Literarishe bleter · 1927-08-05 · 31 (5.8.1927) · p. Seite 607

607 לימ,ראריש< נזןסןר 31 זא דער רעדאקציע איז אײנששיםיק אנגענומען געװארן דער באשלום איבערצוגעבן דעם ײדישן װיסנשאששלעכן אינסטיסום דעם נאנצן ארכיװ א-ן אינװעגטאר פון דער רעדאקצ־ע ם־ן די ,בלעטער״. איבעררײםנדיק די ארבעש םון כםעט 5 יאר, אן ארבעט, װןןס האם זי םארבונרן מ־ט די אנגעזעעגסטע ײדישע ארגאניזא■ ציעס םון דער גאנצער װעלט, םיט די װיכטיקסםע ײדישע געזעל• שאםטלעכע טיער און געלערנטע, געפינס די רעדאקציע פאר איר חוב אויסצודרוקן דא איר טיפסטן אץ הארציקםטן דאנק אלע די, װןןם האבן איר געהאלפן א־ן דער ארבעט סײ םאטעריעל סײ פא• ראליש, א באזונדערן דאנק געהערט דער ײדישער װעלם־הילף• קאנםערענץ און ספעציעל אירע אנםירער, דיר לעא םאצקין, י. עשרויקין אין װ. לאצקי-כערטאלדי, װעלכע האבן אפילו אין די שװערסטע צײטן םון דער עקזיםטענץ פון דער װעלט־הילף־קאנםע• רענץ תםיד ארויסנעװיזן די גרעסרע אויפםערקואמקײט און הילף• גרײסקײט םאר די ,סטאטיםטישע בלעטער*. א ספעג־עי־ן אויפריס סיקן דאנק איז די רעדאקציע שילדיק אויך דעם .דזשוינט׳ אין איר אײראפעישן דירעקראר, ד״ר בערנהארד קאהי, פאר דעם אינ■ סערעס, װאס ערהאם ארויםגעװיון צי דער אויפגאבע דילעצטעצײט. די רעדאקציע דאנקט אויך פ ן ט־םסטן הארצן אלע מיט ארבעטער, װאס האבן—זײער אםס אן האנאראר םאר זײערע װיסנ• שאםטלעכע ארבעטן-געהאלםן איר אין איר שװערער און פאראנ■ טװארטלעכער ארבעט. רעדאקציע: פראם. ב. ברוצקיס יעקב לעשצינםקי ד*ר יעקב סעגאל י. קאראלניק רעדזןקייעיםעקרעסער 4ג אויביםס. 27״1 פון דער געזעד־ישאפט ״קראקעורער ײדיש טעאמער״ אין קראקע (קזפיניקיסן רי צונרײשיננען עי דעס רערנסט־אין װינםער־כעזיןן םין .נן־^קעװעי ײדישן טעאטע.־־ זענעז אין םילי נאננ. יירישע אק־ טיאין און אקסו־־סעם, װאם שטרעבן אננאזשײ־ט צי ײעין אין רעם ראזיקן פעאטער, װע־ן נעכעטן אריינזװש קן וייערע אפערםן םיט £אםאנראפיעם צים פא־זיצער םין רער נעזעלשאפט, ש. פריינד, קיאקן. םעבאםטיאנא־נאם ניםער 20. אין רער העיפט פין חורש אויגיםט ה. י. װעם רער טע־ אטער־קאםיטעט איויםשיקן קיין װא־שע באפירםעכטיקםע פאי־ םרעשעים, כדי ראיים דעפינימיװ אדורצדיפירן די אננאזשיריננ פין ארםיםיםישע כוהית. די א״ װארשע אין איםנעכיננ װױנענדי־ קע א־םיסט■ װעלן קענען פעיזעניעך פעיםיאקטירן פיט די דערמאנםע פארםרעםערם. 6ארװאלטוננ 6ין רער נעזעלשא£ם ״קראקעװער ײדיש םעאטער״ פארלאנ כ. קלעצקין, װארשע פ. ראזענמאל (פ• אנמאן דער מאמף פאר װעלט־העי־עזאפט איל װע״ט־װפגן ײדיש ■. םרוםקין גרױם םארפפנו 288 ז 50 4 נ-לדן אדרעס: ^2 1ס1ז\\316|יז ,3ז1\873ז8^ ,*■.■8101161״ פרן דײ ״בלעטער פז*ר ײדישער דעמאגראפיע םטאטיםטיק ארן עקאנאמיק״• (קןםיניק*ס> םיט עטלעכע יאר צוריק, 1923, האבן די אונטערגעצײכנטע אננעהויבן ארויסציגעבן די ,בלעטער פאר ײדישער דעפאגראםיע, םטאשיםםיק און עקןןנאםיק*, דעם ערשסן סשאסיססישן זשורנאל אין ײדיש, װאס איז אויך געװען דער אײנציקער עקאנאמיש■ םטאטיםםישער זשורנאל בײ ײדן בכלל. די ארויסגעבער *זעגען צוגעטראטן צו רע־ ארבעט םיט דער טיםער איבערצײגוננ אין דער װיכםיקײש סון אזא ארגאן, װאם זאל מיט אביעקטיװן ציפערן■ מאסעריאל באלײכטן די סארשײדענע געביסן פון ײדישן לעבן און ששודירן די נרויסע ענדערונגען, װעלכע ם׳זענען פארגעקוםען אין אים אלם רעװלטאם םון דער םלחמה אװ די רעװאלוציעס. זײ האבן אין דער זעלבער צײט געשטרעבם צו שאפן ~א צענטראלן זאםי■ און םארשעספובקס פאר ײרישער עקאנאםיק און סשאםיםםיק א*ן שאםן אויף אזא אוםן א סאלידן וױסנשאסםלעכן סונדאמענס םאי דער טאג טעגלעכער אדבעם פון די םארשײדענע ײדישע אינסטיםוציעם. די איניציאשיװ םון די אונםערגעצײכנטע האט געפוגען אפ> קלאנג אין גרויס םארשטענדעניש בײ דער ײדישער װעלט״הילף■ קאנסערעגץ, װעלכע האם די גאנצע צײט געדעקט דעס גרעסםן םײל ס ן בודזשעט םון דער אויםגאבע. מיט דער הילף פון דער װעלסהילף־קאנפערענץ און — אין די לעצסע םאר יאר — אויך םון .דזשוינם• א ן פריװאטע פער• זאנען, האט 'זיך דער רעדאקציע אײננעגעבן צונויםזאמלען און פארעפנסלעכן זײער ארײכן און םארשײדנארםיקן מאסעריאל, װאס נעסם ארים אנרויסן סכום װיכםיקע פראגעס פון װירסשאפטלעכן. קולטורעלן, פאליטישן א• א• װ• יעב1 פי1 ײדן אין פארשײדענע לענדער, װי אויך םארעפנשלעכן א רײע אינטערעםאנטע מאטעריאלן איבער ײדישער עקאנאמישעי געשיכטע. בײ זײער באשײדענע הוצאות, בײ אומזיםטיקער ארבעם ם,יז רעדאקטארן און םון דער גרעסשער פײל םיטארבעטער אײ םעג- לעך געװען ארויםצוגעבן 5 ניםערן פון די .סםאטיססישע בלעסער׳ םון אן ערך 55 דרוק-ב־יגן גרויםן פארםאט די;ןפשאצינג, װאס די ״בלעםער״ האבן געסינען אין דער גאנצער ײדישער פרעסע. און אין דער אײראפעישער װיםנשאםס• לעכער ליטעראש ר, און די םילע פריװאט־בריװ צ.< דער רעדאקציע םון אננעזעענע ײדישע געזעלשאפטלעכע טוער און געלערנטע, האבן' דער רעדאקציע דערװיזן, אז די האםנינגען, םיט װעלכע זי אייז צוגעסראטן צו דער ארבעם, זענען נעװען בארעכטיקט און אז די .בלעםער• זענען םיט דער צײט באמת געװארן אײנע פון די װיכםיקםטע ײדישע אייסגאבעס, װאס האבן געדינט די אינטערעסן פון דער ברײםער ײדישער געזעלשאפטלעכקײס די דאזיקע אײנ• שטיםיקע אנערקענונג מצד דער פרעסע און די נעזעלשאפטלעכע סוער האבן גענעבן דער רעדאקציע מום כי ארבעסן אין די שװערססע צײטן און בײ די גרעסםע קריזיסן. דער םינאנציעלער קרײיס אײ דער װעלט־הילף׳קאנםערענץ האט זי, צום באדויערי. געעװובגען אפצושטעלן דאם םינאנסירן די ״בלעטער״ אנדערע צעוטראלע ײדישע ארבאניזאציעס, חוץ ״דזשוינט*, װכלכער ד,אט נעהאלסן ארױסלאזן דדם לעצטן—5־סן נוםער—,האבן ארױסגעװיזן זײער װײניק םארשטאנד פאר א װיםנ• שאפטלעך״םסאטיםסיש-עקאנאמישער אויםגאבע, און די רעדאקציע האס נעפוזס ליקװידירן די אויסגאבע. זי טוט דאם םים גרויס עגמת נםש, װײל זי װײסט. אז די ארבעט, װאס זי האט אנגעהױבן, איז איבערגעריסן געװאין אין א םאםענט,' װען דאם םארשן דאס ײדישע לעבן אויפי נרונס םון םםאטיםטישע און עקאנאמישע םאשעריאלן איז באזונדערם נויטיק, אין א מאםענט, װען'זי האט שוין באװיזןי• צו םארםעסטיקד זיך, אנקניפז 'די נויםיקע באצױנגען אין דער װיםנשאפםלעכער װעלט און באקומען א מעגלעכקײט צו אנםװיקלען זיך. זי געפינס א טרײםט אין דעם, װאס די ארגעט, װעלכע זי האם אנגעהויבן, װעט פארט■ געזעצס װערן םון ײדישן װיסנשאפטלעכן אינםסיםוס אין זײן עקאנאםיש־ססאםיססישער סעקציע. אויף דער לדצטער זיצוננ פון