Literarishe bleter · 1927-08-05 · 31 (5.8.1927) · p. Seite 606

31 ז1\ ל'צ7ר*ר־.עע נל;סןר 606 ס׳דויערט אײן אױגנבליק: ם׳פעלט קינסטלערישער פוש ם׳פעלט אויסדױער, ס׳פעלן ברײטע לונגען םיםן לאנגן אטעם אפתן בעלעסריסט. אהרן מארק נח יעחק נאסליב — ,בלדע ננןןד'. פארלאנ ,םלר *'•:׳ ק*ידנע 1927, 40 ז. א םײש דין בענדעלע לידער םון א ױנגן דיכםער אין לי:ז רויקע נעפאסטענע סערזן, באהויכס פים א לירישן אופעס. אין פ< ױארט צ־ם בענדל איז אונז נ. גרינבלאס פקדים םיס א פאר װעד• סער װעגן דער עכטקײט פון גאכליבס סאלענס. עס לײענט זיך באפת גאנץ לײכס, דער סטיל—א פשוםער, נישס געקינצלס, נ־זה באפליגלט, קײן כפעציעל אױסגעזוכטע װערטער, װי עם טוען דא: מערםטע פון די ױנגע, אפשםאל — בכדי םיט דעם צו זײן נײ *ו אריגינעל, װאס איז אבער אײנע פון די נעגאטיװסטע זײטן זײערע אין דעם פרט איז גןןטליב עכס. די עסלעכע און צװאנציק לידעו זענען דאס רוב שסיםונגםםול, און זײ לאזן איבער נאכן איבעו■ לײענען א װײכן, צארטן, גלעטנדיקן אוםעם. ,״נ־^נדזשעם אים מיס םריס םיס װײכ7 0>רװעלקסעס גליק אץ ר$ז* װײסן״. אנדערע שוררת זעבען הארציק רירבד װי: ״װקל איך קניזגן םים פײן ייגנס נײ * קײע סױלע בײנער — סעסע זיסערי ד״ײנע בעגיג איזי-— אין 6ין 6רײד זיך ה־יס עעװײנען״. ס־רוב געלינגט נישמ גאטליבן דארם, װו ער שאפט בילו (בעסער נעזאגט, באמיט זיו צו שאםן בילח, זײ קומען ארוי: שטענדיק כת־רותדיקע א־ן נלײכצײטיק שלעכט קאמבינירםע. ניימ עכט זענען א שטײגערז .גיב פיר דײן שטילע פארםרויער:( האנס׳ אדער .נאר הארץ זאל שוין עפענען קראנען*, צי .פיל זױן פײן אן פולע פלאשן*. מאדנע: בײ גאסליבן ציס זיך דורך אלע לידע זײנז .א,בלויער סאדעם״, די בלויע גנאד האט אים ארומגענימען און ער באציר: אלץ םיט בלױקײט, .אױםיסוב אבלױער אױף דעכער״, אז שץ בלויער גנאד איך זויג בלוט אויף מיר אויו• בלויען װוניער״ ״אין םח טריפן בלויע קלאנגען*, ״בלויע װאנדערער׳ און נןן א סך. דער ריטם איז אומעטום געפאםמן און גצװויגן, די לידעו זינגען זיך םער װי זײ לײענען זיך, דערםאר איז אבער אםטפאל פושירט דער גראם. נאר דאס אלץ איז מען םוחל' א ערשטליננ בכלל איז עס אן אנהײב א גוטער און א צ-זאגנדיקער. ירחמיאל שטײגראן פארלאג ״ן<*חיספר/ װארשע לרשס ערשיגען צװײ בײע בענדער פון דוד פרישמאו װארט און בילד — — — 3.60 גיײן מלחמה; ון שלום — — — סס.3 ״ *־ו־עס: 3 2!}!׳*סוסייו *״\823ז*^\ ,״ז6נ1סו8״ *ירזס: ■2 ו4,ס1<א .<ו*1?3־ו1,װ •ז18|ס81. אדער, װען זי שרײט אוים םון דער אײנזאםער שטוב: ״זוןי די װ״םסקװש הע־ן — ם־װו־נם נ*ך?=עץ ד#!״ דאס בוך איז אײנהײטלעך אין סאן. עס זענען לידער פון א דיכטערין, װאם האם זיך אלײן גום פאדשטאנען און זיך װי װײס פעגלעך אויםנעדרוקט. זי האט זיך צום בעסטן אלײן כא• ראקטעריזירט אין די נעפען פון די ציקלען ״אפגעשיטע בלעםער״, .א פנ־בה׳, ״לײם גרונט־, ״ארעמע װײבער״ אין.חשװנדיקע נעכט*. רײנע שאפוננ,- אין א רײנער קינסםלערישער גענוס. ש. זאראכב שםואי װאילשאן. א1915-191. סא־יאג ח. ■*קובםון:, ם. נןידבןדג. זןו־סן 1927, 196 ז. דאם ביך איז א זאםלונג פון ק רצע פ־אגםענטן, װאם נע■ מען ארזם דכפ פעריאד פין דער דײעשער אקיפאציע אין פוילן ס׳איז א כאאעיש בוך, װאס בײט כסדר דעם כאראקטער, דדם זשאנר, דעם םאסשטאב, דעם םאן. די גאנצע ליניע—און אין אס דעם קרוםען שפ־גל זעם ז־ך פ-ינדעםעװעגן די פסיכאלאג־שע קאנ• טעקזענץ פונפ אומקאנסעקװענטן בעלעסריםכיש■םעמואריש-פעליע• טאניסטישן בוך פון ש. װאולפאן. דער כאראקטער פונם בוך װאקלם זיך צװישן ליריש־רעא• ליסטישער דערצײלונג און היכטאריזירנדיקע ־וכרונות. אין דער דערצײלונג ײאלס אונז נישס נעארט, הלםאי װא-למאן דערצײלט או:ז אזדי אסט, װאם נישט נאר ער. נאר א־יך זײםיקע מענםשן האבן געטראכס בײ זיך אין האיצן״. אדרבא׳ לאז עס נאר האבן קינסטלעריטן געשכאק. אבער דדר כחבר לאזט אונז הערן אין דער זעלבער צײט אויך אן א שיר פרטים םון זײן א ײ ג ע נ ע ר איבעילעבינ:, ױאס זענען גאנץ אפט פאר אונז נישם אינטערעסאנט און פארן היסטאריקע־ — נישט װיכטיק. דערמיט װערט געבראכן דער ר־קז־בײן פונם װערק, װאס האט תביעות צו זײן א ג א נ ץ װעיק אײף דער פאו פץ א נאנצער תקופה. דער פחבר װײס א־בעיציגעבן די נײן מאס רײד סון א רעדל ײדלעך אין גאס, בעת ער קאינט װערטער צו שילדערן א סביבה, א שטארקע שטי• מוננ, א״געפײנע שטרעכוינעז, * די בענקשאפט פון א גאנצער, גרויסער םענטשן-געםײנדע צו דער פרײהײט. די דאזיקע נישט־אױסגעהאלטנקײט באװײזמ, אז דער מחבר האט זיך, משםעות, פארפאסטן צו שאפן א ראםאן, װאס האט געזאלט אפשפילן דעם גא:צן פעריאד פון דער דײטשער אקו״ פאציע אין פוילן- א ראמאן, װאם איז נישט רעאליזירט געװארן. עס סעלט פ א ר ט י פ ו נ נ אין די פראבלעמען פונם דעםאלסטיקן לענן, פארטיסינג אין יענעם נעשיכסלעכן פיאצעם,—און דעריבער איז פון אן א ל ג ע מ ײ נ ע ר עפאכע. םון אן א ל ג ע מ ײ ן לעבן געװארן בלויז אן אױגנבליקלעכע אעראפלאן־רײוע איבער עטלע־ כע םטושםש־סקיצירטע שטעט: װארשע, אטװאצק, פלאצק אץ אומ־ געגנס, עססרײכישע גרענעץ.. עס פעלט פאנטאזיע — און דעריבער האס דער כחבר קוים איבערגעגעבן זײנע א י י ג ע נ ע איבזרלעביננען און איז נישט געװען בכח צי שאפן דעם בולטן. כאראקטעריםטישן פרצוף סונם דעפאלטיקן לעבן, דעם םפעציפישו טיפ פינם פענסשן אין דער איבערגאנגם־צײט. מיט זײנע דאגות אין קאנפליקטן, איבערלעבונגען אין בענקשאפטן דער םחיר האט זיך געאײלט, געװארפן אשטריך נאך אשטריך, דער• צײלס אײן םאקט נאכן צװײטן, נישט געבנדיק זיך די םי צו פאר• בינדן אין םינטעזירן די געשעענישן.—אץ דעריצער איז עס םער א סאנ־ביד, װי א ראמאן. אין ם׳פעלט אױך פאטענץ, װאם זאל יירקילאציע פין פראגפענט צו פראגפענט. פון ־י באזינדערע קאפיטלעך האבן צװישן זיך קײן : דאס בוך איז טאקע געשריבן אין פארשײדענע .*ן א געניג לאנגע צײט—םון יאר 1922 אזש ביז אויבנאויפיק־באהאנדלטע היסטארישע שילדערונג, ל געװינעו, ױען ס איז געשריבן אין אײן אטעם. ן ו׳ארםאגט א גלאמע, קארעקסע שפראך, װאס איבעריק רײך אין װערטער אין ניואנםן. אפט ןלײנע שפיאך פעלערי: גראזשעט׳דראש א. א. :װיסע םטיל םעבלעכקײסן, שילדערונג, אבער