Literarishe bleter · 1927-10-14 · 41-42 (14.10.1927) · p. Seite 810

42—41 זא ליטערארישע בלעטער 810 נ ט װ א ר ש ע *) און שװארעע םעסאלענע סעניגן. נאך די עסלעכע חרשים *ר• געם און אײנגעהאלםנקײם א1יף דער גריק. הןס ויך איאט יעדער געא״דס *הין, עו די לןןקינדיקע פײערלזך, כדי איבער• גילןזן עסלןכע םעג שװערע *ייק־ארגעס 6*ר רו און ליגע א1יף עסלעכע חדשים *ר1ים. און דער ע1לם הןם געיןגם. — גיכער — ד.$ס םען געשריגן אײנער עום אנדערן — ם׳עם א1ספעלן ארם נײ ד;ר געלער אעם?! — א ס1ף!.,. די שוײת א1יסנעשסעיסע סןעןוליעם, װאס 8ירן עום שסעסל, הןןבן געשסיזם ם־ס זײער נאקעםקײם און נע6י1ירענער שםײפקײס. די פרישע פרײע לו6ס הןס נעשניסן, אק ד;ר עולם הןם געשםעלס גיכע סעססע סריס. 6ון א1יפיענוננ און עעהיגבקײם הןט םען ולך ןננזהיינן װןרפן םים ק1ילן שנײ און געגליםשם ױך איגער די געם־וי• רןנע םײכלעך איגערן װעג — נןר אויסן סןסע עק שסעכל איז נעשסאנען א שענק ןונקס אנםקעגן דעם װענ, א שענק םיס גװיי גרײםע סירן, אין װעלכע םען פאלס ארײן, אםילו װען םען וױל נאיגישם — און דער ע1לס איז ארײנגעסאלן םיס אםאל, אז די ײדענע די שענקערין האם אירע אלע קינ״ דןר, ױנגלזך און םײדלדך נערוזם אװעקשםעלן בײם בופעט און געהײםן גיםן אין די גלעזלעך און דןרלאנגגן 6לעשעי. — קינדןיר — האס געשריען ע־י ײדענע — קוקפס א1יף די הענס. נעםםם 6ריער געלם. די לײװנםענע בײסעלעך םים רי םארקן האבן אננעה1יבן װערן דינער, םאנערער• װאס םער די בײםעלעך זענען םאנע• רער געװארן, אלץ םער האס דעו> חשק בו סרלנקען זיך גע• שסארקס. דערװארעםס עון םרינקען, פון םוםל, בערײבם 6ק די םאגער־געװארענע לײװנםענע בײםעלעך, האס זיך דזר ע1לם געלאזס בו די זײםיקע געסלעך, זואס לינן ש1ין נאנס ■ין בית• ע1לם און די אפנעברענםע קאזארםעס אק סעודישסאלן. נאר דארסן האס פען יזגגען נישם ארײננעלאזס• — םען קאן נישם — הןס די געלע סעםע, א נעלע דארע ײרענז, געשייגן — רײסשן זענען דא... פען קען ןישסי. דער ע1לם איז נעװארן געקאכס. — עםןז _ האבן זיך קול1ת געהןרםי — םאך אויף די סיח םען װעם דיר די געלע קאלםע• נעם אויםרײםן! די ײדענע איז *רײן אין שםוב און עארקלאעס די סיר הינסער זיך. — אויסב־עכן די םיר; — האבן זיך ק1לות געהערס. — אונסערגעהויבן די זאװיאסעס! — הוררא! און אין אײן םינום איז די םיר געװען אויסגעבראכן. אינעװײניק האפן עטלעצע דײסשע םאסראסן, - רויםע, געהיג• םע, םים אר1יסגעזעגכע שנ1רע א1יגן, אין וי בלויזע הינבער• װעש און אין דעקאלסלרסע םארין לײבלעך אין כיגרישע אאסן- פארשםעלס דעם װענ. — װעק, קײן ■לאסץ 6יר גיװיליםסען!״. דער עולם האס זיך נישס גערירם. — מעק, לאאוז־באנדען — לאםו... דער עולם איז געשםאנען װי א װאנם. חאס אײנער א םאשראס, א געל׳האריקער און ן סגושפ• ב ו י. י• ז י נ ג ע ר דער סאג איז געקוםען• געקזםען •לוגליננ, אוסגעריכס. אננעהױבן האם עס ויך אויסער דער נריק, אין א הײול, אין א פרײלען ה־־זל, װאס געפינס זיך אין עק נאענסן שטעסל, אין א זײםיק סארװאר6ן נעםל, הארם בײם ײדישן בית-עולם, לעבן פארלאזענע ויסישע קאזארפעם אק פערד-שסאלן. עס איז געװען אין נײ יאר. אין סאג פאר נײ*יאר 6ון זעכגנסן יאר, אין א שםארק פדאםםיקן פארנאכס, •ונקם זעקם א זײנער, האם זיך םאיאר םײער באװיזן אויף דער בריק און א1י6נעהויבן די האנס אין דער ה1יך. די נאנבע ארבעס האס זיך גלײך אינעשסעלם. — אאו6פאססען!- האס םאיאר םײער באפ1ילן און, אפ• װארסנדיק א װײלע, ביי א סארגללװערםער שםילקײם ה1יך געזאגס: — װעהיענד גײ־יארס האנען אללע ארבײםער רוהע 6אן זעקם אוהי אבענדס דען אײנאונדרײםיגסםען ועצעםבער נײנגעהן הונדערס■ פינפגעהן ביז זעקס אוהר םארגען דןן ערםםען יאנואר סאאוזענד נײן הונדערם זעכגעהן־גור בעשםיםבער צײס האבען אללע אם ■לא:ץ גו זײן! און נישס װארסגדיק קײן איבעריקע װײלע םער, האם ער זיך אויסגעדרײם םיםן רוקן צום ע1לם און םיס םעםםע שםאלצע םריס אװעק צו זיך אין בױרא. א1יף דער גריק איז געױארן אזא בהלה, אז מען האס דאס זידן סזן די םאשינען נישם נעהערם, אלע האבן געװאיפן פין זיך די םשא1ת, די כלים די םאםראםן האבן זיך שיער נישם געריסן. — דאס װערקגײג װעקלענען, פערפלוכסע באנדע) האלם! נאר פען האס זײ נישס נעהערס. װי ארעסםאנםן, װאס םען עפ.ם 6אר זײ פלוצליננ די נעשםידםע סויערן פון יזפיםה, האס דער עולם געיאגס, געאײלס זין, ױאם גיכער צו אנסלויפן םון ראנען אין נאענםן שסעםל. דאס שםר1י אין באראק איז געפל1יגן אין דער לו6ם םען האס זיך א1יםגעסון, אנגעסון, גערײניקס זיך, געװאשן, געקעםם די קע•, געזײפס די םארדעם, גענאנן זיך קאלםע עםערס װאםער איבער די קע■, געפוצם די שסיװל, נעל1יזס די װעש. ק1לות, נעלעכסערם, קללית, זידלערײען אין עםלע־ע שפראכן םיסאמאל האבן זיך געעלאנסערס אײגם א ן אגדערן• םון װײםן. 6ון שםעסל, װאם שםײם אויף א בארג, האבן בלישםשנדיקע קלײנע פ־יערלעךאראפגעקוקם און געלאקס, נערייצם. 6ון די גלאנגנריקע לאקרנדיקע פ־יערלעך האבן שםאר• קער אהערגעײונקען עסלעכע זײםיקע פײערלעך סון איייגע• הויקערסע פרײלעכע הײזלעך, אפגערוקסע פין שסעסל, נאענס שױן צום בית־ע1לם און צו די פיםסג םארלאזענע חפלב־אפ■ געברענסע ריסישע קאזארםעם אין פערד־שסאלן. די יונגען האבן ארויסגעשלעפס די קלײנע פארשםאלצע• װעסע לײהנסענןי זעקלעך פין די העדגער הינםער די העםדער און געגײלס םיס גיםערנדיקע הענם די קלעפיקע קלײנע מארקן *) רנ־־ דגנזז*־־ סוינס רןמ*ן ־*טןל אין אײזן״, װןס דזנר• ־שײגש די שעג א־־ן 6*י־ל*נ כ. קלעווקין. רמר.