Literarishe bleter · 1927-08-26 · 34 (26.8.1927) · p. Seite 667

667 ליטערארישע בלעטער 34 זא א ברױו פרן בראזעל מוין ןסלןכע 'ןןר, װי דאס ליעבן #ון רל זרד->סע.ײק#גןד *ד אלז נעװארן #*ןרבונדן מום דל עאדעײזועני ען אין נױטן ןין דל פארשײ• דענע א־נםטיםיציעם װאס מעבײ לים, ןןבער קינכ#ל נישם, װל איבט דןןט םען נישט *יגןטײלט אינז *זוי *יל טין דןם נײסםיקן שא*ן ני דן־ ד*־טיקער ידישןר קילטיר, בין דןד ײדיב ןר ליטע־צכיר, װי אלצט םידאדז אל:ז לןצטנם באזיבט ז־בבל אין דערנןןך ז. םלכד. און שול אין ביך היןבן ולך צים ן־שטן םאל אלן דן- נןשיבטײ בינם רדיש, זלד־ *םעײיקע, באװיזן אדיף די װײטן זונלקע ברעגן. לעת-עיוה װיל אלך נןןר פא־וירםן ראט ןואטיןרן *יגם חבײ ז. םדטד, װןםענם שליחות הו>ט בײ אי:ז באצ־גנט א װיגטיקן איבןײנאננ םו:ם נלשט לײןנןן דעם ײדישן בוך, בלזן י א ל י ע נ ן ן ער־הױם האבן םי־ נאך :ישט נןתאש אזא *ייגטבא־; ביגער- .טארק• װל איצטער. ביז איצט — איז דא בנדל נישט נעװןן קײן ידל* שע־ ביגעריםא־ק; די עטלענ נ צןנדליקן ביבל-אטןק;, װאם זןנןן םאנאנרערנןשארײט איבעײ דןײ םדינח־בראזעל האבן יא איעײ נ־שט צים־ירננןשכןלט דןס, אזו־ וויך קנאיי, ליןנןר טינם ײדישן ביך איו בראזיללןן. א דאנק, אצןר, דער ם• טינם חבײ טלםד זןנןן אינזערע ביבליאטעקן םיט אםאל אויגנעריבט נעװא ן םיט די בעםםע ײדישע בינער א.־ן ם חאט ז־ך בגלל דעיװעקט רן־ א־נטערןס צי דער ײדל' שןר ליטעראטי־ דאם שיקן א שללח קײן זידיאםילרלקן אלז א-נער טיי די שענסםע אויטטוען װאם א *יבער * טא־לאנ האם געקאנב באדיזן. א־ן דעײ •ע־זאן חבר ז. מלמר חאבן מיר נןחיזט נלשט נא־ רעם ט־אקטיש; טוכ־-בט־ים, נאר אייך דןם אלי8טי:םןרנרלקן קולטי־ טוןר, װארום זײנן רעטע־אםן אין אן אייםנעשיראגענער ײדישיכם־שטער רלנטוננ אין דעם םין האבן נןנןבן דאט, װאט םיאױ נאך נידט גןהערט נןװאר! אין ב־אזןל, און דוקא טון אטוב־יםטר־ם. ב־אזןל בגיל אין דאם ילדישע בט־ט א־ז נאך א־ן אזא כצב בןת יעדע־ םאט א־ז נעש־גטע װללל נײ א־ז דאס לאנײ, ייזג - דעײ ײדישןײ ישיב, און דן־טאר שאקע קוםט א ־שר ב ח דןט קאא■ .ביי גןר• און םלםד טאר א־בןט לטובת ־ןט ־דישן ביך א־ן ב־אז־לין י. נאכבין רןסיטע 927! 6 או־גוסט דוד בערגעלסאנס װערק איז קלעצקיז־פארל?<ג *א־לאנ נ. קלןצק־ן חאט טא- די לןצטן צװי יאר אנשװיקלט א קאלאםאלע *א־לאנ-ארבןט. או־םן־ די או־םגאבן טון טריןר, האט דןר טארלאנ טאר דן־ לעצטןר צרט ארו־םנעגןבן אלן װערק *י1 שלום־עדיגם, נ־ן <) בןנדן־ פק נרץ, בהב־ם טון ד׳ר ש. ןטיננן־, אברהם בןר גאטלאבע־, דעס לאנדו־״בוך, דןם לעקסיקאן א. א. װ• גלינצײטיק האט דן־ טאר״אג א באזונדןרן א־יטפןדקזאםקײם גןלײנם אויף די װןדק טון דל םאדן־נע ץד־שן שרײבןר. דןר קלעצקין־־א־לאנ חאם ארויסנןנןבן און ניט ארוים די װןיק נעקליבןנן ש־יטםן י. איאטאש־, ה. ליװ־ק, טשה נאד־ר, ברוך נלאזטאן, םנחם בארישא. י. י. ז־ננןר, עיזר װארשאװכקי. אלטע־ קא• ציזנן,-װ• די װעדק טון דל ױננע ל• אל־צקי, בנ־פין רןבלןר, קאדל םאלאדאװבקא א א *ו די א״ן ש־ײבע־ װאם זײערע װןרק װערן א־ו־םנענעבן בײם קלןצקין-טא־לאנ איז איצט *ונעקוםןן דוד בןדנןלםאן. דןר טארלאנ ט־ןש צו.*־־־םצינזבן ןטלעגע בענדןר טין דוד בןרגןלםאנם װןרק עם זעצש זלך איצש שוין דןײ ןרשטער באנד נין דןרצ־לוננןן. דל אלן זאגן זענען אננעשריבן די לןצשן יא־ן, און זײ באלויכטן דאס_ ײדישע לעבן נישט בלױז טונם הינםלון סא:. דל דןרצדלונגןן זןנןן א ניער שםאטל אלן דוד בעדנערכאנם שא4ן• קאמינםלויס פאיר־ילם־טעאטער ןנאזםנע 3 1 םעלזפ־ון 148-07 א־מ■ ם. װינדער גאםטראלז םון דער באריפטער אײרא־ע־ט־ײר־טער ארט־־סטן לידיא פאטאצקא — פרעםיערין םון בן־עמים קונםט־טעאטער אין ניו יארק — בייע ביכער ס ה. ל ײ װ י ק — דער גולם, דראמאטישע פאעמע אין אכס בילדער. דריטע אויפלאגע. געקליבענע װערק סין ה. לײװיק באנד 11. װילנער פארלאג פון ב. קלעצקין, 1927, 256 ז. — דוןז בוך, װוןם ה)* או־טנןרודןרם און אויטנעמ צטע־ש ד#ם ײדישע ש#*ן. די װדישײ דיגטוננ, ד*ס ביך, װ*ם הוןט םישאשןול אװ;קנעשטןלם ה. ליװיקן אין דן־ ערשםןר שורה *ון די גרויםע ײדישע םײםםער. ד;ר .נולם• איז *טא־ק גן• לײןנם נעװןןרן, ס׳איז שדן דןדשינען א רליגן ליטע.־#טור איבער דןם װערק א*ילו — *זװ באזזנדןר־ןןרױםנןנזבןנן ב-ןןשורן■ ט׳זןנען דעישיסןן ביז א *ט צז־ אױטלאנעם, ()500 ןקז״ טאר * הראםאמ שןר •#ןםן איז ןס א איםנלובלן*! צ־טעײ. דןןם װןרק װערם ששארק נעלײןנם אין נעלן־נט. און אטשר װעט ןט נןןך םןר איצט נןלײןנט װ;־ן, װױל ם װןרט א *ט נענררםו אין ט ילן אין!ומן־לקן, דל או־טטירונג טו:ם .נולם־ אויף דןד ־דישןר בינע (אלן הןב־ןישן, װי באזוםט, װן־ט דןר .גולם׳ או־טנןטירם דורך .הביםה•). סײדישטעאםער — קװארטאל־בוך. אפריל-ױני 1927, 11, רעדאקטאר ד״ר ם. װײכערט, ארויסגעבער — םארלאג ב. קלעצקין. 120 ז. — ס חײם ליבערמאן — ליטערארישע סילועטןי פארלאג ,אידיש לעבן״, נױ־יארק 1927. 160 ז. אין *ט דןם בוך ניןן א־ין א־שיק־ען א־בן־ נןון־נ בראנרעם. רפינןײ םאריא רילקן, בןרנא־ד ש>ו אב־המ רייזןן, ד׳ר חװם זשלםלןןװםקל, א. ט. ליליען, דןר ענין?יג־ן ידלשלזם או; •רפלןםקילם, קינםט אין כעבנלשן דעטןןקראטיע, קרלטלק דןײ םחב־ ױלז באקאנט טין זײן בוך .דיגשע־ און װע־טן־. ז>ןט א־ז דג־שלנען ם־ש * 3-2 ־*- צ-־ריק אין בןרללן ה:ם דןר אױםפר אלז נןןר *; א־נןװײנלקםםןד םע:טש, ט*גן זײנע א־םלקלען ד*ך דעם אײ:דרוק, װל ע־ װפלם נעשטצנןן פין דרױםן, ןרנןץ װױט אין איבע־ דע־ ײדישןר ל־םן־אטור, אין דע־פין סשאמש *רוים דל אפןולןןנעטלק אין אײנ־קע *־טיקל ן און דןר ביםול-אלן די #:דע־ע, דעריבעײ נעדאנקןן א י ב ע ר דןר ײדישןײ לימעײ#מו.־ און נלשמ אויםכןז־ש־קמן, םימטללנרי- קן א־בןרלעבוננןן ם י ט דער ײדלשןר ליטע־אשור. און אויך- דל שי־אך זינע. א)טמ#ל א־ז זי ■שומ אין #טשמאל שט#־ק םל *הילק, װי זל װ#לש #ױף שטאלצן נןגאננען. אין ־עדן #ר• ט־קל אבע־ זןנען ד# נןראנקען, װ#מ לאזן זלך הערן■ װ#מ װןקן *ו םת־ם־אגטן זיך. ס ראבערט לואים םטיװענםןן ן—אוצר אינזל׳ איבערזעצט פון ענגליש כץ. פארלאנ גראהאר און סטא• דאלסקי. נױ־יארק, 1627, 316 ז. ראבערט לואים םש־װענםאן (נעכולןן 1850, נעשם#רב1 1894) א־ז נןװען טון די אננעזןענםטן עננלישן שיױבןר. .םלט דעם #-ינברןננען אין דער ײדישןר ללטןראטור—שריבט דער אלבןרועצןר-סטיװענסאנם כאראקםערלםשישן אװאנטורע-פןשה, .דע־ אוצר-אינול/ װןט דןר ידישןר לןזןר האכן # םןנלעב- קיט *ו קרלנן * נןנױןרן באנריף טון אינעם טון די װיכטיקםםע עננילשן שרײבןר טון דער ןנדן טונם 19־טן י*ה װןלכער װןרם איצש באטראכט שלם קלאםלקער 4לן דןר עננלישער ליטןרא- םור און צװײםנס, װערם דל ײדישן ליםןראטור בכלל, און דל יד שן קינ־ןר׳ליםןראטור בטרט בארײגערט םיט # װןדק, טון װעיכן םין זי טארםאנט װיניק אדינינןלע #דער איבןרזעצשע םימטןר;: סיט # זע־ק, װ#ט האט טא־בישוטש ױננ אין אלט אין בשעט אלן שפראכן ■׳; דןר װןלט, און איז באליבש װי בי־ויז נ#ך אײן װןרק, אויך טון *; ענגלענדער, .־אבינםאן קרוזא״ טין דניאל דןטאן. דןם ױננן טא־לאנ נראהא־ אין םטאדאלםקיקיםש •ן אטתןר ײס־<כח, ובטרם, אז ד#ם ביך א־ז #־ױםגןנעבן זײער שײן, און דןרצו םיט *ילדןר.