Literarishe bleter · 1927-08-26 · 34 (26.8.1927) · p. Seite 670

34 זא לינזרורױע נלעזןר 670 *יי םל*נן זיך יםוש םחיה זײן מיםן *■יין.* ך<ר ק*סזז-נ*רינרו 6ןר דער נ*נדער *ײס װײזש *ונז, ןז י*ו■ װײ־ םערויק■ ■*רםסעיוננ *יענס גע*ן *יץ * נר***רי הננםה. 8*ר דיני נ*ננ*ר נײם זינין נינינן גיװ*רן 84 ם*ר*סיליננין, װילני ה*נן װרנסניםליך *רײנ- גינר*נם נו היניר 900 נייון 8*ר * #*רםסייוננ. דיר רי*ירםו*ר *יז נ*ינס*נ*ן *ין *ם די ■ייסן: .*ין ייניר װיים• *ון י. ד. נירקןװיטײ; ,ר*מ*ז״ *ון שייו*ך ,נװיםן םריפדי־ *ין *םםײקינ*- קייירניקו ,דיר •רײז םין יינן״ םון ניםיר*װיםם ד*נמ*ינק*) .נ*ס *ין נקפה״ 6ין שיוס *םו ,ה*רנסש *ױיין' 6ין םירניסם*װ, .מ**קי חז־ר״ םון י. ד. נירק*װימםו .טרייני׳ םין נ. גיו ,קריזניר ס*נ*סי״ 6ין י. נ*רדיןו .דיר *ײניקיר יינן' 6ון װיניסםינק*ו .דים סײװיס פ*סקי• םון ק*נר*ו סײם *ין * ק*ננירט-*<םײיוגנ. די סרוײ *יז נ*םס*נין * חוץ 6ין די נ*ססר*ל*רן ■*ס*נק* *ון ג*- ר*ס*װ *ין **יננדיקי מיםניידיר ■ין ■ר*ס. ײר. *רסיססן-ם*רײן *ין •ויין, װייני זינין *ננ*זםירס גיװ*רן *1יף ג*זםי: מיניר: ח. ניזנ*ן, י• נ*ר*ד*װ ם. ני־װיסם, ם. װײנםר1ינ, *. װ*ל*םס*ס, ד. ם**יר*. *ר1יין: ■. װינםיר, נ. ייםװינ*, נ קד*מ*זם םיםן םורני ה*ם *נגי*ירס דיד ניםי*םם-6יריר י1םף װײ*ה*ף, *י*ס ה*ם * גר1יםן חיק *ין דים ק*'*ס*ין יר6*ינ שין די■ םירני. װ*ס ןננ*י*ננם דיר ויריקניי *ין דיר *ירז*ן םין נחום ז*י*ס*ריװ, קינין פיר נ*ר נ•- םםיסיקן, *ז *ז* מיםםירהןסםי דיריזניי מיג םסינדיק .י*נני י*רן ה*נן• פיר ק*נסס*טירן, *1 דיר ח׳ ז*י*ם*ריװ ה*ם *1'*ן םינסםן *61ן *ויסניוירס *יי זײני התחײנוחן ננ1גי ויר סרי■* *ח וים *רסיםסן-6*רײן *ון ה*ס נ*ך *ים גיזינינין זיך .םױרי־־זירס״ די סרייז םיס פחנות ח ניזנ*ן דער לובלינער מאגירסראט אוז דאס יידישע טעאטער דער לובלינער םםניסטראט ה*ס, לוים * 6*רשל*נ ■ין י*װניק ק*נט*ר, <נ*של*סן *יצוגעבן דעם ננין פין שט*פישן טע*טער אויף 7 ■*רשטעליננען **ר רןר טריוע *ון לזרי■ ■*ט**ק*. ר*■ ■ױ נןװןן דןר ןדשטער זײן־ װיצטיקער און רע*לןר שר׳ט ם*ד די ײדישע ג־ײזריננןן אין שט*ט-ר*ט לטובת דןם ײדישן טןאטןר אין הסעם םיט זיןרע *ח*נ;, װןלכע זײ ה**ן נןםאבט בשןת זײןרן באראטוננןן םיטן דעלןנירטן *ין ײדישן *רטזםטן *ארין לידער א־ז דןר באשלים *ין םאנזםטראט נןבלזבן בלויז * םן*רןםישןר, ןר איז •*קםיש נישט ׳־ןאלזזזר■ נןװ*רן, װיל *ילרב .טערנישע' םניןות, נןש*טןנן דורך די ןנדןקיש-טאשיםםישן ב*< אםםע טין לובלינע־ שט*ט*ט*-װ*לביננ, איז ד*ם םןאטןר נזשט נןװןן ש*זל<ם*רםיק. יןדנטאלם *זוי ה*בן דז ד*זיקע ב**םטע דער. קלןרש. די ליבלינןר ײדישע נןזעלש**טלעכע םײנוננ ה*ט ש*רף רןאנירם אויף דןר נעשןןניש. דעד י.־ינ*־#יעלער ב*בים *בע־ טין דןם באשיום טון ליב• לינןר ט*ניםט.־*ם איז נישם נעםינערט געװ*רן דורך דןר הטקרוח טין די •*ר ב**טטע. ד*ם ײדישן טן*טער ה*ט זיך דערשל*נן *נןר• קענוננ בלם ליבלינער ם*ניםםר*ט און סןן ד*רף ה*טן, *ז ד*ס װעט ז־בעד טא־טןם׳יקן דןם װילן *ון די םן*םער-ליבה*בןר אין לובלזן *י קעשםן •*ר * שםענדיק בןטער ײדיש טעאםןר. פון די װמער*האלאניעם טןר קזנדןד: דז קינדןר טין די םיטנלידער ■ין ײדישן *־םיםםןיםארדן, װ*ם זענען גןװןן אױף דןר זיםעד-ק*ל*נין אין דריםקע־ ניקי אזן ױלי-םעז*ן, זענןן דדן *וריקנןקוםען. די קזנדער ה*בן זיך נלןנאנד טארבןםןרט אין אויסערסט *וםרידן *ון זײןר לןבן א־ן דןר ק*ל*נין• ד*נערשםזק, דןם 11 ד״ ח. אזז *■נן**רן קײן דרוטקןניק די *װ י ט ע נ־ואע קינדעד םיז יז םזםנלידןר, דז קזנדןר װןלן זין אין דריטקןנזקי בזז דןם 15 םעטםןםבןר. אזן דןר נרוםע זןנןן *חו׳ן די קינדער טין װארשןװער *רםיםםן נןװען אויך קינרןר *ין ל*דזןר *רםיסטן. ם*ר דןרװאקםןנע: םיםנלזדער *ון ט*ר״ן ני*ן אויס די נןלןננהײט אין ט*רן נןרן *רוים קײן קאישיטיןזש, װו זי רוען און **רבדןננןן זיעד טין די *ײט רי *לן **רײנם-םיםנלידןר, װ*ם װילן נןניםן *ון זוםןר-**רי און *רויםט*רן קין ק*זשזםיןזש, ד*ר*ן זזך װענן רןם װןנדן אץ •*רי1ם-סןקרעט*רי*ם. ןם ■ל*נט זיך אין ןםלןכן װ*כן *רים *םעגלעכקיט אינ*י' *רדןנןן םיםנלידןר *ון *רטיםטן>ט*דדן *זן * ק*ל*נין אין *■װ**ק אין דער זעלבער ריכטונג, שטיצנדיק זיך אויף ציםערן און טאצעלעס גײט דער ארטיקל פון א. שטאקפעדער, ״טורנע םון יוליוס אדלערם טרופע איבער פוילן אין ליכט פון ציפערן״. ער באװײזט אן איבעריק מאל, אז א טעאטער, װאם איז גיט ןןר• גאייױרט און אװעקגעשטעלס אויף געזונטע יםודות—איז א גוט געשעםט. םיט דער ״כרא־-יק פ-ן ײדישן סעאטער״ םון ם. װ״ װו עם װערן אריסגערעדט'די אײםפירו־גנען אין די װארשעװער טע• אטערן, שליסש ז-ך דןןס אינהאלטר־יכע ב.יך. אין בוך גײען אריין פיד גרויסע אילוסטראציעס: די אוים• םירונגען םיך יעקב פאטס ״אין גאלדן לאנד* אין װ. י. ק ט. זשורל ראםענס ״טרואדעק״ אין'מאסקװער קאםער-טעאטער, א. גאלדםאדנס ״לא תתשוד׳ אין םארים שױארצס קונסט• טעאכער אין ניו-יארק, םכ װיספיאנסקיס ״דגיאל״ אין קראקעװער ײדישן טעאטער. דײ־כגעבראכן די װאנט נאכרעם װי די לעטלענדישע מלוכה סובסידירט דןנס ײדי• שע טעאטער א־ן ריגע, די װילנער אין קרןןקעװער שטאס׳םאר• װאלטונגען ם בםידירן ײדישע טעאטערן אין זײערע שסעט, האט אויך די װארשעװער ײוישע קהלה-םארװאלטונג באשטיםט פאר א ײדיש דראםאטיש טעאטעד אין װארשע 6 טויזנט גילדן- איז דןןס א געשעעניש׳ דארפן םיר ארײנפאלן אין התפעלות? האבן מיר דערמיט שוין טאקע דערנרײכם—אין קאמף םאר דער עקזיסטענץ םון א גוט ײריש דראםאטיש טעאטער אין דער גרעסטער ײדישער קהלה אין א־יראפע—אונזער ציל? ס׳מוז קלאר װערן, אז װײט נאך נישס. אונזער ציל איז: דאס ײדישע דראמאטישע טעאטער זאל אינגאנצן א יסגעהאלטן װערן דורך די ײדישע און שסאטישע זעלבםט׳םא־װאלטונגען.■ סובסידיעס—דןןס איז אן ענין פאר דער פראװיגץ, װעלכע דארף אויף אזא אופן באקוםען די מעגלעכקײט אויפצוהאלטן שטענ• דיק א בעםער ײדיש װאנדער-טעאטער. װאיישע אבער, דאס גרויםע ײדישע װארשע, מוז האבן א שטענדיק ײדיש דראםאטיש טעאטער און טאקע אין אן אײגענעם בגין, װאס איז גענויט לױט די םאדערנסטע טעאטער־פאדערונגען און װאס װערס פינאנכירט דורך די קהלה און שטאס-םארװאל• טונגעןל און פארגעזעלשאםטלעכן דאס ײדישע דראמא• טישע טעאטער-דאם איז אינזער ציל, דאס װעלן מיר נישט אויפהערן צו םאדערן כײ פון אונזער זעלבסט־פארװאלטונג- די גםינע און סײ פון דער שטאט-םארװאלסונג—דעם מאגיסטראמ. אבער דער םאקט אז *די הײגסיקע װארשעװער קהלה■ םארװאלטונג, בײ דער באװוסטער באצױנג צום ײדישן טעאסער מצד דעם דוב אירע מיטגלידעד, האט דאך באשלאסן צו געבן א סובסידיע—נישט װיכטיק די גרוים םון דער סומע, — איז די װאנט געבראכן, די ערשטע פאזיציע גענומען. און — םארויס אין קאמף צום צילו דאס דארםן נעדענקען די, װעלכע האלטן זיך פאר העם אװאננארד אין קאמף פאר דער ײדישער קולטור. י. נ. טורנע פון לידיא פאםאצקא מיט איר טרופע איבער דער פוילישער פראװינץ די שרו*ע ה*ס *ננעהויבן אירע ■*רשסעײננען חין ױילנע דעם 29-סן מ*י ה. י. דעם 10-םן ױני ה*ס *ננעהוינן זײנע נןסטססיין *ין װיינע נן-עב' ב*ר*ס*װ. דעם סנ-םן ייני 6*רס די סײ.ע עיזעסען םיס נער*ס*װן *רױס *ױף דער ■ר*װינץ *ון ס*ייס *ין די *ןיננדיקע שםעט: נרןדנע, עי*ייסס*ק (<לי *1יס6*יק1י6טע הײזער), נדיסק, *ינםק, נרןדנע (ד* 6*רענדי?ס ב*ר*ם*װ זײנע נ*ססש*יין *ין ער 6*רס *■ ק־ן ביקןרעשמ. װוהין ער *יז סןרעעםן געװ*רן.), יו*ק, ק*װעי, כעיס *יןי ײניין *ין דער יעעסעד שט*ס ■*דענײקן םיד *ינ- זעי םירנע דעם 14-סי *ויניסס ד י. רעדן װעגן ס*סעײעין *ץ קינםסיערישן עים*ינ װ*ים *ויסקיםען * •ך. ס׳*יז נענוג עי ק*נסס*סירן, *ז װו ס׳*יז נ*ר געשסיים נעװןרן, ה*ם מען *ונז נ*1עי פםש נישס געװ*יס *■י*זן *ין פיר 6יענן םיזן עיז*נן, *ז פיר קיםען נ*ך *מןי. *ין יעדער שד*ס 8יענן עײזײן *ינזערע 6ןרשסעײננען װו דער ססןרןססע, װו דער װ*יעװ*דע *ון *נדערע הויכנעשסעיסע ■ערזעניענקײטן. *ונזערע סןרשטעייננען •יענס נןזוני די *ז1י-נערו6ענע .*•יעיעיע״ *ינסעיינענץ