Literarishe bleter · 1927-07-29 · 30 (29.7.1927) · p. Seite 575

575 ליטערארישע כלעטער 3 זא א ק ר י י נ ד ל רבותיי איך בין אײך מתרה םיט גוםן׳ איר זאלס אײך בע• םער אויםהערן צו סרײען מיט פרצן, װארן אז נישט- אט אזוי אוםגעםער האט א ליארם נעטון מ. גראס. דער עולם הןןט זיך אגגעהויבן ארומקוקן. םען איז געװארן נבהל ונשתוםם. א מענסש ססראשעט — װער װײס װאס ער קען נאך אסטוןו נאר דא הןןט םשה גראם אראסגענוםען די גרויסע ברילן, זײ גוט אויסנעװישם. אין, פעשה-װינער ױנגערםאן זײער װינעריש זיך צעשםײכלט און אזוי געזאנט: נו םײנע הערןו װי געפעלט אײך עפעם דאם שםיצל, װאס איך האב דא אפגעארבעט?—װןןס? איר סארשכײט נאך אלץ נישט םײןיכװנה? אט זעט אקןןרשס: א יב א־ך, א םענטש, װעלכער האב דעם כבוד צו הײםן םשה גראם, אויב פײן באנעםונג װעגן דעם מעכסיקססן ײדישן קלאםיקער אױ א ז א אלזײסיקע און אויפבויעריש־געדאנקענדיקע (א׳ םײנע געדאנקען...) אויב פײן אפשאצונג װעגן פרצן איזאזא םײן־געשניצטע און גליקלעך״געטראסענע (א װי איך סרעףו), סא צי איז נישס שטערן גערעכט, אז אזעלכע חברה-לײט סארדינען, םען זאל זײ אנסון א קרוין? ערשט איצט האט םען זיך געכאפס װאס גראם איז אויםן דער עולם הןןם אפגעכאפס דעם אטעם, זיך ביםלעכלײז בארויקם, נןןך אםאל איבערגעלײענט די ארטיקלען און באשלןןםן: יא, םשהגרןןס איז גאנץ גערעכט: אװדאי איז שטערן גערעכט. און װײל׳ םשה גרן)ס׳ איר האט מיר געםאכט אן אנגענע• םען סיורפריז — געסין איך סאר םײן חוב אײך עסנטלעך אויסצו• דריקן מײן הארציקסטן דאנק. ישראל שטערד סארלאג כ. קלעצקין, ווארשע דערשײנט אינגיכן: ר ײ ז ע ן—לעקםיקןןן םון ײד. ליט. און פרעסע 11 ב. זל מ ן י נ ג ע ר — שטןןל און אײזן (ראמאן) י. י. ז װ י ק — שםאטעס (דראםע) ה. לײ ״ ״דער גולם״ נאדיר — מעשהלעך פיט פאראל ם ש ה א ט א ש ו — ליגטשערײ (נעװעלן) י. אפ פ. ש נ י א ור ס ןןן— צװישן זעלבםטפארד און לעבנס• פראם. שיכרות ןדי ױעגן און די יםודות םון םענסש״װיםנשאפט) א ר נ י — משפחה״כרןןניק ד. טש ג ל א ז ם א ן — אויף א אינזל (רןןםאן) ברוך אינם ראד אויף די םעלדער םון דזשארזשיװא * פארלאננ.קלעצקין׳ װארשע פ. רזןזענטאל (פ• אנמאןי דער מאמף פאר װעלט־הערשאפט ארל װערט־װעגן ידיש <. סריםקין גרוים פ*רם*ס 288 ז. 4.50 גילדן אדרעס: *2 1ז1זיי316א הןןט גענוםעז םשה גראס און האט װי זײן שטײגער איז׳ ןןננעשריבן א ארטיקל, אין װעלכן ער האט װי זײן שטײגער איז׳ איבערגעחזרס דןןס, װאם ער האט שוין׳ װי זײ שטײגער איז׳ גע• האט איבערגעחזרט. דערצײלט ער דארטן א םעשה װעגן א גאנצער פלעיאדע, װאם גיט ארויס סון זיך א קןןםונאלע דור־דיכטונג, און װעגן דער גײםטיקער נע-ונדקײט םון דער ײדישער ליטעראטור און אזױ װײ• טער און װײטער. איז עס א גאנץ שײנע םעשה, נןןר א קורצע, װעלכע איז ןןבער אביסעלע צו־לאננ, װײל די אלע זאכן װײס םען שוין לאנג און װײל די פלעיאדע איז שוין לאננ (אין אונזערע צײטן הײםט עם שוין לאננ) אוים פלעיאדע, און צוליב דעם טאקע לוינט נישט דערויף אװעקצולײגן אזוי פיל טענות, און צוליב דעם טאקע הן)ב איך װענן ^דעם זײער װײניק גערעדט, אבער םון דעם ביסעלע, װאס איך האב יא גערעדט, האט יעדער אײנער גאנץ לײכס גע• קענט ארויסזען, אז איך, גײ נישט קײנעם פארטײדיקן, און או איך גוסא האב נישט קײן שום יצר-הרע צו װערן װען־עם׳איז א פלעיאדעיאנער. איז םיר טאקע געװען קשהדיק: װאסער שײכות האט דאם אלץ אהער׳ און צו װאם דערצײלס דאס םיר פשה גראם? ביז... בױ.. ביז איך בין ענדלעך געװאר געװןןרן, װאס ער םײנט. און געװאר װערנדיק, אז דאס אלץ איז בײ אים א טםל׳ אז דער עיקר מײנם ער גאר עפעס אנדערש — איז דןןם אנדערשטיקע געװען סאר םיר אן אנגענעפער סױרפריז און איך סיל םיך פארפליכטעט אים צו דאנקען. איך האב געהאט ארויםגעשטעלט א רײ טענות צו קריטי• קער׳ טענות אומפארטײישע, אביעקטיװע (נאטירלעך װי װײס ס׳איז םעגלעך אין עסטעטישע פראבלעםען צו זײן ןןביעקטיװ). איך האב זיך באםים אויף פארשײדענע אוםנים זײ צו ארגוםענ• סירן. האש מיר אבער צוגעםעלט נאך אײנאײנציקער ארגופענט• דער בעסטער, דער לעבעדיקסםער. עם האס געםעלס עס זאל קו• םען אײנער און זאנן; זעסט, ברודערל, איך םארנעם זיך צײטנ• װײז םיט קריטיק,—זאג איך דיר׳ אז דו ביםס םולקאם גערעכט. האב איך נעװארס. ביז גאט האס נעהאלסן איך האב םיך דערװארט. עם איז געקומען םשה גראס. און ער האס אזוי זינג געסון: אויסן נעפטרטו אן עק זאל עס האבן׳ א םוף זאל נעםעןו נעםט אראפ סון טיש אײער גאון• םשסײגסגעזןןנטו נידער מיט פרצןי. װאס באגײססערט איר זיך אזוי פיט אײנעם עפעם דארסן א י. ל פרץ? װןןס איז די שפחה אויף אײער קןןפז א׳ איר הןןלידריגעם, איר לא-יצלחם, איר באנק-קנײסשערם, איר לײדיקגײערס, װאס קומם איר אזוי אין התלהבות צוליב פרצן? װאס נעסינט איר בײ אים אזעלכעס? װאם נאר עפעס׳ װארםט איר בליקן צו פרצן. זוכט איר א גרויםע פערזענלעכקײט אין דער ײדישער ליטעראטור,—שרײבט איר ארטיקלען: װו איז פרץ? איר ארדנס-אײן דיסקוסיעם: צי איז אונזער ליטעראטור אװעק װײסער פון פרץ?. איר ברעכס זיך די קעפ׳ איר װילט דװקא װיסן: װאס װאלט הײגס געזאגס י. ל. פרץ? ןן׳ טפשים, פוסטע מוחות, בהםות בצורת אדם; װןןס אנסציקט איר דך םיט פרצן? װער איז ער דען? אט דער גאנצער י. ל. פרץ איז דןןך בסך הכל א בסלן, א דרשן׳ א רעסןןריק, א שליםמזל• ניק׳ א םעליעטןןניםטל.