Literarishe bleter · 1927-09-09 · 36 (9.9.1927) · p. Seite 695

695 ליסזוןויוע פלעט*ר 36 *א םערקט נישם װאס מיט מיר און אין םיר ג״יש דע פאי. װי אויף הײסע קוילן בין איך נאך בײ א האלבע שעד. געועסן ב־ים טיש, םיט אלע פחית כלומרשט װי םאראינטערעסירט םיט דעם לעזן זיך צז װײ.ן, כאשש מיך הןןט פון איבעראשוננ און או־םרעגונג װי סון א פיבער געטרײסלט, ביז גאט האט געהעלפן, דער לעזער א־ז צי ענדע סון א קאפיטל צוגעקומען, און דער עולם האט אביסל םרײער אפגעאשעמט. דעמאלט ערשט האט די װירטין ם־־ן אוים־ רעגונג באמערקט, און םיך געםרעגט. װאם בין איך בין איך אזוי בלאם, צי האב איך ם־ך צוגעקילט. איך האב א־ן א־ר םראגע זיך אנגעכאבט װי אײנער, װאם טרינקט זיך, כאפט זיך אן אין א שסרוי, װאס שװיםט אים צו• םעליק צו, איך האב באלד געענטםערט, אז איך םיל מיך טאקע זײער נישס גוט, און האפ איר אנטשולדיקונג געבעטן, אויב איך װעל זיך ערלויבן אפשירס צו נעמען אין אהי־מגײן. םען האש םיר סארשידענע מיסלען געראטן, װאס איך הןןב באלד צו םון, װןןס צו טרינקען, םיט װזןט זיך אײנצורײבן און װי צו שװיצן. און געשװיצס האב איך שוין דערנאך פון םרײד אלײן׳ װןןס איך בין פרײ געװןןרן ם־ן דער געםאר אנשדעקט צו װערן, אז איך אלײן בין דער שולריקער, װאש מען האש םיך הײנט אװי קאלט און טריקן אויפגענוםען אין דער דאזיקער פאפיליע. אבער דןןם, װאס איך האב גנקענס דאס כאל בי־ן כוד באי האלטן םון יענער םאמיליע און םון נ@ך אזעלכע םאפיליעס, הןןב א־ך דאך פון זיך אלײן באהאלטן נישט געקענט. עם האס זיך לײדנשאפשלעך פיר געװאלט זײן צוזאמען מיט כײן װעדק, װע1 קײן זײטיקער םענטש װעט דעיבײ נישט זײן. און אײנער אויף אײנעם זיך דורכשמועסן, װי װײט בין איך צוםרידן םון אים, אץ װי װײט קענען װירקלעך זײנע לעזער צוםרידן זײן םון םיר. נאר װי מאכס מען אזא צוזאםענקיםען זיך, אז קײן זײטיקער זןןל דאם נישט באםערקן און צו עפעס א חשד קיםעןז בעםן לײען דאס װערק בײ די, װאס האבן עס שוין דורכגעלײענס און פיט התסעלות מיר דערצײלט, װיםל הײםע טרערן זײ האבן דערבײ פארגאסן, האב איך פשוט פורא געהאט, מען זאל נישט באםערקן, װי םאר• אינטערעטירט איך בין דערםיט, און דןןס קען זײ ברענגען אפשר צום חשד, או דער מחבר דינענזאן, װאס שטײט געדרוקט אויםן ערשסן בלעסל, איז נישט אװײטעד קרוב פײנער, װעלכן איך קען נישט אפילו, נאר איך בין דער פחבר אלײן. שרײבן אין װילנע צו די דרוקער, זײ זןןלן מיר צושיקן כאשש אײן עקועפלאר פןןסם רעםטאנט קײן םאסקװע, האב איך שוין אפילו געפרוװס, נןןר זײ האבן אפנים צײס געהאט, אץ זיך נישט צוגעאײלט םײן בקשה צו ערםילן מיט דער אוםנײענדער פאסט, װי איך הןןב נעבעטן. װןןם איז די אײלעניש אזוי גרוים, מאשקװע ברענטז הןןבן זײ זיך אודאי אויסגעלאכט םון מײן בריװ םיטן םארלאנג: ,זןןפןןרט מיס דער אוםגײענדער פאםש כאטש אײן עקזעםפלאר מיר צושיקן.״ *) (המשך קומט) *) יעקכ דינעזןנס ע־םםער געדריקםער רןמאן ,הנאהבים והנעימים ןדער דער שװארנער ײגבערמןנזיק״ איז דערשיגען נים ערסםן מןל אין זזיינע אין רןם״דריקערײ א*ן 1877. אין גןד ן גיכעד עײס איז דער רןמןן סןרשארײט געװןרן אין סי9 םויזנסער עקז. רעד.־ פארלאנ ש, נאלרפארב, װארשע?־1ןןרד ביקאנספעלד-דע־איזרא;?־1 ט א נ ק ר ע ד 208 ז פרײז 4.50 גילרן הויםט־םא־קױף! <2 1ז1זי\16<\1 ,״ז6<1ס81, פאר געיט■ 196 10 .0 ■>! .? שם אויף דעם ערשסן װי נישס א צו גרויסער יחוס םארן צװײטן, האב איך ערשט אין מאשקװע אין דעם זעלבן טןןג און אין דער זעלבער שעד״ װען איך האב שוין אלײן זוכה געװען םיט מײנע אײגענע אויגן צו דערזען םײן ערשט װערק, אין דער געשטאלט פון א גאנצן ספד, היפש דיקלעך אפילו, כאטש אזיף א טונקל ביבעלע־פאפיר, אכער סארט םיט געדרוקטע אותױת, שװארץ אויף װײס, בדפוס האלפנה והאחים ראם בװילנא. איך האב שוין צו יענער צײט געדינט אין מאםקװע אין א קאנסאד פון א באװוםטער טײ־םירמע, צו יענער צײט, בײ פ־י. געם עפעם א קרוב. אז איך האב עפעס א שי־כות צו השכלה און שרײבערײ הןןט דארם א יליד־אשה װעגן םיר נישם געװוסט, און איך האב סאקע אלײן אלץ געשון, אז םען זאל עם נישם װיםן. די סיבה דערםון, איז דןז נישט דער פלאץ צו דעדצײלן, אםשר װעל איך נאך אמאל דאס דערצײלן בײ אן אנדער געלעגנהײם.— נאר כאטש קײנער פון כײנע מקורבים און באקאנסע אין םאסקװע האבן װעגן דעם נישט געװוסט, האב איך אלײן נישט געקענס נישט װיסן, או דןרט אין װילנע, טאקע אין דער בארימסער דרוקערײ פון האלםנה והאחים ראש, װאלגערן זיך א פאר םון פײגע ,כתב־ידן״ אוך אפשר דרוקט זיך שױן אײנער םון זײ א.ץ װעט אינגיכן אײף דעד װײסער װעלט ארויס. און יזאס פער איך האב געםראכט דערםון, אלץ םער האט זיך םיר געװאלס, אז קײנער םון םײנע נאענסע זאלן דערםון נישט געװןןר װערן. ביז אײגמאל, אין עפעס א חנוכה אװנס, בין איך ארײנגעקומען צו מײנעם א בא־ קאנטן םון א םײנער פאפיליע. נאר אנשסאט צו געםינען דעם עולם ארום םיש בײ די חנוכה־לאשקעס, צו װאם מען האט םיך אײוגעלאדן, אדער אנשטאס צו טרעםן די עלטערע בײ די גרינע טישלעך םיט קרײדלעך אין די הענט, װי דער שטײגער איז בײ אפײנער מאסקװער םאמיליע אםילו נישט אום חנוכה, און די ױגנט, םסודענטן און קורסיססקעס, בײ א געשפרעך, אדער אלער׳ לײ םײנונגען ארויס אגן װעגן טאלנטאיס נײעם ראנאן: , אננא קארענינא*, װעלכער האס זיך אין יענעם יןןר געדרוקט אין םארט. זעצונגען, דאכס זיך אין זשורנאל ,רוסקי־װיעסטניק״,—האב איך איצט דעם עוים, ױנג און אלם, געזען זיצן בײם סיש אין גרויםן עם־ציםער און עפעם אײנער א גאסט לײענט םאר א םפור הפעשה םון א ײדישן ספר, אויף פראםט עברי״טײטש, און אזוי אד־יגגעטון זענען אלע צוהערער, אז זײ האבן מיך כםעט נישט באםערקט אין ןןנהײב, און אז םען האט םיך שוין יא באםערקט, ה$ט םען םיך געבעטן פלאץ־נעפען בײם םיש און זיך אויך צוהערן, װאס םע. לײעגס דןן םאר, װײל עס איז זײער, זײער אינסערעםאנט, או| םען קען זיך פשוט אין פיטן נישט ןןפדײםן םון צו הערן. איך האב געפ־ינט, אז דןןס לײענטפען םסתםא ר׳ פענדעלעם .קלאטשע״,*) װעגן װעלכן איך האב שוין םון מבינים און ,ױדע-חן״ גבורות זיך געהערט ןןנדערבײלנדיק, אבער אלײן געלײענט זי האב נאך אין יענער צײט נישט. איך הןןב בײם טיש צװיש1 אנדערע פלאץ גענוםען, זןבער אנשטאט עפעם םין ר׳ מענדעלעם .קלאסשע׳ צו הערן, דערהער איך עפעס באקאנטעס, איך װעלט שװערן, איך הער זיך אלײן. דאס הארץ הײבט;ןן זיך צו צאפלען אין םיר, איך שפיר, איך װער רוים און בלאס. איך דאנק נאר גןןם, װאס אלעמענס נןןז און אויערן זעגען געװענדעט *ום םןןרלעזער און קײנער בא *) די ער״טע *י-#י*נע *ין דער .קיי*ם*ע• *יז דערעמען *ין יןר 73*1, *1יף דעם טער-נלןט *יז געיוען *װוגעטריבן: .דיע קייןטעע ןדער עעי-נעי־תײם *. *. װ״ * מעטה װןס הןס זיך •*רוןןינערם עװיעען די* נתנים *ין יםרעייק דעם ם׳זונענעס, נעדריקס נהםתיײת םענדעיע םונר-םםרים/ װיינ*, ניםיס האיפנה וה*תים ר$ם'• רער,