Literarishe bleter · 1927-07-08 · 27 (8.7.1927) · p. Seite 519

27 זא ליסןרזריזז נלוסןר 519 ◄ ■ידיש א. איז מ• זילבורג^ ◄ 4 ן מאקםים גארקי | ו מײבע אוביװערסיטעטז — א שאד, װאס מיר האבן באזיגט די טאטערן—די טזןטערן זענען בעסער פאר א־נזז —ארן װעגן די טןןטערן האט גאר קײנער גישט גערעדט, מ׳הןןט גןןר גערעדט בשעת מעשה װעגן ןרגאני• זירן אן ארטעל שין די באלעבאטים פוין םערער. רןןפאס דערצײלס װענן סיביר, פץ דעם רײכן םיבירער פויער, נאר פלוצליננ פירבלט קוקושקין פארנראכט: — װען מ׳זאל די הערינג איאר׳צ־-ײ נישט פאנגען. קע נען זײ זיך אזוי פארמערן, אז דער ים װעט ארױס םון די ברעגן אין װעט פארפלײצן די םענטשן, אן אויסערגעװײנלעך םרוכט• באר פישלו אין דארף האלט םען קוקושקיגען םאר א פוסטן מענםשן. זײגע םעשות און די משונהדיקע געדאנקען זײנע רעגן אויף די פויערן, ארױסרופנדיק ב־י זײ זידלערײ און שפאט, אבער הערן, הערן זײ אים אוים מיט אינטערעס, פונקט װי זײ װאלטן געהאםט ארויםצוגעםינען דעם אפת אין זײנע אױםגעטראכטע םעשות. — פוסטער פלאפלער, זאגן װעגן אים די חשובע לײט און נאר דער פראנט פאנקאװ זאגט ערנסט: — םטעפאן,—אי־ א מעגטש א רעטעניש... קוקושקין איז ז־־ער א םעיקער ארבעטער. ער איז א באנ דער, א מולער, קען זיך אויף בינען, לערנט די װײבער הא דעװען עופות, איז א בריה אין בויען און צו אלץ טויג ער, הגם ער פארקעט זיך אין ארבעט אן חשק. ער האט ליב קעץ, ער האלט בײ זיך אין באד א שטיק צען זאטע חױת. גרויםע און קלײנע, ער שפײזט זײ מיט קראען, מיט װאלד ראבן אין צוגעװױנענדיק די קעץ צו עסן עופות. האט ער דערמיט נאך שטארקער אויפגערײצט די מענטשן קעגן זיך: זײנע קעץ שטיקן די הינער מיט די ה־נדעלעך, און די װײבער יאגן זיך נאך סטעפאנס חיות און דערשלאגן זײ אומברחמנותדיק. נעבן קוקוש קינם באד הערן זיך אפט צארנדיקע קװיטשערײען םון די צעקלעמטע^באלעבןןסטעס, אבער דאס רירט אים ויײניק אן: — נאראנים, א קאץ - איז איאגד־חיה, זי איז פי־ינקער םאר א הונט. אט װעל איך זײ אויסלערנען פאנגען עופות, מיר װעלן פארפירן הונדערטער קעץ — זײ פארקויפן, ײעט איר. טפשות, האבן פרנסהז ער האט אמאל געקאנט לײענען און שרײבן, נאר ער האט םארגעסן. און דערמאנען זיך - װיל ער נישט. זײענדיק בטבע א קלוגער. האט ער שנעלער פאר אלעמען פארשטאנען דעם עיקר םון דעם כןכא־יס געשיכטעס. — אזױ, אזוי, זאגט ער, קרימעגדיק דאס פנים, װי א קינד, װאס שלינגט אראפ א ביטערע רפואה: — הײסט עם, - אז אױואן דער גרויזאמער איז פארן ארעמען פאלק דווקא נישט שעדלעך געװען... ער, איזאט און פאנקאװ קומען צו אונז אין די אװנטן און, נישט ועלטן. זיצן זײ ארײן ביז האלבער נאכם, צוהארכנדיק זיך צו דעם כאכאלס געשיכטעס װעגן דעם, װי די װעלט איז געבױט, װעגן לעבן םון די אויסלענדישע מלוכות, ײעגן די רעװןןליציאנערע קאנװולסיעס פון די םעלקער. פאנקאװן געםעלט די םראנצויזישע רעו־אלוציע. — אט דזןס-איז אן אמתע איבערקערעניש אין לעבן.— שטימט ער צו. איזאט האט שטארק געלויבט קוקושקינען: — אס קוק זיך צו צום פויער, - ער האט א פײנע נשםד.: מ׳חןןט אים נישט ליב,—אוסזיסטי. ארת, ער איז א פלאפלער, אזוי איז דאס שוין—יעדער האט זיך זײן כאראקטער. קוקושקין ז׳געװען אן ארענער פויער, הןןט חתונהגעהאט םיט א שכורער לױן-ארבעטערין, א קלײניטשקע, נןןר זײער א פלינקע, א געזונטע און א בײזע. זײן שט ב האט ער פארדינגען א שמיד און אלײן הןןט ער געווױנט אין בןןר ארבעטנדיק בײ פאנקאװן. ״ר הןןס שטארק ליב געהאט נײעס, און װען ס׳האס אים אויםנעפעלט,— האט ער אלײן צוגעטראכט פארשײדענע םעשות, אנציענדיק זײ שסענדיק אויף אײן םאדעם. — מיכאילןן אנטאנאװ—הןןטםטו געהערטז דער טינקאװער אוריאדניק הןןט םארלאזן זײן שטעלע און גרײט זיך צו װערן אגלח. איך װיל נישט םער, זןןנט ער, פײניקן די פויערים,—גענוג. דער כןןכאל הוןט ערנסט געזאגט: — אט אזוי װעס זיך די גאנצע ״נאטשאלסטעא׳ צעלויםן םון אײך. ארויםשלעפנריק םון די נישט נעקעםטע, ברוינדעכע האר םון קןןפ שטרױעלעך, הײ, הינערישן פוך, סראכט זיך קוקושקין: — אלע—װעלן זײ נישט צעלויםן, בלויז יענע, װאס האבן ױשר אין הארצן — זײ, געװײנלעך, איז שװער אויף זײערע שטע• לעם, צו נלײבן. דו גלױבםט נישס, אנטאניסש, װי איך זע, אין ױשר: ןןבער, װי קלוג דו זןןלםט נישט זײן, װעםטו דאך ןןן ױשר גישט דורכלעבן. אס, הער אוים א םעשה... און ער דערצײלט עפעם װעגןאײנער א ״חכמה״ אפריצם;־: — זי איז געװען אזא םרשעת, אז דער גובערנאטאר אסילו, נישט קוקנדיק אויף זײן הויכער שםעלונג, איו געקומען צו איר צו גאםט: מאדאם, זןןגט ער, זײט אויף יעדן סאל םןןרזיכטיקער, די קלאנגען םון אײער געםײנער רשעות זענען דערגאגגען אזש ביז פעסערבורגי. זי, םארשטײס זיך, האט אים מכבד געװען מיט אײנגעשטאנענעם נרןןנםן און אלײן זןןנט זי: םןןרט געזונםערהײמ, איך קןןן םײן נאטור נישט איבערמאכןי ס׳זענען אריבער דרײ יןןר פיט א חודש, און פלוצלינג רוםט זי צונויף די פויערן: — אט, זןןגט זי, האט איר מײן גאנצן באדן, זײט מיר נעזונט און זײם מיר םוחל, און איך װעל... — אין םןןנאםסיר,—זאגט אונטער דער כאכןןל. קוקושקין קוקט אים אויםםערקזאם אן און באשטעטיקט: — מסתםא, אן אנםירערין אין א םאנאםטירי הײםט עס אז דו הןןסט אויך געהערט װעגן איר? — כ׳האב קײנםאל נישט געהערט. — פונװאנען זשע װײסטוז — איו - קען דיו• דער פאנטאזיאר פורמלט, שאקלענדיק םיטן קאפ. — האסט שױן גןןר קײן צוםרוי נישט צו מענטשן... און אװי כסדר: די שלעכטע, נײזע מענטשן פון זײנע םעשות װערן מיר פון שלעכםם״טון און װערן נעלם ״װי אין װאםער ארײן*,, גןןר עםסער, שיקט קוקושקין זײ ןןפ אין פןןנאסטיר, װי פיםט צום םיםט-פלאץ. עם קוםען אים ארויף אויסן געדאנק אוםדערװארטע און םןןדנע רעױגות, —פלוצלינג ברוגזט ער זיך אן און רוםט אויס: