Literarishe bleter · 1927-07-29 · 30 (29.7.1927) · p. Seite 578

30 זא ליטערארישע בלעטער 78ל יייש א. איז מ• זילבורג^ * מײבע אוביװערסיטעטז ► מאקסים בארקי ער איז אװעק און אין קיך האט ער סארטראכט נאכ• אמאל איבערגעחזרט. — פארמאס דעןז — א מלחמה! — זעץ זיך טײ טרינקען. — דאס װײב ױארט. — װו ביזטו נעװעןז — אױף דער פיש־לןדקע מיט איזאטן. — א מלחמה. מיט דעם כאכאל האט ער גערעדט שטענדיק קורץ, װי ער װאלט שוין לאנג געהאט גערעדט װעגן אלץ, װאם איז װיכטיק און ערנסט. איך געדענק, - אויסהערנדיק די געשיכטע װעגן דער ממשלה פון איװאן דעם שרעקלעכן, װאס ראמאס האט דערצײלט, האט איזאט געזאגט: — א לאנגװײליקער קײסער: — א קצב — האט צוגעגעבן קוקושקין, און פאנקןןװ האט אנסשלאסן דערקלערט: — קײן גרויסן שכל זעם מען נישט בײ אים. נו, ער האט אויסגעהרגעט אלע פירשטן, האט ער אויף זײער ארט פארמערט די קלײנע פריצים. דערצו האט ער נאך ארײנגע- בראככ פרעמדע, אויסלענדער. דערין — ליגט קײן חכמה נישט. דער קלײנער פריץ איז עדגער פארן גרויסן. א פליג—איז נישט קײן װאלף. מיט א ביקס קענסטו זי נישט דערשיםן, און דע־ רעסן דערעסט זי מער פון א װאלף. ם׳איז געקומען קוקושקין מיט אן עמער װײכן לײם און, ארײנשטעלנדיק די ציגל אין אויװן, האט ער געזאגט: — ס׳איז זײ אײנגעפאלן, די שדים! פםור װערן סון די אײגענע לײז,—קענען זײ נישס, נאר פטרן א מענטשן—זעםסו, דערצו זענען זײ מוכן און מזומןו דו אנטאניטש, ברענג נישט קײן סך םחורה פאר אײן מאל, בעםער—װאס װײניקער, נאר עפטער, װען נישט, געדענק, מען װעט דיך אונטערצינדן. איצט, װען דו װעסט ״אט דעם ענין״ דורכפירן — מעגםטו^װארטן אויף אן אומגליקן אט דער ענין, װאס שמעקט זײער נישט די קולאקעס פון דארף.- מײנט מען אן ארטעל פון גערםנער־באלעבאטים. דער כןןכאל האס עם שוין כמעט אײנגעארדנט מיט דער הילף םון פאנקאװן, םוסלאװן און נאך עטלעכע קלוגע פויערים. דאס רוב פויערים האבן זיך אנגעהויבן צו באציען צו ראמאםן צוגענײגטער. אין געװעלב האט זיך קענטיק פארמערט די צןןל פון די קונים און אפילו די שלימזלדיקע פויערים — בארינאװ, מיגון — האבן װי װײט מעגלעך זיך באמיט צו העלסן דעם כאכאל אין זײן ,ענין״ מיט אלץ, װאס זײ האבן געקאנט. מיר איז שטארק געפעלן געװען מיגון, כ׳האב ליב גע־ האט זײנע אומעטיקע לידער. װען ער האט געזונגען, פלעגט ער פארמאכן די אויגן און זײן אויםגעליטן פנים האט אםילו נישט א צוק געטון. ער האט זיך געפילט גוט אין די פינסטע־ רע נעכט, װען ם׳איז נישטא קײן׳ לבנה און דער הימל איז פארהאנגען געװען מיט א געדיכט געװעב פון װאלקנםױ עס פלעגט טרעפן, אז ער פלעגס מיר פארנאכט שסילערהײט א רוף טון: עמיצער האט געפרעגט: — װו איז דער סטאראסטעז — דעם ,אוריאדניק״ דארף מען רופן! די מענטשן זענען זיך פאנאנדערגעגאנגען נישט געאײלט, אן חשק, פונקט װי זײ װאלטן געזשאלעװעט עפעס. מיר האבן זיך געזעצט סײ סרינקען, אקסינע האט אנ־ געגאסן טײ א פרײנטלעכע, א גוטע, װי קײנמאל נישט ביז איצט און, קוקנדיק מיט מיטגעפיל אויף ראמאםן, האט זי געזאגט: — אז איר קלאגט זײ נישס אן. קדיכן זײ אויפן קאפ. — זענט איר דערפון גארנישט אײפגעבראכטי — האב איך געפרעגט. — ס־װעט קײן צײט נישט קלעקן צו אױפרעגן זיך פאד יעדע קלײנעק״ט, כ׳האב א טראכט געטון: װען אלע מענטשן װאלטן אזוי רויק געסון זײעד זאךז אין ער האט שוין װײטער גערעדט, אז ער־פארט אינ־ גיכן קײן קאזאן פרעגנדיק, װאס פאר א ביכער ער זאל ברענגעןז אמאל פלעגט זיך מיר דוכטן, אז בײ דעם דאזיקן מענטשן פינקציאנירט װי אין א זײגער, אנשטאט א נשמה, אזא ארט ג ע ויע ר ל, װאס איז אנגעשטעלט אײנמאל אויף א גאנצן לעבן. כ׳האב זײער ליב געהאט דעט כאכאל. שטארק דרך ארץ געהאט פאר אים, מיר האט זיך אבער געװאלט, אז ער זאל אמאל אין כעם װערן אויף מיר, אךער אויף אן אנדערן, ער זאל שרײען און טופען מיט די פיס. פינדעסםװעגן, האט ער נישט געקאנט און נישט געװאלט זיך בײזערן. װען מען פלעגט אים אבער אויפרעגן מיט א נארישקײט אדער מיט א געמײנ• הײט, פלעגט ער בלויז חוזקדיק פארזשמורן זײנע גרויע אויגן און פלעגט עפעס רעדן מיט קורצע. קאלטע װערטער, שטענ־ דיק עפעס אזוינס, װאם איז געװען פשוט און הארט. אזוי, למשל, האט ער געפרעגט םוסלאװן: — ציליב װאם זאלט איר, אן אלטער מאן, פאלש זײן, האז דעם אלטנס שטערן און זײנע געלע באקן האבן לאנגזאם אנגענומען א שטארק רויטן קאליר, ס׳האט זיך געדוכט, אז אויך די וױיסע בארד זײנע איז ראזלעך געװארן ביז צו די האר-װארצייען. — אײגנטלעך, האס איר דאך דערפון גארנישט, און מ׳פארלירט פאר אײך דעם דרך ארץ. סוסלאװ האט, אראפלאזנדיק דעם קאפ, צוגעשטימט: — ס׳איז ריכטיק—כ׳האב דערפון גארנישט.׳ און דערנאך האט ער געזאגט איזאטן: — אט — דאס אי,־ א גײסטיקער פירערן אט אזוינע האט מען געדארפט מאכן פאר אונזער ״נאטשאלסטװא״... ...קורץ און פארשטענדלעך װירקט אויף מיר ראמאס איך זאל פארשטײן, װאם און װי איך דארף טון אן איס, און מיר דוכט זיך, אז ער האט שוין פארגעםן װעגן דעם פרוװ צו איבערשרעקן אים מיםן אויפרײס, װי מען פארגעסט װעגן א בים פון א פליג. ם־איז געקומען פאנקאװ, באקוקט דעם אויװן און האט אנגעברוגזט א פרעג געטון: — איר האט זיך נישט דערשראקן?