Literarishe bleter · 1927-08-26 · 34 (26.8.1927) · p. Seite 659

659 ליסורווי*ע כלץמדר 34 זא פ^רצפױקןר ײדישער טאטע םין אײן וײט, ױין דןר יחיםריקער ש־רה פין רער זױוײטןר. דעי־ פ־יץ און זײן םיטער, לילים באנע, ו־ןנזןן גיײט אױף אלץ, אבי זי שײדן ד י * װ י , װ $ ם האנן דערזען אײנער דאם אנדןרע. םײ ריד, סײ לילי װערן געגײניקט. דער םיף איז, אז דידן פידן אװעק ד;ם פריעם ה־דאםאקעם (אײננמלען: הײדוקעם) בים באנראב; לענן• דיקערהײט, און לילי װארפם י־ך יייא• פונם טירןם, װי דער פארעװײפלטער טאטן א־רער, רער שררה, לאזט זי פאישפארן. אין סלינ - אזוי פריםיטיװו רער װענ זוי שינר איז גע• שטאנען אפן. פיןגער האט דעם װעג נל־קיעך אייםנןםיט;, אין אץ דעם ל.ופן, װ י א ז ו י ןר האט דאס •יױסנןםיטן — רןר• קענט םען רעם קינםטלעײ. אנשכאם שינר און ש*בלאן האט זיך באקיםען טראגיזם. טראגיש וענען דוד אין לילי, דער דגידער לײבל און דער שרוה, דןר ײדישער און קריםטלעבער הםון. אין דער גאנזוער דראטן וענען נישטזן קײן עולדיקע. אלע זןנען נערעכש און אי־ בןר רעם דאזיקן;אנזון טענשלעצן גער;בםיז-ןא: אכגליקלעך נרענערן זײן װע־םיפיקאכייײשע הילפליןו־קײם זװ שפיאצלעצן גיזרנישטזאגנויקײםן, אבער—װיפיל נוםע, רינע שפראךיםעייןדיקו אשטראי ויננם: שגת״חל1ת, ליכם אין װייןז חררכה-כ?1ת, קיננס *ר*ןי די פינפטע חװבה־כלה ז־נגט: ס׳איז מײן נימאן ןן נרונוז׳ נ*כס'1*םיונ*ן — סרינק גאזמש! די לכנה כ1יס םײן מלןס ן סתנה — שסינל״גלןז. םינרעםטװןנן — פעלער בלײבט״פעלער. דיןם שפראצלעצע איז זןפם איםבאהןןלפן. דזןןם—ערשפנם. זוװײםנם — לירישע עע־ זװיננקײר. דריטנס־ — (אין דריכן אקט באזינרןיס) — םןייא... די ,װילנער טרופע״ לײענט יעקב פרעגעוס *נבי1ן' (אין טרוסקאװיע׳ז בײ לעמבערג) עס זיען (6ין לינקם^: 1״סע רײ: ד״ר י. םיננער, ם. מזאה. 2״סא רײ: רחל האלכאר, נאסאן, קןמען, קןרעני, אכרהם םןרעװסקי, דוד הערםאן, ארלעםקא, װײסליץ. 3״סע רײ: כראקאזס, בןרדןך, װיינעםןק, *עסיעלסקי, סײגםעלד, אײזען, מרענקןװ, לומןנןװ, נארעיקי, הןבעי־. זײן-הױבט ויך אן אנרערע נישמ נעזען נע נערןצטיקײט. זוװי האנן ז־ך רערזן;. זײ װילן אײנם זים *װיכן. אנער עװ־שן רי זוװײ ל נן תהוםות. די איראלטן תהיםית װאם זוױישן םענםש אין סענםש, ראםע און ראכע, זװישן דעם זק:גינם רעצכע־ האנט״, ד;ם שירה, איי יעם א־עמען חהל־ם-ײר לײכל. אין די תהוםית עפנ;ן זיד אין ר־ ה־״רזןה כאצ; זיך זוי. די תהוםית פזןרעין זײ;ר רעצפ. אין עס נעשעכ אז־י, אז די אוינן פין די צװײ, װאם דאבן זין נעןפנט זװ זען אײנכ דאם אנרערע טאצש צו דער םו־ט רי ןקםםרןםעז האנן ז־ך באנעגנט. בײוע, רןי ששזזלזע־ שרוה אין דער נןנוינן־געשליןנןגןר לײבלהז>נן רסם אויםנענעםן בײ נ>ןם דיןם הײםטי די םעםאפיזישן תהימיח זנװ־שן םענםש אין טענטש נלײבן אפן אפילו נו^כיעם, װי ןם שפאנם אוים אינער וײ די שוישפילערין ל י ב ן דןם רןנננײנן פין איר לײצטער, לײבטנדיקער נריק. װײל עם איז רא אזױנם, װ>ןם םול נלינן פארהיילן, אין װיל רי ברינדקײט אין רי שנאה זענען פינקט אויי ״נערעכט׳/ װי די זןןװריקײט און רי לינע, װי דוד אין לילי, אין ם איז נישט םןר, װי א נרױם רחםנית אױנער די מלע אוכזנײליקע םענששלןצע נןועצםיקײטן און איםזײליקע םענםשלעצן נםיוניח. םעלןןר... םעלזןןרראט... נין״ צ׳װעל ני׳גט רןרזאנן. כיװײם נ>ןך נזןץ־ נישט, זי איו עם א חסרון א־ן א ו־ראםאטיוירכער פאלקם־ ב>>לארע. גיצןר $> מעלה, אױנ איר װילש װים;, װײכער - דאם .םרײף־נםילע״, רהײני: ראם ײדיש־ײדי׳גלעצע, די ארון־-קוריג־־ רןןםאנםיק. ארון־קורש, כיריע, נעהעי נישט זים ליטערארישן באן־טאן. ם קריםפ ט־ט רןר נ?ז. ם׳זאגט: נישט נעשםאקן פ>ןלקשםיםלןצקײט. בנםת־ ש־אלר־קײפ. אנןר נישט אזוי ײריש־ לעך־ליטןרארישע 5וןןלקטיםיעצקײם איז ןכ, װי — ײדיש־פאל־ קישקײט. די זאך סארםאנ־-׳ שראנעריע, ד. ה. אירי״ע, אין זי האס בל השאנםן אויםזוינעםען נײ 6 ןן ל ק ונישט בײ נאס...) רעײ נרױםער דערפ.פלנ םון רער ■רןםיערע אין לעםנערג — א םיםן. ״די זאך פארםןןגט אלע ןלןםענםן פון טראנעדין׳. דער זאץ רארף װןרן אױםנעטײטשט. װאם װןיט רא אײננםלעך רערזילטז א םעשה ם־ט א שנײדעים א וין, א רור, װאם דעם שררהם לילי האש ויך פאי־ לינט אין א־ס, און ער — אײ א־ר. ער •ניזט אן ארון־קורש - הןונןידן ברוגים לילים ■נים. און זי — וי זעט אין דודן דןם ןץ־עםןן םלך. ןןבער עם שטעלן ןיך אייף זײזןר װענ רער גיןטם•