Literarishe bleter · 1927-07-29 · 30 (29.7.1927) · p. Seite 571

571 ל יטו װויוז לל זטלו 30 זא פוילישער דיכטער קאזשימיעזש וױעזשינסהי װעגז דעם בריםעלער פעד-קאנגרעם (ס*עזיזיער'*ינםערװױ ם*ר די|,ייסער*ריםע •יזםזר״) ער םארנעמס אויך א בפבודיק ארם אין דער פוייישער געזעלשאפט. װיעזשינםקי איז דא ערשט נישם לאנג צוריקגעקומען פונם בריסעלער פען׳קאנגרעס, װו ער איז געװעזן אלס פאר־ שטײער פון דער פוילישער ליטעראטור. איך ראב אים באזוכט אין זײן װוינונג. א קלײן באשײדן ארבעטס־צימער, און א גרויסע ביכערישאנק. װיעזשינסקי — א הויכער, א פעםטגעבויטער. זײנע גוטמוטיקע אויגן קוקן אים אפער פון די ברילן, ער רעדט מיט א פעסטער שטים. אויף זײן פנים פילט זיך א ביסל צעשטרײטקײט, ער איז א ביסל אומרויק. ס־װײזט אויס. אז ער איז נאך בארוישט פון דער רײזע, װעלכע ער האט דורכגעמאכט. מיר הויבן אן גו שמו• עסן װעגן פען-־קלוב. — דער פען־קלוב, אלס אינטערנאציאנאלע ארגאניזאציע— זאגט װיעזשינסקי — איז מיט זײן טעטיקײט אויסן דאס צוזא־ מענלעבן פון דער שריפטשטעלער־משפחה אין גאר דער װעלס. אן אונטערשיד פון נאציע. דער קלוב שטעלט זיך אלם ציל צו פארםײדיקן די אינטערעסן פון די קינסטלער און שיצן זײ־ ערע רעכט. שאסן א שטענדיקן און נאענטן קאנטאקט צװישן די שרײבער אין אלע לענדער, און אזוי ארום םאקע אויך פרײנטלעכער צו מאכן און דערנענטערן צװישן זיך די םעל־ קער, װעלכע זעגען דורך די שריפטשטעלער פארטרעטן. דאס אלץ זענען אבער בלויז גוטע ױונסשן, װעלכע האבן נישט קײן איבעריק גרויםן צוזאמענהאנג מיט קאנקרעסע מעשים. אויך אין פען־אינסערגאציאגאל װערט געפירט א געװיסע הינטער־קוליםן פאליטיק. די טאן־געבער אינם פען־אינטערנא־ ציאנאל זענען די שריפטשטעלער פון די :?גרויסע םלוכות: ענגלאנד, פראנקרײך. זײ באראטן זיך פריער אין זײערע קא• בינעטן, און צו אונז קומט מען מיט פארטיקע רעזאלוציעס און פלענער. אמת, די רעזאלוציעס זענען זײער אידעאלע און הומאניטארע, אבער דאס זענען נישס מער װי רעזאלוציעס און שײנע סראזן. ז ײ זענען די טאן־געבער. און מיר הערן זיך נאר צו און װילנדיק, נישט־װילנדיק שטימען מיר צו און אפלאדירן. אויף דעם פען־קאנגרעס האב איך געהאט דעמזעלבן אויסזען^װי אײער דעלעגאט לעא קעניג. נישט מ־באראט זיך מיס אונז 4 און נישט מיסרעגט בײ אונז א דעה. בכלל איז אײף דעם|קאנגרעס געװעזן א שטארקער כאאס. ם־איז נישט געװעזן קײן ארדנונג, װי געװײנטלעך אויף קאנגרעסן, און צוזאמענ־ פארן. קײן שום באריכטן װעגן דעד טעטיקײט פון די פארשי־ זיד מ׳האט ▼ פען־קלובן זענען נישט אפגעגעבן געװארן. דענע ז־ױ־ סיק?ז באק^נט מיט דער ארבעט פון די קלובן. נישט זײער װעגן האבן נישס געהאט װאס איבערצוגעבן אז די ײם. טעםיק די געװארן באלד אין ערשטן טאג איז באהאנדלט פראגע װעגן דער ײדישער פען־צענטראלע, און כ׳םײן — זאגס װיעזשינםקי—אז דער פאקט פון אװעקשטעלן אויםן ערשםן פלאן די םראגע פון ײדישן פען־קלוב באשטעםיקט די לאיאלע קאזשימיעזש װיעזשינםקי איז פון די אנגעזע־ ענםטע ױנגע.מא־ דערנע פוילישע דיכטער, דער פאעט פון פרײד און זארגלאזי־ קײט. ער האט אין זיך פיל פשטות, אויפריכ־ טיקײט, ער איז זוניק און מיט קינדערישן גלױבן, אז אלץ װאס ס־איז פא־ ראן אויף דער װעלט. איז גוט און ליכטיק. עד פאר־ מאגט נישט די ראפינירטקײט, די באזוגדערע שװערקײט, װאס ס׳האבן אין א באדײטענדער מאם זײנע קאלעגן װיטלין, שטערן, סלאנימסקי א. א. ער מײדט אויס די פארשידענע קאטאקליזמען און לעבנס־קאנםליקטן, ער װערט באגײםטערט נאר פון דעם אומבאגרענעצטן גליק און פרײד, װעלכע ער זעט אין אלץ. זײן בוך ,פרילינג און װײן״ איז דער אויםדרוק פון דער פרײד, װזןם דער יונגער דיכטער טראגט אין זײן צאפל־ דיק הארץ. דער אויםדרוק פון דעם בליענדיקן סרילינג, װאס כשוסט מיט זײן סרישקײט, און דעם װײן, װאס פארשטארקט און לעבט־אױף דעם אײנגעדריםלטן בלוט־גערויש. שפעטער װערט ער רײפער, ער באקומט א טיפערן ארײנבליק אין די לעבנס־פראבלעמען. זײן בוך ״שפערלינגען אויפן דאך״ איז נ$ך אלץ םול מיט דעם לײכסן סויגל־געטריל. ם׳באװײזן זיך ןבער שױן אין דעם בוך פרוװן צו באהאנדלען פראבלעמען און ס׳םילט זיך שוין א בענקשאםם צום מענטש און א רוף סון ■ארברידערונג. .מײד מיך נישס אױם, גײ נישט אפ,—דורכגײער מענטש, צי אויס די הענם צו מיר און זאג מיח ברודעח״ (,*■ערליננען *וי#ן ד*1־ו אין זײנע שפעטערע פיכער זענען פאראן סימנים פון ■אציםיםטישע אידעען, אבער ער איז נישט דער דיכסער םון ■ראבלעמען, נאר אלץ פון סרײדיקײט און זוניקײט. װיעזשינ■ סקי איז נאך זײער ױנג, ער איז בסך הכל אלס 32 יאר, און ער װערט טאקע ריכטיק גערוםן אין די פוילישע ליטערארישע קרײזן ״דןןס װונדער קינד״.