Literarishe bleter · 1927-07-15 · 28 (15.7.1927) · p. Seite 534

26 זא ליטןרארישי נלןסז ר 534 די גרייסע פארדינססן, װןס זנר הןס #וןרברײיערפ די נרזנ• נידן 6ין די דראםאםישע #רןבלןםען, און אין דבם >לסן, שםארבנדיקן םע*סער הןס ער *רײנגעשעריבס ן דןזע 81• לעבנדיקער אירר*1י8נעלער •יי8י8*יע. ש. י. םטרפביצקי ם׳איז זײ$ר גיסם רירסיק. װןס א־ן די לעבםע י^רן װערם דער נאבל-פריז געגעבן בלויז £ןר רײן־ליסערןרישע װערק און ניסט אןיך ס*ר װיסנשא6סלעך.1ילןזא1ישע, װעינע הןנן א1יך דיזעלבע הוםאניסארע, 8לגעםײן*םענםשלעכע ביק. די ערשםע נאבל־לאאוראםן זענען געװען - דער בעריםםער היססאריקער ם 8 פ ז ע ן און דער באקאנםער 6יל8ז8ף י י־ יאלף אייקען - סאר זײערע הים8נ*םםיש-װיםנש*1םלעכע װןרק. איך םיין דעייבער,; ז דןס בןנרעניבן זיך םיםן םארסײלן די פריק בלויז ו?ר רײן-ליםעראיישע װערק איז נ־שם אין הסכם ס־ס די בילן *ון םארשסןרבענעם < 8 ב ע ל. כיהאלס דעריבער, אז דעם אריז 8ארן יאר 1927 דארף באקיסעז-ער װאלם שוין אײגנםלעך נעדאריס סין לאננ נאקי• םען - דער גיויסער דײסשער *'יאזאף גראף הערםאן קײזערלינג סאי זײן װערק .רײזע סאגעסביך אײנעס *יי?ז£8ען'. הןרסאן קײזערלינג איז דער גרינדער אין שע8ער סין דער דארםשסאםער באריםםער .שולע דער װײזהײס/ ער האלס אויך כסדר פארסראגן, ער איו א הוםאניםם אין םילן זין 6ון װארם. גאר באריםס אח זיץ יןרלעזונג ,םזרח און םערב׳ װעלכע ער האס נעהאלסן אין ק א ל ק ו ס א• הערםןן קײזערלינג איז רער יאסיקססער אין בארעכסיקסיער קאנדידאס פארן גאבל-פריז אין יאר 1927. םיך װונדערס עד־היום, װןס א ן יןר 1926 האס דעם נאבל׳יריז נאקיםען יערנארד שןו. ער איז עס אםװינביקססן װערט געװעזן; זײנע װערק הןבן נישם קײן דויערנדן װערס; דאס זענען ביכער 6ון םאג, אין נישם ױן דער דויערנדער אײביקײס. ער איז א קלונער, אנער נישס קײן שרײבער אין דער םאס, ער זאל דארסן באקוסען דעם נאיל-ירױ. א1יב פערנארד שאי האס באקיםען דעם נאנל־יריז, זענען 6יל 6ון אינזערע ױגגע ײדישע שרי6סשסעלער בלי-ס6ק א1יך װערם דעם ידיז. א1יב דער נאנלייריז װעס א1יך איבס געגעבן װערן בל1יז 6אר רײן-ליםערארישע װערק, דארף דעם יריז באקיםען םאקסים גארקי, און דוקא יןר זײנע סריןרדיקע װערק, נישס ואר די לעבסע, און סיעביעל םאר דעםהערלעק בוך ,דרײ׳, .26 און 1' און 6אר דער ,םוסער',-דןם זענען, לוים ם־ין םײנונג די שסארקססע װערק 8ין דעם אויוריכסיקן גר1יסן רוסישן שרײבער םאקםים גארקי, װער ס׳הןס ערלעך יארדינם דעם נןבל״יריז. אכטונג קאלאמיי! אלע נײעסטע אויםגאבן סון קאאיעראטיװ ,פיכער׳ 1י באקוםען בײ שלמה שמויס, שענקעװיטש נאם 13 ס׳װערט אויך אגגענוםען דאם אבאנאמענס אויף די -ליטערארישע פלעטער׳• דאס זענען אבער אלץ נאר רײד, די ,נעזעלשאוסלעכע ט־ינוננ׳ און די .נןבל־געבער׳ װעלן דעם יריז זיכער נעבן עיעם אן עייננענלןזענעם ליטערארישן נארנישט װי, לםשל, ראבינדראנאם סאגןרע. יעקב אפענשלאק רעדאקטאו־ פון ײדיש-פוילישן .נאש פשעגלאנד׳. אין די געביםן 6ון ליסעראםור און קונסס זענען די נרויסקײסן נישם גלייכםעסיק. ס׳איז נישם םעגלען אביעקסױו ןפנוםעסםן, בי ד?ר שרײבער, אדער קינססלער איז דער .גרעססער׳. דאכס זיך, אז די םיםגלידער 6ץ נאבל-קאםיסעט הןבן בנ1גע דעם אויך נישם קיין אנדערע םײנונג. זײ װײסן, דאכס זיך, נאנץ גוס, אז ס׳איז נישם 6אראן קײן םןם, םיט װעלכער ם׳זןל קאנען םעססן שעאער, װןס װאקסן אריבער דעם אוי• בער6לאך 6ון דורכשניסלעכקײם. ,ד;ד נרעססער׳-און דעריבער א1יך באליבסםםער שרײבער םײנער, איז קנום האםםון. כ׳װאלם אים אװעקגעשענקם אלע יריזן 6ון דער װעלס. כ׳וארשסײ, אז כ׳באװונדער אץ אים נישם דןם, װאס אנדעיע• אים װןים איך נענעבן דעם נאבל-פריז, סאר די 1װײ בי6ססע אין הערלעכססע װערק, װעלכע זענען געשאפן אין לע1םן האלבן יןרהונדערס, — 6אר ,װיקטןריא׳ ױן ,םיסטעריען׳. ם׳הןם אים ןבער באשןנקען 6אר .דער ביכה 6ין דער ערר׳. װעםןן ןבער קוםס דער נןבל-יריז 6ארן יןר 1927? ם׳איז באװוםס, אז בײם בעסײלן די יריזן שיילן א ראלע יארשידענע באביינגען. גאר א6ס איז דער נןבל-יר־ז א בײנן םין ןנערקענוננ אין בבוד 6אר די אלע דיםערארישע דערגרײצינגען 6ון א געװיםן 6אלק, יאר זיץ שאפנדיקער קילסיר. בװישן די נר1יסע פןדערנע קילםורן—הןם די ײיישע קולסור דערװײל נישס באקומןץ 6ון שםןקהןלס דעם אסעםסאס 8ון אנערקענונג. ס׳אױ נוס באקאנס װאס 6אר א נר1יסע ליסןנ- רארישע דערגרײכינגען םיר הןבן ב-י אינז ײדן 1י פארױיכענען• איך האלס, אז דער נרויסער העביעישער פאעס ח. נ. ב י א ל י ק סיםבאליזירס דעם אינערבריך אין דער ײדישער קולסור און אין דער אויפװאכיננ פון דער^נאניןנאלער שא6וננ. ס׳װןלס רעריבער זײער ריצסיק געװעזן, אז ביןליק זאל דאס יןר באקוםען דעם נןבל-פריז םאר זײן נאנבער דיכסערישער שאסוננ. א1יב ם׳האנדלס זיך װענן באזונדערע ליםערארישע װערק, איז א1י6ן געביס 6ון רןםאן םארדינם דעם ייױ איליא ןרענ• בורג 6אר זײן װערק .כולין כירעניסן׳, א1יב נישם סאר ,די ליבע סון זשאננא געי׳• ערענבורג הןט דער ערשםער אינם רןםאן נעשסאלסיקס דויך זײנע העלדן דעם פראגראם םון דעד נײער קונסס, װאם איז בינעפאסס גו דער איבערגעןנדערשסער נןך-םלחםהדיקער יסיכיק. זײנע ראםאנען זענען אםסילבארםםן, װי גלענגנדע םעיסםןנרא6ן,-זײ גיבן איבער דעם ריםם 6ונם אי1ס. און דעפ סראניזם 6ון קולםורעלן איבערברוך. נישט ןלע װערק ײינע^-דאס סארשםײס זיך... א1יב מ׳װןלם געװאלם באשןנקען א רראםאסורג — דארף דעם יריז באקוםען ייראנדעללן-יאר זײן גאנץ דראפאםישן שא6ן• פיראנדעלא איז נישם דער םאדערנער ש ע ק ס פ י ר, ױן א1יך נישס דער םןדערנער א י ב ם ע ן, - ער הןם אבער