Literarishe bleter · 1927-09-23 · 38 (23.9.1927) · p. Seite 746

38 זא ליסןרןרױז ולןסןר 746 בי?פמ מ*וזױמעור יד־אזאר װיינער דערםון, װאס ס־װערס בײ אונז גקישאפן, דער עיקר אויפן געבים סון םאעזיע. איך האב אויך מיך גענומען גו ארבעסן אויפן פעלד פץ ײדישער דיכטונג, צו־ פאסנדיק קאמפאזיציעס בו לידער. איך האב גע־ שריבן םוזיק פאר די לי־ דער פון יהו• אש, לײװיק, גלאדשסײן. ראװיטש, מארקיש, קולבאק, מינקןװ, ניסנזאן, אלגוריה, ראלניק, מ. ל. האלפערן. מאני לײב א. א. אידט ארבעט איך אויף א רעװןן־ לוגיאנערע קאנסאטע אױפןןטעקסט פון ש. ק ו ר ץ. איך האב אײך ארויסגעגעבן נאטן מיט ײדישע לידער. ענגלישע פאר־ לעגער האבן מיר פארגעלײגט. אז כ׳זאל געבן מײנע זאכן מיט אן ענגלישן סעקסט, אבער איך שטײ פעםס צו דרוקן בלויז אויף ײדיש. איך האף, אז אין עסלעכע הדשים ארום זןןלן מײנע לידער ארױם אויף ײדיש אין װין, אין אוניװערםאל■ עדוביאן. דארטן װערט אויך געדרוקט מײנם א קאמפאזיביע ״חסידישי. די לעגטע פאר יאר טראג איך מיך ארום מיט א געדאנק צו שאפן א סימפאנישע פאעמע אויף ה. לײװיקם .גולם׳ די ערשסע טײל איז שוין כמעט פארטיק. — װאס איז געװעזן דער ציל פון אײער רײזעי — איך האב געװאלט באקענען זיך מיטן צושםאנד סון מוזיק אין די אײראפעישע לענדער. אםמײנםסן האט מיך אינ־ טערעסירט צו באגעגענען זיך מיט ײדישע מוזיקער און בו באקענען זיך מיט דעד ארבעט פון ײדישע כארן איך האב זײ אומעסום געזוכט מיט ליכט. אינטערעסאנט איז, אז בשעת מילײעזט אין די ײדישע צײטונגען װעגן דעם אפגעשװאכטן אינטערעםאנט צו ײדישער ליטעראטור א. א. װ״ איז מיט מוזיק איצט גאר אנדערש. פיל גרויםע ײדן ■ קאמפאזיטארן האבן זיך פאראינטערעסירט מיט ײדישע מוזיק. אויך אזעלכע, װעלכע זענען געשסאנען ביז איצט װײט פון ײדן. אין אמערי■ קע קען דינען פאר א בײשפיל ערנםט בלאך, אפשר די גרעסטע מוזיקאלישע פערזענלעכקײט. ער האט געשאםן קאמ־ פאזיציעס .בעשט-, .ישראל׳, ״שלמה׳. אין מאםקװע האב איך זיך געטראפן מיטן קאמפאזיטאר ג נ ע ס י ן, א מוזיקער םון גרױסן פארנעם. ער איז איצט דורכאוים ײדיש אין זײן שאפן. דאס זעלבע קען מען זאגן װעגן דעם קאמפאזיטאר א ל כ ס נ ד ר ק ר י י ן. װעגן מ ש ה מ י ל נ ע ר ן, א כ ר א ן א־ז דאך שוץ ןןפגערעדט. איך האב מיך געזען מיט די באקאנטע קאמפאזי■ די טעג האס געװײלט אין װאר־ שע דער באקאנטער ־ידישער קאמפאזי־ טאר און פיאניםט פון אמעריקע לא־ זאר װײנער. לאזאר װײנער איז באקאנט ם־ט זײנע אריגינע־ לע קאמפאזיציעס, װעלכע ער האס צוגע&אסט צו א רײ ־ידישע לידער. ער איז אײך דער די־ ריגענט םון גרעסטן ײדישן ארבעטער־ כאר אין נױ־יןןרק, דער .סרײהײט־גע־ זאנגס ■ פארײןי. ל. װײנער האט לעצ־ טנס געמאכט צוזא־ מען מיס זײן פרוי, װאס שטודירט ךאויך מוזיק. א שװעסטער בון דער דיכטערין אסתר שומיאםשער, א רײזע איבער א־יראפע, געװעזן אין פאריז, אין דער שװײץ, אין װין, קנאפע צװײ חדשים אין ראטן־פארבאנד, און אומע־ טום באקענס זיך און געפארשט דעם צושטאנד פון מוזיק בכלל און פון ײדישער מוזיק בפרט. לאזאר װײנער דערצײלט.- — איך שטאם פ־ן א קל־ין שטעטל אין קיעװער גובער■ ניע. מײן פאטער איז געװעזן א רשוטער ײד, א בעל־מלאכה. סײן קול־נגינה האב איך געירשנט פון דער מאמען. אלס קינד האב איך געקענט אן־א־שיעור ײדישע פאלקס־לידער, פלעג קײנמאל נישט פארםעלן צו גײן אין ײדישן טעאטער אין אונזער שטעטל װו אמאטארן פלעגן שפילן אפערעטעס, אדער ם־םלעגן קומען װאנדערנדיקע אקטיארן. צו 7 יאר בין איך געקומען קײן קיעװ און דארסן ארײנגעטרעטן אין דעם כאר פון בראדסקיס סי נאגאגע. דיריגענט פון דער שול איז געװעזן דער באקאנסער מוזיקער א. זימיסראװסקי. דא הויבט זיך אן מײן מוזיקאלישע קאריערע. זימיסראױסקי האט מיך, א פנים. אנערקענט פאר פעיק און מיך אנגעהויבן לערנען פיאנע. צו דרײצן יאר האב איך אלס אן אויסצײכענונג באקומען א מתנה א סומע געלד צו קויפן מיר אן אינםטרומענט, און פון דאמאלס אן האב איך זיך גענומען פלײםיק ארבעטן. איך בין דערנאך ארײנגעטראטן איך קאנסערװאטאריע און געלערנט ביז א יאר 17. שפעטער האב איך אויסגעװאנדערס קײן נױ־יארק. אבער אנשטאט פאר־ צוזעצן דארט װײטער מײן מוזיקאלישע אױסבילדונג, בין איך געװעזן געצװונגען אנצוהויבן פארדינען געלד און געװארן בא־ קאנכ אלם א אקאמפאניאטאר. ערשט שפעטער האב איך מיך װידער גענומען צו שטודירן און דער עיקר זיך אינטערעסירט מיט קאמפאזיציעם. איך האב שפעטער אנגעהויבן נעענטער צו באקענען זיך מיט דער ײדישער ליסעראטור און ס׳האט זיך געעפנט פאר מיר א נײע װעלם. כ׳קען מיך באריםען, אז פון דאמאלס $ן האב איך ק־ין אײן שורה נישט דורכגעלןןזט