Literarishe bleter · 1927-07-08 · 27 (8.7.1927) · p. Seite 520

27 זא ליטזירארישע נלןסןר 320 מיר געפעלט זײער, װאס פאנקאװ רעדט קײנמאל נישט גראב מיט זײן פארובאק קזקושקין, און הערט אײםמערקזאם אויס די אינטערעסאנטע אויםגעטראכטע מעשות םון דעם םאנ־ טאזיאר. . װי עם ענדיקט זיך דער שמועס,—גײ איך ארויף צו זיך אויפן בוידעם און זיץ דארט בײם אפענעם פענסטער, קוקנדיק אויפן אײנגעשייאםענעם דארף און אויף די פעלדער, װו די שטילקײט הערשט פעםט איבער אלץ. די נאכס־פינסטערניש איז דורכגענומען מיט גלאנץ פון די שטערן. װאס זעען אוים צי זײן נאענטער גו דער ערד, װאס װײטער זײ זענען עו מיח דאס שטילשיוײגן דרינגט ארײן און קלעמט צונויף דאם הארץ, און דער געדאנק צעשװימט זיך אין דעם אומענדלעכן רױם. א ך זע טויזנסער דערפער. װאס זענען פונקט אזוי שװײגנדיק ציגעטוליעט צו דער פלאכער ערד, װי אונזער דארף. סיאיז א שטילקײט, קײן זאך רירט זיך נישט. די נעפלדיקע פוסטקײט נעמט מיך װארעם ארום, זויגט זיך אײן װי טויזנטער אומגעזעענע פיאװקעס אין מײן נשמה, און, ביסלעכװײז דערפיל איך א שלעפערדיקע שװאכקײט, א טונקעלע זארג רעגט מיך אויף. קלײן און נישטיק בין איך אויף דער ערד... אומהײמלעך שטעלט זיך מיר פאר דאס לעבן פון דארף. כיהאב א סך מאל געהערט און געלײענט, אז אין דארף לעבן די מענסשן געזונטער און הארציקער, װי אין שטאט. איך — זע אבער די פויערן אין אומאויפהערלעכער שװערער הארעװא־ ניע. צװישן זײ זענען דא א םך קראגקע, אפגעלעבםע און נישמא כמעט קײן פרײלעכע מענטשן. די שטאטישע בעלי מלאכות און ארבעטער, ארבעטנדיק נישט װײניקער, לעבן פרײלע־ כער און נישט אזוי לאנגװײליק, קלאגן זיך נישם אזוי דער־ װידערלעך אויפן לעבן, װי די דאזיקע) פארכמורעטע מענטשן. דאם לעבן פון פויער שײנט מיר צו ז״ן נישט אזוי פשוס, עס פאדערט אן אנגעשטרענגטע אויפמערקזאמקײט צו דער ערד און א װאכעדיקע כיטרעקײט אין באציונג צו מענסשן. און גאדנישס הארציק איז דאם דאזיקע װײניק־שכלדיקע לעבן׳ ס׳איזי קענטיק. אז אלע מענםשן פון דארף לעבן טאפנדיק, װי בלינדע, שרעקן זיך פאר עפעס, גלויבן נישט אײנער דעם צװײטן, עפעס װאלפישעס באמערקס זיך בײ זײ. מיר איז שװער צו פארשט״ן. פארװאס זײ האבן אזוי עקשנותדיק נישט ליב דעם כאכאל, פאנקאװן און אלע ״אונזע־ רעי־ מענטשן, װעלכע װילן לעבן מיט שכל. איך זע בולט די מעשות פון שטאט, איר דארשט נאך גליק, די חוצפהדיקע נײגעריקײט פון איר שכל. די פארשידנ־ ארטיקײט פון אירע צילן און אויפגאבן, און תמיד אין אזוינע נעכט דערמאן איך מיר די צװײ שטאט לײט: ,פ. קאלוגין און ז. נעבײ״. ״זײגערמאכערס, נעמען אויך אן צום פארריכטן םארשי• דענע אפאראטן, כירורגישע אינםטרומענטן, נײ־מאשינעם, שפיל־ קאסטנס פון אלערלײ םיסטעמען א. א.״ (הםשך קוםס) סארלאנ ב. קלעצקין, װארשע איז צינעטרעטן ארויםצונעכן אי; ײרלש געהליבענע װעוק ־מ קנוט 1ז*מסון 'י< . געסליבעבע װעוק ־יז פוױויך שילעו מיט א יאר צװײ צוריק איז ער אװעק פון זײן טאטן, א ר״כן פויער מיט א גרויסער װאליע און שרעקלעך גרויסע אױסגעגלאצטע אויגן, האט חתונה געהאט ״אויס ליבע״ מיט איזאטס אפײימעניצע. איתומה, האלס זי שטרענג, נאר קלײדט זי שטאטיש. דער טאטע האט אים פארשאלטן פאר זײן װידער- שפענסטיקײט און פארבײגײענדיק פארבײ זײן זונס נײ הײזל. שפײט ער פארביטערט אויס דערויף. פאנקאװ האט אנגעגעבן ראמאסן אין ארענדע זײן הויז און צוגעבויט צום הויז א גע־ ױעי^ב קעגן דעם װילן פון די דארפישע גביריס, און די האסן אים דעריבער, ער אבער באציט זיך צו זײ אויסערלעך גלײכ גי״טיק, רעדם ײעגן זײ מיט בטול. נאר מיט זײ אלײן רעדט ער גראב און שפאטיש. דאט לעבן פון דארף איז אים צו לאסם: — ײען איך װאלט געקאנט עפעט א מ*אכה װאלט איך געװױנט אין שטאט... ער איז א שטאלטנער. פײנער מענטש, שטענדיק רײן אנגעטון, ער הא^ט זיך סאײיד און איז זײער עגאיססיש; ער איז בטבע פארזיכסיק און נישט צוטרוילעך. — איז דאס בײ דיר פון הארצן אדער מיט אױםרעכע נונג. אט דער עסק דײנער? פרעגט ער בײ ראמאסן. — און—װי מײנסטוז — נ״ן זאג די• — אין װי מײנסטו, װי איז בעםער? ■ כ׳װײס נישטי. און—בײ דיר, װי קומט אויס? דער כאכאל איז עקשנותדיק און סוף־כל־סוף צװינגט ער דעם פויער ארויסציזאגן זיך. - גלײכער, פארשטײט זיך, איז פון שכל! דער שכל לעבט נישט אן ניצן, און װו סיאיז דא נוץ — דארט איז דער ענין א פעסטער. דאס הארץ — איז פאר אונז א שלעכטער בעל־יועץ. ײען איך זא* נאכגײן גאכן פארלאנג פון מײן הארץ, װאלט איך אזוינס אפגעטון — א שרעק• דעם גלח װאלט איך אן שום ספק אינטערגעצונדן,—רוק נישט די נאז, װוהין מ־דארף נישטו דער גלח. א בײזער אלטעטשקער, מיט א גאמבעלע פון א מוילװירף. האט שטארק אפגעטון פאנקאװן דערמיט, װאס ער האט זיך ארײנגעמישט אין דער מחלוקת צװישן אים מיט זײן פאטער. פון אנהײב האמ זיך פאנקאװ באצױגן צו מיר אומ־ פרײנטלעך און כםעט מיט שנאה, אפילו אפט אנגעשריען אויף מיר מעשה־באלעבאס, אבער אינגיכן איז דאס בײ אים פאר־ שװונדן, הגם. איך האב געפילט, אז ס׳איז בײ אים נאך גע־ בליבן א באהאלטענער אומצוטרוי צו מיר, אגב איז מיר אויך פאנקאװ געװען נישט צום הארצן. איך געדענק זײער גוס די אװנטן אין דעם קלײנעם זוי־ בערן צימערל מיט די קלעצער װענט. די פענסטער זענען פעסם פארםאכט מיט לאדנס, אויפן טיש. אין א וױנקל. ברענט א לאמפ, סאר דער לאמפ זיצט א מענטש. מימ א הארטן שטערן, גלאט אפגעשוירן מיט א לאנגער בארד. עד זאגט: — דער מהות פון לעבן באשטײט דערין. אז דער מענסש זאל זיך װאס מער דערװײטערן פון דער בהמה... דרײ פויערן הארכן זיך אויפמערקזאם צו, אלע האבן זײ גוטע אויגן, קלוגע פנימער. איזאט זיצט שטענדיק אומבא־ ייעגלעך, װי ער ײאלט זיך צוהערן צו ע?עס פון דער װײט, ױאס נאר ער אלײן הערט. קוקושקין דרײט זיך ארום, פונקט. װי קאמארעס װאלטן אים בײסן, און פאנקאװ דענקט שטילער־ הײט. צופנדיק די בלאנדע װאנסעלעך: — ם׳הײםט, אלזא,-אז ראס פאלק האט זיך געמוזס צע־ טײלן אויף שטאנדן.