Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 3 (1927)
- Issue
- 40 (7.10.1927)
- Date
- 1927-10-07
- Page
- Seite 782 (sequence 10)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 71% known words query
- IRI
…/4795427-8774843-8800936--02658-4797945- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
40 זא ליטערארישע נלעטער 782 אז אן אומבאמערקטע האנט האט זיך אים אײנגעשטשעמעט אין גארגל און געשטיקט. די פויערים האבן אים שװײגעדיק אבגעטרעטן דעם װעג. ער איז אומגעלומפערט אויפגעשטאנען, אױםגעהויבן דאס פעקל און געזאגט: — נו — א דאנקו ער איז צוגעגאנגען גום בארט און מיט אן אומדערװאר־ טער פלינקײט איז ער ארײנגעשפרונגען אין טײך. כיהאב זיך אויך א לאז געטון צום בארט ארײנשפרינגען און האב דערזען, װי פעטרוכע האט. שאקלענדיק מיטן קאפ, אנגעסון—װי א היסל — אויפן קאפ זײן פעקל און איז אװעקגעשװומען אין דער קװער פון שטראס. צום זאמדיקן ברעג. װו עס האבן זיך אנטקײגן אים געבויגן די קוסטעס פון װינט. אראפװארםנדיק אין װאסער געלע בלעטער. די פויערים הןןבן גערעדט: — ער האט זיך גובר געװען פונדעססװעגן! כ׳האב א פרעג געטון: — ער — איז םון זינען אראפי — פארװאסי נײן, דאס האט ער געטון פאר דער לײטע־ רונג פון זײן נשמה... פעטרוכע איז שוין צוגעשװומען צו א זאמדיקן ארט, האט זיך אװעקגעשטעלט ביז דער בריסט אין װאםער און א מאך געטון מיטן פעקל איבערן קאד... די מאטראסן האבן אײסגעשריען: — זײ געזונטן עמעץ האט א פרעג געטון: — און װאס װעט ער מאכן אן א פאספארטי א געלער, קרומפיסיקער מאטראס האט מיר מיס פאר■ געניגן דערצײלט• — אין סימבירסק װוינט זײנער א פעטער, װאם האט אים באגנבעט און באגזלט. האט ער זיך פארנומען צו דער־ הרגענען דעם פעטער, נאר ער האט אויף זיך אלײן רחמנות געקריגן און איז אנטרונען פון דער זינד. דער פויער איז א חיה. אבער — א גוטע: ער — איז א גוטער... און דער גוטער פויער האט שוין געשפרײזט איבערן שמאלן פאם זאמד, אנטקעגן שטראם פון םײך און — אט איז ער נעלם געװארן צװישן די קוססעם. די מאטראסן האבן זיך ארויסגעװיזן פאר גוטע־ברידער; זײ זענען אלע געװען מײנע לאנדםלײט, אמאליקע װאלגארעם, אין אװנט האב איך זיך שוין געפילט צװישן זײ װי אן אײגענער מענטש, נאר אויף מארגן האב איך באמערקט. אז זײ קוקן אויף מיר אנגעברוגזט און אן צוטרוי. כיהאב גלײך פאר־ שטאנען, אז אין דעם איז שולדיק בארינאװס צונג, אז דער דאזיקער פאנטאזיאר האט שוין עפעס דערצײלט די מאטראסן. — ם־דערצײלטז שמײכלענדיק מיט זײנע װײבערשע אויגן, קראצנדיק שעמעװדיק אונטערן אויער, האט ער זיך מודה געװען: — אביסל דערצײלטן — אבער — איך האב דאך דיך געבעסן שװײגןז — האב איך דאך סאקע געשװיגן, איז אבער די מעשה א געװאלטיק אינטערעסאנטע. מיהאט געװאלט שפילן אין קארסן, האט דער רודערער פארכאפם די קארטן, —ם׳איז געװען אומע־ סיק, האב איך אזוי זיך... פון מײן חקירה ודרישה האב איך זיך דערװוסט, אז בארינאװ האט, פון אומעט, אויסגעקלערט א גאנץ סיינע מע&ה װ$ס איר סוף איז געװען, אז איך מיט דעם כןןכאל הןבן זיך, און צעגײען איבערן שװארצן װאסער, װי געלע. פעטע פלעקן די אפגלאנצן פון די פײערן, אן קראפט עפעס װאס צו בא־ לײכטן. און איבער אונז פליםט פונקט װי א געדיכטע בלאטע, אזוי קלעפיק און געדיכט זענען די טונקעלע, זאפטיקע װאלקנס. מיר גליטשן זיך אלץ טיפער אין די שטומע טיפענישן פון דער פינםטערניש. דער מענטש האט זיך מרה־שחורהדיק באקלאגט: — צו װאס מ־האט מיך דערבראכט? דאס הארץ אטעמט נישס... א געפ־ל פון גלײכגילט און א קאלטע בענקשאפט האט מיך באהעושס. מיר האמ;יך פארװאלס שלאפן. פארזיכטיק, שװער דורכדרינגענדיק דורך די װאלקנס, האט זיך דירכגעשלײכט א שװאכער און גראער באגינען, אן א זון. די שײן האט באפארבט דאס װאסער אין א בלײענעם קאליר, האט אויפגעדעקט אויף די ברעגן די געלע קוסטעם, די אײזערנע, מיט ראסט באדעקטע סאסנעס, די שװארצע לאפעס פון זײערע צװײגן, א רײ דארף־הײזלעך, די פיגור פון א פײער, װי אן אויסגעהאקטער פון שטיץ. איבער דער לאסט־שיף איז דורכגעפלויגן א מעװע. מיט א פײף פון אירע קרומע פליגלען. מיך מיטן רודערער האט אפגעביטן א נײע .װאך״. כיבין ארונטערגעקראכן אונטערן ברעזענט און בין אײנגעשלאפן, באלד אבער. װי מיר האט זיך געדוכט — האבן מיך אויפגע־ װעקט א טופערײ פין פיס און א געװאלד. ארויסרוקנדיק דעם קאפ פין אונטערן ברעזענט, האב איך דערזען, װי דרײ מאטראסן האבן. צוקװעםשנדיק דעם רודערער צום װענטל פון ,קאנטאר־ קע״, געשריען אויף פארשײדענע קולות: — לאז אפ, פעטרוכע: — גאט איז מיט דיר, — נישקשה: — און דו — הער אויף: די הענט פארלײגט, אײנקלעמענדיק די פינגער אין דער אײגענער פלײצע, איז ער געשטאנען י רויק. צוקװעטשנדיק מיטן פיס עפעס א פעקל צים אויבערדעק, געקוקט יכסדר אײף אלעמען און הײזעריק אײנגערעדט: — לאזט מיך אנסלויפן פון זינד. ער איז געװען בארװעס, אן א היטל. אין אײן העמד און הויזן, אויף זײן קאפ האט ארויסגעסטארטשעט א שװארצע קופע נישט געקעמטע האר, זײ זענען ארונטערגעהאנגען איבער זײן עקשנותדיקן בולטן שטערן, פון אונטער די האר האבן ארויסגעקוקט קלײנע אויגעלעך פון א קראט, אנגעגאסעגע מיט בלוט, זײ האבן געקוקס בעטנדיק, אומרויק. — דו װעסס זיך דערטרינקעןן-האט מען צו אים געזאגט. — איךי בשום־אופן נישמ. לאזט ברידער: א נישט — דערהרגע איך אים: גלײך װי מיר װעלן קומען קײן סימבירסק, װעל איך... — אבער הער שוין אויף: — עך ברידער... ער האט געלאסן, ברײט צעשפרײט די ארעמם, האט ױך אראפגעלאזן אויף די קני און, אנרירנדיק מיס די הענט אן דער .קאנטארקע־־, האט ער. װי א געקרײציקטער, איבערגעחזרס: — לאזט מיך אנטלויפן פון זינד: אין זײן מאדנע סיפער שטים איז געװען עפעס אזוינם, װאם האט אויפגערודערט, זײנע צעשפרײטע, לאנגע ארעמס, װי רודערם, געװענדט צו אלעסען מיט דלאניעם, האבן געציטערט. ס׳האט אויך געציטערט זײן בעריש פנים אין דער צעפודלטער בארד. די קראטישע, בלינדע אײגעלעך זענען װי שװארצע קײקעלעך ארויםגעקרןןכן פון די לעכער. ם׳האט זיך געדוכט,