Literarishe bleter · 1927-10-14 · 41-42 (14.10.1927) · p. Seite 799

799 ליטערארישע בלעטער 42—41 זא זיך אבער די יארן, אלץ קייארער װערט די אינטערשטע •טורה פון בעביטס דערגרייכינגען, .פון דער גאנןיער מי, װאס א מענטש האט אויף דער ערד״. — בעביט װערט אלץ אימ רויקער, קיקם מים אלץ גרעסערן חשד אויף זיך, אויף די ארומיקע. משפחה, פרײנט, געזעלשאפט... אזוי װאקםט אויס דער דאזיקער ראמאן פון בא^עבאטישן אומרי: מיט קל־־נטשינקע שריט פרויוט בעבים זיך ארויםרוקן, צוריקגײן. רעײידירן דאם ביזאיצטיקע. זוכן ערגעץ־װו א תרופה פאר א לעבן, װאס גײט אװעק אין זינלאזן פראדוצ־רן פון זאכן און פארהעלטנישן, װאס זענען ק־ינעם נישט נ־־טיק, און אײנשמיעסן א ייעלט א גאנצע, אז סידארף אזוי ז־־ן, והראיה, ס איז אזײ, סיאיז דאך גוט און מן הסתם װעט זײן אלץ בעסער. מיר פארקוקן זיך אייף אט דער קל־ינער, ניבזיקעװאטער פײיג, װאם צאפלט זיך אין דעם פארפלאנטערטן שפינװעבס פון ה־־נםיקן לעבן. און אונזער הארץ װערט פול מיט רחמנוח אםילו צו אים, דעם זאטן אין טיפשותדיקן דזשארדזש פ. בעביט. (ס־ף ק־מט) פעלן פון װעלכן סיאיז אינטערעס אין א *עבן, װאם פוילט און לי־גט זיך פאנאנדער. װי א שטײענדיקע בלז$טע. בעביט לײדט דערפון. ױאס ז־ין לעבן איז שוין צופיל אויסגעפילט, װאס אלץ טומלט זיך אזוי האםסיק און אזוי זינלאז. װאם אלץ דרײט זיך אין אזא משוגעגעם טעמפ. אז עס בלײבט פארן יחיד בלויז די פאסיװע ראלע פון א שטומען שךײפל. יעדערער פון זײ איז גיכער קרבן, װי בראדוקט פון דער סביבה און תקופה: אבא לאמאװ איז די געשיכטע כון דעם חורבן, װע^כן דאפ לײב אײגנטום האט אנגעמאכט אויף י ע נ ע ר ז־־ט פון דער באר יערע, א־ן דעפ נריצישן לאגער און דער פריצישער פםיכיק: בעביט איז די געשיכטע פ־ן יע:ער גײםטיקער קאטאהטראפע, װאס קומט אומפארמײדלעך בײ דעם הײנטיקן גרוים קאפיטאי ליסטישן סיסטעם, און מאכט חרוב אפי־ו דאם שמאל<באלעבא טישע קעפעלע. נישט אייע מאל װײס בעביט. װאס סעלט אים. זי־נע געשעפטן גײען נישקשה דאס ב־יכל ױאקסר. אין לאנד איז רויק און די פאליטיקאנער רעקלאמירן רק דעם װוילשטאגד, די ,נראסבעריט־', װאס שטײט אין לאנד. בעביט שרײט מיט ענטוזיאססיש און םארשרײט זיך אלײן. װאס װייטער סירוקן די שטילע מרידה אױ דער םאװעטיש-ײדישער ליטעראטור נ י ו י א ר ה מצד דער נאציאנאליסטישער אינטעליגענץ און די קלײנביר געדלעכע שרײבער, באזונדערס ״די אויםלענדישע״ (ציטירט לויטן ״עמעס״ פון 11 טן ױני, 1927). אט די רעזאלוציע סון דער צ. ב. איז נישט געבליבן אױפן פאפיר. די ״קאמוניסטישע קריטיק״ טוט אלץ, װ$ס זי קאן. כדי ״אויפצוװירקך אויף דער ײדישער ליטעראטור אין ראטנפארבאנד און אויסצוראטן סון איר אלע ״אידעיש־פאליטי־ שע װאקלונגען און רעצירױון םין אלערלײ קלײנבירגערלעכע אידעאלאגיעם״. די לעניניסטישע קריטיק האט, אגב. נישט גע• װארט אויף דער רעזאלוציע. זי האט שוין פריער גאנץ סלײ• סיק זיך אפגעגעבן מיט אויסרוימען די קלײנבירגערלעכע ״קראמאלא״. די מארקסיסטישע קריטיקער מיט מ. ליטװאקאװן בראש האבן די גאנצע צײט, זינט נאך אקטאבער. געהאט נאר אײן ציל און אי־ן אויפגאבע — אײנצושפאנען די ײדישע לי■ טעראטור אין דעם װאגן פון דער קאמוניסטישער פארטײ. אין זײ האבן זײערס אויסגעפירט אין א געװיסער מאס. אםילו ־ידישע שרײבער, װאס זענען נישס געװארן קײן קאםוניסטן. האבן ביסלעכװײז אנגעהויבן צו שרײבן אויף אזעלכע מאסיװן און אין אזא גײסט, װאס איז, מער אדער װינציקער, געװונטשן פאר די י־דישע פארשט־יער פון דער ראטנמאכם. אײניקע האבן עס געטון מיטן גוטן װילן. אנדערע זענען געצװונגען געװארן דערצו פין די אומשטענדן, אבער אי די. אי יענע האבן זיך אויפריכםיק געמיט צו לעבן בשלום מיט דער ראטנמאכט און װען אפילו זײ האבן זיך נישט געקאנט םארגינען צו געפעלן מ. ליטװאקאװן. האבן ז־י זיך תמיד געהיט אים צופיל צו דערצערענען. אזוי, אז די פירער פון דער ־ידםעקציע האבן געהאס די פולע מעגלעכקײט צו זאגן אין דער פריער דער• מזןנסער רעזאלוציע, אז ״מיט גאר נישטיקע אויםנאמען, האבן די ײדישע שרײבער, ס־י יעדער באזונדער, סײ אין זײערע ליטערארישע גרופירונגען נישס נאר זיך אײנגעלעבט מיט דער ראטנמאכט און מיט דער ראטן־געזעלשאפטלעכקײס, נ$ר זײ גיבן זיך אויך אונטער דער פארטײ־אנפירונג״. אײניקע םון ש■ נ י ג ע ר ערשט דא נישט לאנג (אין אפריל. 1927) האט די צענ־ טראלע בױרא פון די ײד. סעקציעס אנגענומען א גאנץ שטרענ־ גע רעזאלוציע מכח ,דער יאליטיק פון דער (קאמוניסטישער׳ פארטײ אין געביט פון קינסטלערישער ליטעראטור אין דער ־ידישער סביבה׳. אנװענדענדיק ״אין דער ײדישער סביבה״ די אלגעמײנע פאליטיק פון דער קאמוניסטישער פארט־י, האט די צ. ב. פון די אידםעקציעם געמוזט אנערקענען דעם רעזשים פין .פרײער קאנקורענץ פון פארשידענע גרופירונגען און שטײ מונגעך. װעלכן עס רעקאמענדירט די רעזאלוציע פונם צ. ב. אבער דאס איז נאר—״םון איין זײט.״ אין א פארטײ רעזאלו ציע מוז, א חוץ שװערער עברי און שלעכטן י־דיש, ז־ין אויך א- ״פון דער אנדער זײט.״ האט פון ד ע ר א נ ד ע ר ז ײ ט די צ. ב. פון די ײדישע קאמוניססן אי־סגעפונען. ״אז די שרײ־ בער און די גאנצע קלײנבירגערלעכע אינטעליגענץ, װאס איז צוגעשטאנען צו אונז אין פראצעס פון אונזער ארבעס. זענען... אונטערגעװארסן םארשידנערלײ אידעיש־פאליטישע װאקלונגען און רעצידיחץ פון אלערלײ קל־ינבירגערלעכע אידעאלאגיעס״. האט זי געמאכם אויף דעם, װי עס פירט זיך, א לאנגן הים־ טאריש מאטעריאליסטישן פירוש. האט איבערגעזעצט פון רוסיש אזוי פיל האמעטנע פארטײזשארגאנישע װערטלעך. װיםיל עס האט זיך געלאזן און איז געקומען צום אויםפיר, אז — ״דאס אלץ דיקטירט קאטעגאריש צו פארשסארקן די פארטײ־אנפירונג מיט דער ײדישער ליטעראטור און די אויפװירקונג אויף איר מצד דער קאמוניסטישער קריטיק״. אין װאס זאל באשטײן אט די ״פארט־י־אנםירונג מיט דער ײדישער ליטעראטור׳י זי דארף זיך אויםדריקן פריער װי אלץ (אויפן רוסיפיצירט-ײדישן רעזאלוציע־לשון) אין ״פאר• זיכערן דאס דורכםירן די פאליטיק פון דעד פארטײ אין דער קינסטלערישער ליטעראטור, אויפװירקנדיק אויף די פארטײאישע אין פראלעטארישע שרײבער־עלעמענטן, העלפנדיק ז־י צונוים• ״רבעסן זיך מיס די שרײבער־מיסגײער, װעלכע זענען נאענס , פארםײ און דער ראטנמאכם, און באזײסיקנדיק די װירקונג