Literarishe bleter · 1927-09-30 · 39 (30.9.1927) · p. Seite 759

759 ליטערארישע נלעסער 39 זא בירגער מיט דורכשניטלעכע אינטערעםן, לחליטין נישט בכח אין דעם קלענסטן פרט זיך אנטקעגנבושטעלן דער םארמאטער• יאליזירטער װעלט, דאס איז די דירעקטע סיבה, װאס די אזױ• גערופענע ס>$ציאלע דיכטונג אטעמט אסאל מיט א דומפן ריח סון קעלער״געװיקםן, און אױך מיט גאםן־פױקערײ. סיאיז א טעות בו מײנען, אז אט דער מין ליטעראטור איז מסוגל צו װעקן בײ עמעצן דזןס געםיל םון פראטעסט, אויב דער דיכטער גוםא טראגס אים נישט אין הארבן. און פראטעסט, אױפשטאנר איז דןןך עקםטאז, איז דאך ד$ס אירראציאנעלע, די בוחות םון קאסמאס, װןןם שפארן זיך דורך דעם הארצן םון די אויםדערװײלטע. עס איז דאך פרײד, יזן, פרײד, װאס דער דיכטער איז מחויב צו געבן דעם לעזער, — װער דען ז$ל זי געבן אויב נישט ערז — מען װעט אויף־זיכער לײענען פאעזיע, אויב עס װעלן זיך געפינען אויםריכטיקע, מוטיקע דיכטער, װאם װעלן. װי אין די אמזןליקע צײטן, זיך מקריב זײן םאר איר. נןןר ז ײ זענען ביכולת צוריקגעװינען דעם צוסרוי, װןןם די דיכטונג האט םארלוירן צו זיך. עס זענען נןך םאראן גענוג אויםריכ■ טיקע מענסשן מיט קלןרע, עכםינדלעכע נשמות. װןןס בענקען נאך איר אויסגעלעבט װארט... סײדן, — די װעלט איז װירקלעך אלט געװארןו און דאן. צו װאס דארםן מיר אינגאנצן די קולטורז אבער אין דעם װילט זיך נישט גלויבן. באמת בבוח זיך איבערצוטראגן אין דער ספעיע םון .נישט רעאלע״ גענוסןז לאמען זי םרײלאזן. דורך איר בלאנדזשערײ װעט זי שנעלער צוקומען צום אמת, װאס איז דאך םוף־בל־סוף איר אײגנשאפט, װי דאס לעבן פארן לעבעדיקן. זי װעס איר דערגרײכן שנעלער, אײדער װעלכע ס׳איז טעאריע. איז דען די רעװןןלוציע, װאס אויף איר מזבח גײס די יוגנט מיט אזוי פיל םרײד, נישס קײן דיכטונגז קען זי דורך עמעצן םארשטאנען װערן. אויסער דורך דעם דיכטערז אבער דז$ס, װאס מען הז$ט, װי אויף באשטעלונג, אנגעהויבן צו שרײבן .רעװאלוציאנערע״ לידער, איז אן אײנםאכע פראפאנאציע. דער דיכטער, װאס װיל שעפן זײנע עמאציעס םון די סאלקס־לײדן, מוז זײ זײער לאנג איבערקאכן אין זיך, בדי זײ זאלן האבן די אינטימקײט םון פערזענלעכקײט, און װאס נאר זי אלײן איז בבח צו װירקן. עם איז נישטא קײן דיכטונג, װאס זאל קומען םון אויסן. כדי זי זאל בכלל זײן — מוז זי קומען פון זיך. פון זיך צו דער װעלט. פראקלאמאציעס װעלן אלע באװײזן צו מאכן. און אפילו א פראקלאמאציע איז ביכולת שטארקער צו װירקן, אויב זי װעט טראגן דעם חותמ פון א פערזענלעכקײט װאס לעבט מיט אן אינערלעך לעבן. עס מוז זײן געפיל, אט די אלגעםײנע שפראך, די םוטער סון אלע מענסשן, עם מח זײן גלויבן. אםילו װען איך זע טאג־טעגלעך סארקלײנבירגערסע םירער, קען איך מיר נישט פארשסעלן א דיכטער א קלײנ• ל י ד ע ר אןרי□ אייערנווך/נױ־יזןרק מײן חררבע הײם מײן חרובע הײם גײט ארום אין א זײדענער קאפאטע.— אז װײ די יארן — זײד — צעםאדעמט און פארלאטעט. דער סטאליער אבער האדעװעט די דלאטע און זײנע קינדער זענען נאקעטע און זאטע. מײן חרובע הײם קוקס צום סטעפ און װײטער. דער סטעפ איז אבער איצטער בײז אין מאגער. פון פאשע קומט די הו מיט א לײדיקן אײטער און טרולן זענען די לענדן בײם אגער. שסײט אױף מײן חייבע הײם באור הבוקר און קעמס זיך אויס די בארד נגידיש, באלעבאטיש און טוט זיך אן דעם יחוסדיקן הויקער און גײט מיט אשטעלעלע אין גאס ארויס אפאטיש. דער חורבן קומט אנכקעגן מיט אויגן אױסגעלאשן דער שטויב פון אפגעברענטע פעלדער קנוילט זיך אין א װאלקן, געדענקט מײן היים. אז װינט האט מען געדראשן און אז די קו האט מען אומזיסט געמאלקן. איז שלעכט אװדאי, — און קינדער נעבעך װאקסן, נישטא קײן ז״ד, אםילו נישס קײן לײװנט אויף די לײבער, די בריטשקע סקריפעט אויף די םוילע אקסן און װו נעמט מען חתניםז און װו נעמט מען װײבערי איז װןןס״זשע טוט מײן הײםז זי קלאגט אויף אירע יארן און שרײט, אז איך מיט איר זאל קלאגן 1 נ - ■*״ א1*ים *י *רבוך