Literarishe bleter · 1927-07-29 · 30 (29.7.1927) · p. Seite 581

581 ליטערארישע בלעטער 30 זא מיט דער אמעריקאנער ־ידישער היסטארישער געזעלשאפט. פאר דעם צװײטן באנד פילאלאגישע שריפטן האט ד״ר י. צ א ל ל ע ר ־טריעםט ביגעזאגט אן ארבעס װעגן דער לילית־גלײבינג בײ ײדן, באזינדערם בײ די איטאליענישע. ה־ קאנסערװאסאר י. ה י ל ע ם י ם־אמסטערדאם װעט געבן אן ארבעט װעגן אן אלט חתינה־ליד. פאר דעם זעלביקן באנד האט אויך ציגעשיקט אן ארבעט א. זארענק י־מאםקװע: ״װעגן װארט־באהעפטינ־ געך. לעבטנס האס זיך מיט דער יװ״א־ארבעס פאראינטערע׳ סירט ד״ר נ. ר א פ א ל ק ע ס־ניר אין רחובות. אויף דער װענ־ דונג פין דער היםטארישער םעקציע האט סרײנד ראפאלקעס אויסגעארבעט א רײ פראיעקטן פין אנקעטעס איבער דער גע־ שיכטע פון דער ײדישער ארבעטער־באװעגונג, װעלכע װעלן איגט באטראכט און םארעםנטלעכם װערן. אין גיזאמענהאנג מיטן באריכט האס דער ױו״א אויך געהאט א בריװ־אויססויש גװישן אנדערע מיט פאלגנדיקע אינ־ םטיטוציעס און פערזאנען: אוניװערזיטעטישע ביבליאטעק־ ירושלים, באדלעיאנא־אקספארד, ביבליאטעק פון ײדיש־טעאלא גישן םעמינאר־ברעםלוי. בײערישע מלוכה־ביבליאטעק * מינכען, א. גורשטײן־מאםקװע. פראפ. מ. היפפע־ברעסלוי, האכשילע פיר די װיםנשאםט דעס יודנטומם־בערלין, פראפ. ד. סימאנסען־קא־ פענהאגען, טריניטי־קאלעדזש־קעיםברידזש־ ענגלאנד, פרײםישע מלוכה־ביבליאטעק־בערלין, ראזענטאליאנא־אמסטערדאם. ארגאניזאציע אויך ארגאניזאציןןנעל האט דער יװ׳א צו סארצײכענען נײע דערגרײכונגען. םון פיל ערטער זענען אנגעקומען ידיעות װעגן נײ־געגרינדעטע שטיצגרופעס: םארשידענע זןרגאניזאציעס סירן דורך פראפאנאנדע־אקציעס סארן אינםסיטוס דורך דער פרעסע, נעסען ןןן באשלוםן װי צו שסיצן זײן ארבעט; אײנצלנע פערזןןנען םירן דורך געלט־זאפלונגען םאר די צװעקן םון דער אינסטיטוס. ארבעט. צום גרעסטן םײל װערן די אלע אקציעם דורכגעסירט םון אײגענער איניציאטיװ. אויך אין די ערטער, װאס זענען שוין םון סריער געװען םארבונדן פיטן יװ׳א הןןט די ארבעס אויםגעלעבס. פארײניהטע שטאטן אין די םארײניקםע שסאסן םירט די דארםיקע םעקציע אן ענערנישע טעםיקײם צו װערבירן םיטגלידער און םיםפאטיקער סארן אינסםיטוס און אגאגץ גרויסע זאמלארבעט םארן ארכיװ. צום 1־טן ױלי ה$ט געדארםט ארויםגײן דער ערשטער—טןןפעלער— נוםער םון דעם .פנקם/ װאס די םעקציע װעט סון איצט ןןן אװ יסגעבן רעגלמעסיק אלע 3 חדשים. סאר דעם ערשטן נומער זענען ארײנגעקופען באריכסן םון אננעזעענע שריססשסעלער, װעלכע האבן צוגעזאגט זײער שטענדיקע םיטארבעט אויף להבא. ססעציעל צי ייירן די גרויסע זאםלארבעס אין די סארײניק־ טע שטאסן איז געגרינדעט געװארן א געזעלשאםט ״סרײנד םון ײדישן װיסנשאסטלעכן אינססיטוט, צװײג םון דער אםעריקאנער םעקציע*, בראש מיט די ח׳ח ם. אדאנער, ד. בערעזער און בער־ קןןװיטש. די דאזיקע געזעלשאסס, װאס אירע גרינדער האבן שוין םריער םיל מאל איבערנעשיקט גאר״ װערטיקע מאסעריאלן סון זײערע פריװא״טע זאםלונגען קײן װילנע, האבן זיך גענופען םיט ברען צו דער ארבעט. זײ האבן סארעסנטלעכט אן אויםרוף, װאס איז אסגעדרוקט געײארן במעט אין אלע גרעםערע צײטונגען און זשורנאלן פון נױ־יארק און דעד סראװינץ. עס װערס דארט אוים■ נעקלערט די װיכםיקײט, װאס עם האט די זאמלארבעט םון יװ*א םאר דער ײדישער קולטור־טעטיקײס בכלל און סארן ײדישן װיםנשאססלער בםרס, און עס װערן אויסגעסאדערט אלע װאסהאבן אין זײער באזיץ װעלכע עס איז םאטעריאלן'(צײטונגען, בראשירן, אויסרוםן, םאטןןגראםיעם סון אלטע בנינים א. אז. װ.) ר$ס אװעק־ פארשידענע לענדער. אץ אדאנק אים איז געשאפן געװארן א גאנצע רײ נײע פארבינדונגען מיט פערזאנען און אינסטיטו־ ציעס, װאס זײער סימפאטיע און מיטארבעס פאדן אינםםיטוט זענען פון גרוים װיכטיקײס. אלם אילוסטראציע װערן דא געמאכט אײניקע אויםצוגן פץ בריװ: דער באװוסטער געלערנטער פראס. לודװיג בלוי (בודא־ פעשס) שרײבט אץ א בריװ פון 30 מאי, װעלכן מיר גיבן איבער מיט אלע אײגנסימלעכע אויסדרוקן: איך האב באקומען ענקער באריכט און דאנק ענק דערפאר. איך װינטש ענק גרוים גליק, ברכה והצלחה אין ענקער ארבעט. איך שיק ענק דעם צענטן כרך פון מײן ״הצופה״... אין װעל אך שיקן תמיד דעם ״הצופה״. איך בעט ענק. שיקטס מער דעם ספר היובל פון לאנדוי אין אלעס װאס עםץ הערויםברענגט, מיט גרויס כבוד יהודה אריה בלוי.״—אין דעם 2־טן בריװ — פין ס2 ױני,—דאנקט פראפ. בלוי פאר די צוגעשיקטע אויםגא־ בעס פץ אינסטיטוט אץ זאגט צו מיטצוהעלפן אויף װיפיל ער װעט קענען דער זאמלארבעט םארן יװ״א אין אונגארן. ד׳ר א. שפאניער (בערלין) שרײבט אין זײן בריװ פין 8 ױני: ״...איך האב געלײענס אײער באדיכט מיט א לעבעדיקן אינטערעס. אלס ביבליאטעקאר אין דער פרײםישער מלוכה־ ביבליאטעק, װו איך האב צו באארבעטן די רבנישע ליטערא־ טור און ױדאיקא אין אלגעמײן, האב איך דערקעגט אץ פאר־ שטאנען די װערדע פון דער ײדישער שפראך און ליטעראטור איך םרײ זיך, װאס דער דאזיקער קולטורגעביס האם איצם אין אײער אינםטיטוט געפונען א באצױנג פול מיט זארגעװדיקײט און ליבשאפט. איך גראטוליר אײך מיס די ערםאלגן װאס איר האט שוין דערגרײכט דורך אײער צילבאװוםטער ארבעט און װינטש. אז אײער זאך זאל מצליח זײן אויף להבא״. די געזעלשאפט ״פרײנט פון העברעישן אוניװערסיטעט אין ירושלים׳ ןװארשע): ״...מיר האבן געלײענט אויפמערקזאם אײער בראשור און האבן זיך .געפרײט צו זען די אנטװיקלונג פץ אײער געזעל־ שאפט און דעם װוקם פון דעם ײדישן װיסנשאפטלעכן אינםטי■ טוט. מיר װעלן זײן זײער גערן צו פארשטארקן דעם קאנטאקט צװישן אונז און אײער ארגאניזאציע...' דער יװ׳א האט זיך פארבונדן מים דער קאטעדער פאר ײדישער קולסור בײ דער אוקראינישער װיסנשאפט־אקאדעמיע אין קיעװ: בײדע אינסטיטוציעס װעלן זיך בײסן מיט די אויסגאבעס און מיט אינפארמאציעס װעגן װיסנשאפטלעכער ארבעט. עס איז אויך באנײט געװארן די פארביגדונג מיט דער ״סאנסשינא־געזעלשאפט פון פרײנט פון ײדישן ביך״ אין בער לין, מיט װעלכער ער איז געקומען צו א הסכם בנוגע דעם אויסבײט מיט די אויסגאבעס פון בײדע אינסטיטיציעס. לױט דער בקשה פון דער םאנטשינא־געזעלשאפט װעם די ביבליא־ גראפישע צענטראלע םון יװ״א צונויסשטעלן אויסן סמך םון אירע מאטעריאלן סיםטעמאטישע באריכטן איבער די ײדישע ארבעטן װעגן בוך־קענטניש און בוך־סעכניק, װאס אינטערעסירן םפעציעל די געזעלשאםט אץ װעלן פארעפנםלעכס װערן אין אין אירע ״סאנטשינא־בלעטער׳. פץ איר זײם װעט די ״סאנ■ טשינא-געזעלשאפט״ כסדר אינפארמירן דעם יװ״א װעגן ױדאיקא אין אנדערע שפראכן. א קעגנזײסיקער אויםבײם מיט די אויםגאבעם װערט אויך אײנגעשטעלט מיס דער אוקראינער װיסנשאפטלעכער געזעל־ שאפט אויםן נאמען פון ט. שעװסשענקא אין לעמבערג און