Literarishe bleter · 1927-09-30 · 39 (30.9.1927) · p. Seite 764

59 זא ליטערארישע נלעםער 764 האט זי זיך געבעטן, מען זאל זי לאזן ארויפקריכן אויף דער װײכער פלושענער באבק בײם פענססער. זי האט רערבו אזוי רירנדיק געשאקלט מיטן אלטן קאפ. געפינקלט״ מיט די פאר־ סרערטע אויגן, אז ם׳האט םמש פארכאבט דאס הארץ. אז זי איז ענדלעך געשטאנען אין דער הויך, אויף דער װײכער סאפע, האט זי אנגעהויבן פאטשן מיט די ױנג־אלטע הענטלעך, שמוגערן מיט די ליפן און קרעכגן אזש סון התפעלות: — א־א־א... װי שײן עס איז פארן אויג... װי שײן. א־א־א... און טרומײטן. און זילבערנע הארנס האבן ערגעץ פארוים פאר די קאלאנען געשאלט. נאר אזוי װי מען האט זײ אלײן. די טרומײטערער און די שאלער, פון דאנען נישט געקאנט זען. האט זיך געדוכט: דאם האט אזוי העל געשאלט און געטרומײטערט איבט דער גאנצער ליכטיקער און זוניקער דרויסן. געבויגן האבן זײ זיך צו די נאענטע אטלעמישע קאמפ־ פעלדער. װאס נעבן אט יענע טורעם־געבײדעס, ראדיא־ אויפנעמערס און מזרחדיקע טורעמלעך, װאס געפינען ז-ך אויף די שפיצן פון די בנינים פון דער געװעזענער אלפארבאנדישער אויסשטעלונג, אויף יענער זײט מאםקװע־טײך. די גרייע פראפעסארן, די פארחושטע געלערנסע, די פאעטן און שרײבער םיט די הויכמוטיקע פנימער, — זײ האבן איצט אלע פארלאזן זײערע ארבעטס־פלעצער, האבן פארפלײבט און באדעקט די פענסטער. אויגן האבן זיך געזשמורעט קעגן זון מיט קורצזיכטיקײט. אײנע אן אלטנקע פון א יאר זיבעציק — אין א װײםן ה־יבל. װאס איז געװען בלויז א טראפן װײסער פון דעם קאפ האר. אויף װעלכן עס איז געזעסן — האט אומגעדולדיק גע־ טאנצט ארום אײנעם א פענסטער. זי האט גארנישט געקאנט זען פון דעם, װאס טוט זיך אין דרויסןו זי איז געװען קורץ־ געװאקםן, א קלײן. נידעריק בוימעלע. זי האט אבער געהערט דאס שאלן פון די טרומײטן. װי א צעלאזן־געפיעשטשעט קינד ײדיש א. אין ד• ײלבורג 4 מײנע אוביװערסיטעטז גארקי ► ► מאקסים ► און אפגײענדיק א טריט צען, חאט ער געזאגט אפזיסצנדיק: — ער קלײבט זיך פיש גנבנען. מיגונען—לעבט זיך אויך נישט לײכט... ראמאס האט מיך איבערגענומען מיט א צאוינדיקן פארװורף: — און איר װאס שפאצירט איר ארוםז איר װילט מ׳זאל אײך אנבויקערן די בײנערי און װען מיר זענען געבליבן אלײן האס ער פ :דדראםיק און שטיל געזאגט: — פאנקאװ לײגט אײך פאר איר זאלס בלײבן בײ אים. ער װיל עפענען א געװעלב. איך ראט אײך נישט. נאר, אט װאס, כ׳האב אים אלץ פארקויפס, װאס עס איז איבערגעבליבן, כ׳װעל אװעקפארן קײן װיאטקע און אין א פארלויף פון א געװי־ םער צײט װעל איך אײך ארויםרופן צו זיך. גוטז — כ־װעל א טראכט טון. — גיט א טראכט. ער האט זיך געלײט אויף דער פאדלאגע. האט זיך גע־ פארעט א װײלע און איז אנסשװיגן געװארן. זיצנדיק בײם פענסטער, האב איך געקוקט אויף דער װאלגע. דער אפדײן פון דער לבנה א־ן טײך האט מיר דערמאנט די פלאמען םון דער שרפה. אונטערן נידעריקן ברעג האט שװער געפאטשט מיס די רעדער־שופלען א שלעפ דאמפער, דרײ מאסטבויב־פײערלעך זענען געשװומען אין דער פינסטער. דערגרײכנדיק ביז צו די שטערן און, צײטנװײם זײ צוגעדעקט. — איר זענט בײז אויף די פױעריםז — האט שלעםעריק געפרעגט ראמאם—׳מדארף נישט, זײ זענען נאר נאריש. כעם— איז א נארישקײט. זײנע װערטער האבן מיך נישט געטרײסט, האבן נישט געקאנט װײכער מאכן מײן גרימצארן און די שארסקײט פון מײן באלײדיקונג. כ׳האב געזען פאר זיך חיהשע, האריקע פיסקעס,' װאם האבן ארויסגעלאזט פון זיך א בײזן קװיטש: י י — םארװארםט זײ מימ ציגל סון װײטןז זײ זענען אװעק. אין טיר האט זיך פאנקאװ אומגעדרײט און געזאגס צו מיר: — און — דו ביסט נישט קײן פחדן• דו — קענסט דא לעבן, פאר דיר װעט מען מורא האבן... איך בין אויך ארויםגעגאנגען צום ברעג, זיך אנידער־ געלײגט אונטער די קוסטעס, קוקנדיק אױםן טײך. ס־איז הײם, כאטש די זון האט זיך שוין אראפגעלאזן צו מערב־זײס. פאר מיר האט זיך ברײט פאנאנדערגעװיקלט אלץ, װאס כ׳האב איבערגעלעבט אין דעם דארף. פונקט, װי אױפגעשריבן מיט פארב אויפן פאס פון טײך. אומעטיק איז מיר געװען. נאר א־נגיכן האט מיך גובר געװען די מידקײט, און איך בין פעסם אײנגעשלאפן. — העי. האײ איך דערהערט אין שלאף, פילנדיק אז םען טרײםלט מיך און מען שלעפט מיך ערגעץ. — ביסטו נעשטארבן צי װאםי שטײ אייף• הינטערן טײך, איבער די לאנקעס האט געלויכטן א רויטע לבנה, א גרויסע, װי א ראד, בארינאװ האט זיך אנגעבויגן איבער מיר און מיך געטרײסלט. — גײ, דער כאכאל זוכט דיך. ער איז אומרויקן גײענדיק הינטער מיר, האט ער געברומט: — דו טארסט נישט שלאפן, װו עס מאכט זיף ס־װעט אײנער דורכגײן או־פן בארג. װעם זיך פארטשעפען—און א שטײן װעס זיך אראפקאלערן. און אפשר װעס מען דערלאנגען מיט א ביװן, בײ אונז—שפאסש מען נישט. דאס פאלק, ברודער לעבן, געדענקס שלעכטס. אויםער שלעכטס האט עם, אגב, גארנישט װאם צו געדענקען. אויפן ברעג, אין די קוסטעס, האט זיך עמיצער שטיל געפארעט, — ס׳האבן זיך געדירט די צװײגן. — האסנ אים געפונעןי—האס געפרעגט םיגונס קלינגע־ דיק קול. — כ׳פיר אים — ה$ט געענטפערט בארינןןװ.