Literarishe bleter · 1927-08-26 · 34 (26.8.1927) · p. Seite 660

34 זא ליסזו*וי*ו נלןסיו 660 אין 6ון רי ה״רןז אברהם םןןרעװםקי — ■ר>!צם6ול. נישם קיין קאריקאטיר אײף א נוי, נןןי א פילער *ייער, >< שםארק־שםאםי־ קעי, א שםאלצע.־, אן ארלםאן אין יעדן ריר, א רעם#א=, א 6*ר־ לינטער 6אטער, א טיף־6ילנדיקער א5זר. אין 6לונ ראם זעלנע, ,ײאם זײן .דיכוכ׳־קרעאזיע (אין קאזױזנעס דראםע), און 6ארט אנדעיש. אין דעם שטאלע־נחוזונדיקן זינײ אויף לײנלען איז דא אזוי6יל 6ארא5פוננ, יאוש אין זונלײך דיםטינקזיע, נעהו־ננ־ קײם, פאלײריקםער יחום, אז נאר א נרויםעי ארטיספ איז םםונל ארױנזילײנן אזוי6יל אינערלע5ן אויםררוק אין אזא, כידיע, נישט גאר 6*נעם ושעסט••• טיט א םך אייםדריקלעכקײט שנילט דער שנײדער לײנל— יערב װײסלי׳ן. נישט נאר ראם ■ניס—דער גאנזער קעינער שנילם־טים, בײנט זיך אין נרעכט זיך, װי אונטער אהאםער. אויםנעזײ5נט איז ײםף קאםען םײ אין זײן ראלן אלס יאן (דער אלםער דלנער.', םײ אין די עםיזאדישערע ראלן: אשםדאי אין נדחן. קאטען איז אםזענע־םענטש ■אר־עקסעלאנם, א 6ײנער נראטעםק־שנילער, נײגיק, סטאנכאי, עלעםענכאריש־ ששארק זום דער*אלג 6ין דער ■יעםיערע האנן םיטגעהאל6ן: א חיץ שמחה נאטאן (ר׳ םאטל) און ױבכר װײםליץ (א *רענע). אויך דינה קאטען (חידבה־כלה), נארא קארעני (לילית) א אנד. דער עילם, װאם האט נעדי5ט פארנילם ם׳םעאטער, האט זום םיף ארויםנערי6ן דעם רעזשיםער און דעם אויטאר. ט־ר וענען אהײםנענאננען. איגער לעטנערג איז נעהאננען דער נא5ט־היםל װי א זילבערנע 6לערערםייז. רי נרםן האנן אויםגעזען עלענאנט אין עלעג־ש, װי באדלערם א געריבט. ב׳האב נעזאנט םא־עװסקץ, אז א ר־צםער בי ײרן איז ראס עלנרסטע 6ון אלראס עלנדע, או עם א־ז נישםא װער עם זאל אים לײענען און אז אײנם בלײבט נאן א־בער אויםזופרוװן: ס׳טעאטער. זאל ■ין רי ברעטער ארא■ רערהערםװערן ראם קול 6ין רער ײרישער די5טונג. ק. ה. ה ײ ש ר י ק פײער און בלוט איז מעפוארן פין דער װעלט־םלחפה ןישםןי שיל 80 נראשן צודייטער שײל 80 נױעשן צו באקוםען אין אלע בוכהאנדלוגגען. טים זי5עין חוש 6אײ רראטאטישן אײ6בױ, 6אר םזענישע צונײ6שרע6וננען אין זיזאםענשםויםן. האט יעקנ ■רעגער גענעבן א א־נטעיעםאנטע, בײ א־ר נאנזער פר־ם־ביװקײט, בינע־ד־בםיננ. דאם װעט, נלױב איך, זיגעבן יערער אםר,־אביעקט-תער, װאם װעט אן שים עםטעםישע פאראורםײלן אין ניכד־זײענריק די נראם-םכשולים איבערלײענען ■־ענערם רראמאטישע כאלאדע אץ 3 אקםן. אין דוד הערםאנם רעזשי איז די דראםע 6ין אײן זײם שטארק נעקירזם נעװאוץ, 6ין דער ז־וײםער זײט - 6ארװ*נדלט נעװארן אין א 4־אקםיק שטיק. דור הערםא; איז אלם דעזשיםער א זי־בולטע פערוענלע5־ קײכ, ער זאל קאנען ז־ך שטעלן הינטער דעם די5טער ער םײםשש אים או־ם, און א6ט לאזם ער אים נישט קיםען זום װאיפ. זװישן פיעגערם 2־םן אין 3־טן אקט האט די רעזשי איײגגעשםעלט א ם־ן זװיש,־אקם, אזוי, אז פרענע־ם דייטער אקש איז נעתארן א 6עיםער. 6אקםיש קאן דאם זונעגעבענע רייך דער רעזשי בשים או6י נ־שט באטיאכט װעין אלם אקס. נאר העצסטנס אלס א־נטעיםעזא. די .װיזיע*, װאם דוד זעס און װאס טאבם אױם דעם אינראלם 6ון דעם יאזיקן קירזן, כםעט א־־װערמעידיקן זװישן־ שפיל, זײכנם ייך אייס םיט איר רעקזןראםיװער 6א־ב-קײט אץ פײנעי א־נםזעניואזיע. אבער דעי סיף ם־םן ״זשיי׳ שםעקט אביםל םלם פינליזיםםישן םיםר־השכל און מיט זיפ־ל אױם־ טײטשוננ. דוד העיםאן האט אי, רער רעזשי אריננעלײגט א םך ניםע קינםטלערישע ארבעט. ער קא־ד־נם ל5ל*הדעות א הארזיקן .בראװא*. חיץ דער דערםאנטער װלז־ע א־ז א־נםזעניזאטאריש זיע־ ײאייל אויםנע6אלן דער .כאלעט׳ £ץ אשםדאי םימ די חירבה־ כלית. דער רויםער אשטדאי אין די ששיװל אץ ם־טן בײםשל איז הערלעך. עס האבן זיך אי־סנעזײכנט: 6ין די ראםען- ר חל האלזער (דװץ אין ם ר י ם ארלעםקא (ל־לי). בײרע האבן נעשא6ן ע5ט־באלארישע םזענע־פינורן. האלזער—םיט ד;ם פאםאס פין איר 6ארחליםט• קײט. ם־ם די אי־*לײצש:דיקע םרײם־באװעגוננען, םים רער ששיל־שלײבערישק־ט און שט ל־שםײצייענד־קײם; אילעכקא- ם־מ איר פיינזעכישקײט, םים דער ריסק־עםער ליניע פינם שפילן, ט־ם דער שװאנען־הײל־קײם 6ין איר ל־בע, םים דער טארםאר־ בלײ5ק״ט 6ון די יםירים... חוה א־יזן (די באבע)-ב*זע, גיאדליניקע םאיעסםעט. נ ע ם נ א ם א ן (חנה־לאר״ די ־ם םאםע) — עכט־ײרישע ם א־ ם י ש ק ײ ם , ניםע, אױסגעהאלםע:; םאםעינעשםאלם. י. ל. פרצעם אן אומבאהאנטע פיעסע - ״ דער הויהער ״ אױ די ״ליטערארישע בלעטער״ זװישן פרזעס איבערגעבליבענע םאנוסקריפטן האבן פיר געםינען פרצעס פיעסע ״דער הויקער־ (פיעסע אין דרײ אקט סאר אלםע צום לעזן, פאר קינדער—צום שפיל) װאס איז לכתחילה געדרוקט געװען אין דער זײמונג׳״דאם לעבן/ װארשע 1914. די פיעסע איז דורך פיצן אינגאנצן איבערגעארכעט געװארן. ם׳זענען צוגעגעבן םיל נײע זײםלעך, דער םעקסם איז שםארק געענדערט. אץ קוםענדיקן נוםער װעלן םיר אנהױבן צו דרוקן די פיעםע, װאם איז םון פרצעס לעצטע שאסוגגען. רעדאהציע•