Literarishe bleter · 1927-08-19 · 33 (19.8.1927) · p. Seite 647

647 ליטערארישע בלעטער 33 זא בעת דער ״אױנערגרוך״ אױ געקימען דיאש עס זיך אויסנע• װיזן װי א םבול, װאס װיל םארםלײצן די אלטע אפגעלעבסע װעלט. בר$ק, אלעקסאנרראװסקי, בןריס פיל-יאק פאיאקאװסקי, יעסעגין א. פיל אנד. האבן געבראכט םיט זיך א .נײע בש-רה*. בלאקם םיססיטער סיםבאליזם האט געזאלט קעי־ן װעלטי, װײטער האס םאיאקאװםקי אײנגעםירט דעם םוטוריזם אין יעםענין איז געװארן דער ראש הפרברים םין איפאזשאניזם א געניט א״יג װעס לײכט מערקן, אז װעגן א נײער דיכטונג, װזןש זזןל אויםפיאלן סויערן אין א נײער װעלט־ארײן, קאן דא קײן רײר נישש זײן. עס אױ נןןר א געװיםע סיםטעם-בײטונג, װאם איז אבער אין עצם אוםזךיגינעל, םמש א װײםער ציען פון דעם א־ן א־יראפע שוין געניג באקאנטן סאדעם (א חיץ די ספעציםיש• רוסישע עקסשראװאנאנטישקײטן). ס׳איז נישט ש־יך אװעקצוםאכן םיש דער האנט א גאנצע לי• סעיאײשע ריכטונג. אידאי זענען צװישן זײ םאראן באםת טא• לאנטירטע, עם האנדלט זיך דא אבער אין א געװיסן געםים־אויס• דוױק. בײ דער נרעםטער צאל .גײע״ םילט זיך פשוט אדוחק אין נײקײס. זײ קענען אםשר אין רוסלאנד ארויםרוסן אגעװיסן נײגיר םחםת זײער טעכניק און מעטאד, אבער װעגן אײנגע• װארצלטקײט קאן דןן אפילו קײן חלום נישט זײן. די אײנציקע קריםעריע, װאם דארף ד>} ןןננעװענדעט װערן, איז די םןןם םונם װעלט״געםיל ד. ה. װער םון די יונגע האלש אין דער האנט דעם דאסשא־עװםקי-טאלםשאי-םאקעל. יעדער םון זײ הןןש אין זיך א םונק סון דאױקן און אויף אזוי סיל איז ער טאקע עכט, דער אײנציקער אבער, װאס צײכנט זיך אויס איז םערג״ יעםענין. עם קומט םון םעלד םיט דעם רוסיש• םשיחישן װארט אױף די ליפן און מיט דעם שטח׳געפיל אין הארצן• אויך איליא ערנבורג, בעת ער באםרײט זיך םון די סארשײרענע אקרןבאטישקײטן, אנטפלעקט זיך אלם זון סון דעם גרויםן רוסלאנר. אלע צוזאםענגענופען אבער האבן באין אוםן נישט געקאנט באױ־יזן צו סארםלײצן דעם ריז סון דער הײנטיקער רוסישער ליטעראטור—מאקסי ם גןןרקי. דער ראױקער ױנג־אלסערפרא׳ זע-מײססער איז דער אײנציקער רײנבלוםיקער ױרש סון די אלטע רוסישע טיםאנען. אין אים קאנצענסרירט זיך איצט_דער שװער פינקט םין דער רוםישער ליטעראםור. ר׳איז נישט קײן .אלסער״ און אויך נישט קײן .נײער״, ם׳לאזט זיך נישס דורכפירן קײן גרענעץ. ער איז םין קאם ביז םוס דיכטער און דערצו עכטער דיכשער, אין םםילא איז זײן שאסן דער םינאנים םון געמיט. ן>־י#: ב. קלןצק־ן 4 גרויסע בילדער טעאשער*£־־מט, ניבו׳יאשעקן, דראםאטישק ק־ײין, נריפן רעד ד׳י ם װײגןרס 11 בוך 1927 זעצער־פערסאנאל פון דרוקערײ בר. װאיציקעװיטש י״יס׳־^0• װינטשט םיל גליק לאה םרידמאן ,_אין ציסרירנהײט 10. 8. 27. מערב־אײראפע קװיקט זיך מיט עװאנגעלישע שפרוכן סין רי אפאססאלן. און דער רוםישער מזרח לעבט אינערלעך דורך רי בערג און טאל-אויסגעשרײען סונם נביא. און רײסט זיך ארוים םון קעל דאס גרויםע ליד פון געבורט־װײען און שא■ פינגס-םרײד, װאס מאכט דירך אוםאויםהערלעכע גלגולים פון באנײונג. אן אײנגעשטעלט װעלט־געםיל פון א ו י פ ג א נ ג. דער גלגולים־צוג פון שטענדיקער באנײונג םילס זיך איבער דער גאנצער אנטװיקלינגס־לענג םין דעם רוםיש קינססלע• רישן װארס אין דעם גרויסן, און אסילי גאר קלײנעם פארנעם. בײ דעם מער טאלאנטירסן איז עס בולטער, בײ דעם באגרע• נעצטן קאן מען עם אויסגעפונען. לאמאנאםאװ, דזשערזשאװין און זשוקאװסקי געםינען זיך אינטער דעם אויםערלעכן אײנ׳ פלוס פין מערב, פונדעסטװעגן שטעלן זײערע װערק פאר נישט מער װי ליטערארישע פרוװן, װאס זענען ביז זײער לעצטן אטעם געבליבן נישט אויםגעקדיסטאליזירט. פושקין און לער מאנטאװ האבן געטריבן א בײראנישן פלירט, פון זײער גרונט־ שאסן אבער שפארט א קרעפטיקער דראנג צו א־יגן־רוסישער באנײונג. צי איז בדאי צו פארלירן םיל רײד װעגן ג א ג א ל ס קאנצענטריסן אויםדריק סאר דעם אײגנטימלעך־געםיטלעכןז דער דאזיקער הומאריסטישער גאון הןןס מיט זײנע םאטירישע בליצן באלויכסן א געביט, װאם איז פאר אײראפע ביז דעמאלט גע־ ײען אינגאנצן פארסונקלט. די פון דעם ״שינעל- ארויסגעװאק■ סענע רוםישע משפחה מים אלע אירע קליגקײטן, קלײנלעכקײטן. שװאכקײטן און נארישקײטן הז$ס באקומען א פלאסטישן תיקון אין די אוםגעװײנלעך-װערטיקע ״טויםע נפשות- און אין דער געניאלסטער קאמעדיע .רעװיזאר״. כלעסטאקאװ — פארא• דיסטישער סיםבאל פון א באז-נדער־אויסגעװארעמטן לעבנס-געפיט, זײן באשעםער—דער לײדנשאפשלעך־אײנגעליבסער אין דעם רו• סישן באנײוננסדורשט או־ן באװוסטזיניקער שפאלסער םון דער אים אומאננענעם סרעםדער אײראפײישער ראם. אפילו דער קינסשלעריש־רײפער ם ו ר ג ע נ י ע װ, װאס האט גזשאכש קןנצעסיעס דעם זןפגאש םון אײראפעישקײס און געשריבן אויף א םערב-שטײנער, סיגנאליזירטי אויך אומבאװוםטזיניק באנײ• ערישע םאפענטן אין דעם אײנגעםונדעװעט־םליםיקן רוםישן לעבנם■ ארט. אחרונים אחרונים חביבים — דאעטאיעװסקי און טאלסטאיי בײדע בילדן די פריזמע דורך װעלכער םידערזעט דעם צונויפגע־ לויף סון אלע שטראלן — דער העכםטער שפיץ םון דעם רוסישן בארג. דער שםארקסםער און רײסםטער אויסדרוק םון דער רוםי■ שער (לגבי אײראפע) אפגעשלאסגקײט; אין דער רוסישער ליטעי ראסור הןןט דזזס דעם װערט םי סיני׳אנטפלעקונג. דאס סשיכיע-געםיט האש דערםיט געװינען דאם פולבלוסיקםטע װארמי פון דעם םאפענש אן ציען זיך װײטער די װענן םון דער רוסישער ליטעראשוד אין א שארויסבאססיפסער ריכםונג. ס׳זענעו געװען פיל גרעסערע אדער קלענערע אפװײכוננען, די גרונס־ליניע אבער איז שוין כאראקשעריש סעסט געבליבן. דער קען־צײכן — דער צאפלדיק־אײגנארטיקער לעבנס באנעם. װאם מער א שפעטער• ־יקער רוסישער שרײבער האט נײ זיך געסלעגט דעם דאסטזן■ ־עװםקי-טאלםשאי-קאלאײט, אלץ םער קאריםעישעס האט זײן שאםז :ואימןןנט, װאס םער ר׳הוןט זיך דערסון דערװײטערט, אלץ םער עפיגאן איז ער געבליבן. דער איצס אםנאענםטער צו דער דאסטאיעװםקי־טאלםטאים שיסה — און דערםאר אויך דער גרעסטער רוםישער שרײנער םון ־זײנטיקן טאג-איז מא ק םים גארקי.