Literarishe bleter · 1927-09-02 · 35 (2.9.1927) · p. Seite 687

687 ליטעראריעע נלעסער גז ,אזאזעל־ שעדלעך. דער ״אזאזעל׳ קוקט פיט ביטול אויף אזעלכע, װאס װילן אויף אזא אוםן זיך רעקלאםירן — צי איז גאליציען א פעלד םאר ײדיש טעאטער? — אז גאליציען איז א םלאץ פאר ײדיש טעאמער. האט םען סון אלעמאל אן געװוסט. אבער ערשט די לעצטע צײט הויבט זיך עם אן ארויםצװוײזן. מ״זעט עס איצט אויף טריט און שריט, אז די אסיפילאציע-בלבולים, װאס פ׳האט כסדר אויסגעמראכט אויף גאליציען, זענען דורכאויס םאלש. דער אינטערעס פאר ײדיש טע■ אטער אין ײדישע ק לסור פכלל אױ אין גאליציען הײנס אסך גרעסער, װי אין פוילן. אין גאליציען קופט דער דאזיקער אינטע• רדס אײך אין זײער אגרויםער מאס כצד דער אינמעליגענץ און דאס אױ א גרויס געװיגס. דער בעסטער באװײז — אין לעמבערג עקױסטירן איצט צװײ ײדישע טעאמערן דער דויב ק־מט צו פארן ספעצי״ל סון דער פרזןװינץ, כרי צו;ען די כפעקטאקלען. איך בין פעסט איבערצײנט, אז גאליציען װעט פקײב װערן א לאנד םון גװ םע פענלעכקײ-ין פאר, בעכערן ײדישן טעאטער. דעד ײדי■ שער א־טיםס םילט עס א־נכטינקטױי. או־ב װאישע װעט אויך אויף להבא ארויסװײזן אזו פיל גלײכנילטיקײט צ ם ײדיען טעאטער, װעלן גאליציאנער שטעט איבערװאקםן די .רעזיד״נץ״ אײדער ם׳װעט זיך אופקיקן. ז. מלמד צוריקגעלרמען פוץ?'רגענטינע װל באדוםט. איז ז. םלפי נעפןולן אלן עריחות פון לואא• ■ .ביכן— ק־ין *־נענםינן ןס א־ז גןידען א באזונדן־ע ־לזיקע םאדצי■ נעפען אי¥ װ־םע ־יזע בים אזא .שלעג א־ביקי׳, װי דאס ־דישן ביך. אבן־ נא־ דל םזעגיעלן ענ,רגין אין םיעציזןלןד ביןן לין י• טלש־ ה׳ום באדיזן, אז דןןש אז נישם ק־ן .םשיגעת״. םאד דדד נאד קידצןד צ־ט, דאם םלטד חןןש םא־גדאכם אץ אדנענטינע און ביאזלל- יען האט ןד באװלזן צי בצז כן £ענדל'ל;ר ל ו\כ ע ־ע ׳ב נ ןןכבכאל אזעלכן, װאם זןנען ,טןב־ לה־־-חושך• אץ איטןטום האט עי נישנו נאר נןזיכט בעלנים אױף דעש ־־ישן עוך, ו;ון- אויך אױפגע־ודן־ט דל ־רלשן ןפנטלןכע ם־נוננ, אץ אלן שטןט אין שטעםללך האםןר נעהאלטן דעםןדאטן איבעד אקשיןלן קילסוי׳פדאנן אין א־ױםגןריפן א שטא־ון אינטןרןם צי דע־ ־דיטןר קולםור. , אל; פיל,־עדםער אלז םלדד נײײען דעד •־אנן־ פ; דע־ םיןדן־נן- ־דישער קולטיד, ןד האט דא־ט נעהאלםן די ןדשםע לדישן קילםזר-דעדע. פיר האבן בא- קיםןן םיל ב־יװ םון די עדם;-. טיר האבן אויך אויםשניטן •י; די אד- ם לע ײרישן און נישט ־דישן ציםוננען, װאט דןװצײלן ו.ין:ן די נרוי- םע 6א־דינסשן סון ז. םלםײ 6*ר דער ידישןר קילטו־ אלן ארנענטלנן. םםעציןל האבן די .לים ב-עשע־' צי סא־דא קען ז. םלםל,?י הייבי גןשאטן העכעד 500 *באנעםן; שטענדיקע ל״ענןד 6ין אינזןר װאכנ- ש־י6ט. ז. םלםד האט זיך צודיק איםנןקןרט צו זין איבעט א־ן ק>>ו .ב־בעד. א-ן קלעצקין<6א־לאנ. אי; ד■ קיטענדוקעניםןרן רןלןטל- נןבן אן א־טיקל 6ין ז םלםײ רענן דע־ ײד־שן־ קולשי־ איבעש אין ארגןנטינן, װענן דע־ ידישער •רןםן, בוך, שיל צון םןאטער אין דעם נ־ןםיראקכנדיקן ״דישןישיב. ביכליאטקק ש. נאלדפארב ערשם דןרשינען אנאטאל םראנם ר?ום פארברןכן ־יז םילװ?פט״ באנאי — סרײז 6 גילון — אדרעס: •2 1^1זײט1•^ ,"ז6(1ס81.■ ״,35 זא הענעך לןאז װע עסלככע סעג װײלט אין װארשע דער ױנגער ײדישער קאםפאזיטאר און םוזיקער הענעך קאן, װאם איז, אגב, באקאנט דעם ײדישן עולם םון זײן א״ערע ,דור אין בת״שבע״. ה. קאן איז אויך דער פוזיקא• לישער לײסער סון .א אזעל״, פאר װעלכן ער ארבעט סון סאמע אנהויב . אן אץ איצע זױ ער אײנער םין זײנע דרײ רעזשיסערן ה. קאן סזןרס איצט קײן מאנדעבודג אויף אן אינסעתאציאנאלער טעאשער . אײםשטעלוננ א-ץ פ,ץ דארסן קײז פאריז. מיר האבן זיך ~??; געװענדט צו אים גאך אינפארמאציעם װעגן דעם א־צקיקן םצב פון״אזאזעל״. ה. קאן ״ האט דערצײלס: — ״א־:; על״ געפינט זיך די לעצטע צװײ חדשים אין לעםבערג א-ן אױבעט זײער אינטענםיװ. אין משך שין עטלעכע װאכן האבן מיר צונעגרײט דרײ נײע פיאנראמעו. מיר דיכה אז די פראנראסעו זענען אן אן ערך אינטערעםאנטער ו י די כריער■ דיקע. פיט דער צײם האט .אזאזעל״ פאקומען רוםין אין ױײזט ארויס א םך םאישטענדניש פאר .קלײנקונםט״. אויך דער מאטער• יעלער כצב איז םיל בעסער. אפילי איצט, װןן אין לעםבעדג שפילט די ״װילנער םרופע״, זענען די ערםאלגן םון .אזאזעל״ נישט קלענער. םיר װערן אויםגעניפען סײ ם־ן עולם און םיי פון דער פרעםע םים דער גרעםםער װארעכקײם. אין סשך םון דער צײם האט פען אסילו םיט אונז אונטערגעהאנדלט װעגן אדויםםארן קײן אויסלאנד. מיר האבן געהאט פראפאזיציעס סון װין, רומעניעו, אכער פיר האבן זײ נישס אננענוםען. *״אזאזעל״ האט בדעה צו םארבלײבן אין לעםבערג. די פוזיק פון .איאזעל׳ איז פאפולער אםילו בײ די קריםטן. דעם .אואועל־שימי״ זינגט םען אין'נישט• ײדישע קאבארעטן. — װי זעט איצט אויס דער צװאםענשטעל סון ״אזאזעל״? — קײן ספעציעלער רעזשיסער איז נײ אונז נישטא. די אר• בעט װערס נעראכט קאלעקטיװ. דער עיקר רעזשיםערישע ארבעם װערט געםזכס פוןקלײנםאן, םטרוגאטש און מיר. איבערהויפט האט סטרוגאטש ארויםגעװיזן גרויס פארשטענדניש םאר דער ארגאיי• זירונג סון ״אזאזעל׳, װעלכער האט אים אסך צו םארדאנקען. מיר האבן אײך צובאקוםען נײע קרעפטן צוגעפאסט צו דער קלײן• קינםט-בינע. ס׳איז כדאי צו דערמןןנען די פרויען: פ ע ר ל ר ו ם אין ג י נ א ג א ל ד. די ױנגע ארטיסטן מ א נ ס דא ר ף, פ ןן ז• נאנםקי, פאטאשינםקיאוןפעלניק האין אין משך פון דער צײס ארויםגעװיזן פיל באנאבוננ. אין אנםאםבל איז צי• נעקופען זײער אן אינשערעסאנטער מאלער, םריץ קלײנםאן. דער דאזיקער מאלער איז ביז נישט *לאנג נעװעזן פרעמד דעם ײדישן שאפן. ער װײזס ארוים שטארקע פעיקײטן און די אוים• שטאטונגען זײנע זענען זײער םײנע מיר האבן באקיםן םאר דער אייםשטאמונג גרױסע קןןמפליםענטן פין באריםטע פוילישע אר• טיסטן. דאס טעאטער, װו מיר שפילן, איז דאם באקאנסע אין לעסבערג .גימפלם סעאטערי. איך װיל. אגב, דערמאנען װעגז נאך עפעם: אין א טרופע געשעס גאנץ אפש, אז ם׳פאלןיאפ סין איר א טײל חבריס, אנדע• דע קוםען צו. ס׳א־ז די א נויטװענדיקײט אז מענטשן זאלן זיך אויםטײלן םץ דער געםײנזאסער אי־בעם. אבעי װען אזעלכע מענטשן האבן די העזה זיך דערנאך אנעורופן אויםן נאםען םון דעם קא• לעקטיװ, סץ װעלכן זײ האבן זיך אויםגעשײלט, איז עם זײער