Literarishe bleter · 1927-07-01 · 26 (1.7.1927) · p. Seite 505

505 ליט^ערארישע בלעטעי 16 קיםענדיקער 6*רװ*לטוננ. פןר *לע קוםןנדיקע ם*רװאלסינגען. די *רנעם איז * עװנרע און װעס געדויערן י*רן. אבער גע• סון װערן םיז זי. פין רעם *לײן ריננגס *•, ני דןם ײדישע סעאסער װעס דערםילן זיין קולסור״היםס*ריעע ם־סיע עי פארקערם, עס װעם דערםרונקן װערן אין כ*ןס און הפקרות. •ר*6עםי*נ8ליזבש, נ8שםײם ד,ר .נײער קירס׳ פון םןרײן, נײערם אץ געזעלשןפםלעכן כ#רןקשער םין דער םע• היקיים. אין דעם, װ*ם זיברענגם אריין *םדראין דערכאןןםישקײם פון ײדישן סעאםער. אין דעם, װאס זי װיל ש א פ ן א ר ד נ ו נ נ און א פ ה י ס ן ז ײ. דאם איז דער הויפטיאנװײז פון ביזןםענפאר פאר דער דער ** לאנדצחאמפנםאר כ־רד פראפ;סיאנפלן ײרישן ארטיםמךםאױײז איז פױלז האםסיקע ארדנונג אין קאםע און אין די ביכער נישט געװען. דער צוואםענסאר האמ אױםגעדריקט צוכרוי און אנערקענונג דער סאר• װאלטונג און א חוץ דעם א דאנק דעם ח׳ װײכערט. דערמיט האט זיך םארענדיקט דער ערשסער טאג םון צוזאםענםאר. דעם צװײטן טאג האט אויף רער סארמיטאג־זיצונג רעפערירט ח װײכערט װעגן פ ילישן ארטיטט און פוילישן טעאטער, װעגן דער אינטערנאציאנאלער אוניע און װעגן דעם םראיעקט צו שאםן א װעלט םארבאגד םון ײדישע ארטיפטן, (װעגן די לעצטע צװײ םראגן האט זיך גערעדט אין .טעאםער־ידיעות*). ח׳ ש. םענדעלסאן האט רעםערירס װעגן דער רעכטלעכער לאגע םין ײדישן טעאטער אין פוילן. ער האט אין זײן רעסעראס ארױסגערוקס און סאטיװירט ארײ ערשסקלאסיקע םאדערונגען צו דער םלוכה, װי שאםן א טעאטער־געזעץ, רעגולירן די םראגע פון צענזורקעס, אראפנעמען דעם םארװער אויף די פיעםעם םון פרץ און אש. פון די שטעט פ זן געםאדערט װערן םובסידיעס און דאס רעכס צו שפילן אין די שטאטישע טעאטערן. די קחלה-סארװאלםונגען דארםן סובסידירן ד$ןס ײדישע טעאםער, א שטענדיקס אדער װאנדערנדיקס. אויף דער נאכמיטאגיזיצונג איז מען צוגעטרעסן באסראכסן די םראנן םון ארגאניזאציע און טאקטיק. דעם רעסעראט הןןט גע• לײענס ח־ ם. װײכערס, דעם קוןררעםעראט — ח׳ מ. ױװילער. אויסערדעם אױ באטראכט געװארן דער פראיעקט פון א נײעם םסאטום, װןןס אױ אויםגעארבעט געװארן אויםן םםך םון די נײםטע סטאטוטן םון פוילישע אין אויסלענדישע ארטיסטן• ארגאניזאציעס און צוגעפאסט געװןןרן צו די באדערסנישן פון דעם ײדישן טעאטער-װעזן. דער סטאטוט סון סארײן איז אן אלטער און ער הזןס נעמוזס באנײט װערן. םין די באשליסן, װאס זענען ןןנגענומען געװארן, זענען די װיכטיקסטע ןןט די: די צאל םון די פארװאלםונגם״םיטגלידער װערט פארקלענערט; דער םןןרזיצער װערט געקליבן דורכן צוזאמענפאר; םיטגלידער פון פארײן קןןנען נישט זײן קײן אונטערנעםער, שותפים ןןדער באטײליקטע אין א טעאטער• אונטערנעםוגג; דער טעאכער־כעזןןן איז א יערלעכער און געדויערס 40 װאכן; דער סיסטעם פון באלוינונג איז נאזשע (נןןר װען ארבעטסלאזע שטעלן צונויף אקאלעקטיװ, קען די םארװאלטוננ םסכים זײן, ער זאל ארגאניזירט^װערן אויף חברשע יסודות); די םארװאלטונג איז מחויב נישס נןןר צו זןןרגן םאר דער פראסעםיא• נעלער זײט םון ארטיסט, נןןר אויך אנצונעמען םיטלען, דער קינםס• לערישער ניװןן םון סעאטער זאל דערהויבן װערן. צו דעם צװעק דארםן געשאםן װערן דערגענצונגס ■ קורסן םאר ארטיסטן און םוסטער• און רעפרעזענטאנץ־מרופעס; דןןס טעאטער מוז געפוגען די אונטערשטיצונג םון יענע געזעלשאפטלעכע קרײזן, װאס זענען םאדינסעדעסידס אין דער אגטװיקלונג פון ײדישן טעאטער; די ןןנ• םירערשאפם םון םארײן אױ םחויב צו נעמען אויף זיך די איני. ציאסיװ צו שאסן אזעלכע קןןמיטעטן, װו זײ זענען נןןך נישט סאראן. אזױ װי די דיםקוסיעס איבער ןןרגאניזאציע ■ פראגן און פרןןיעקט םון סטאסוט האבן זיך פאיצויגן דעם דריסן טןןג ביז די שפעטע נןןכמיםןןג׳שעהן, הןןבן די רעםעראטן םץ די חיח א. קאציזנע און א. םןןרעװסקי געםוזס ארױסםאלן. בײ די װאלן זענען אויסגעקליבן געװןןרן םארן םןןרזיצער—ד־ר ם.װײכערט, םארן אינסטרוקטןןר-פ. ױװילער. אין דער םארװאלטונג: ר. פארסאלןןװ, ר. לעדערפאן, י. נןןזשיק, װ. נײהויז, םאר קאנדידאטן: ד. לואי, א. רןןטמאן, ר. סאנדלער. נןןך דער ערשסער זיצונג דןןבן די דעלעגאטן אװעקגעלײגט א קראנץ אױםן קבר סץ דער אוססארגעסלעבער אכתר רחל קאפינ• סקי. עסלעכע האדציקע װעדנער הןןש געזאגט א. כןןר־״װנקי. דער צוזאםענפןןר הןןט זיך ןןנגעהויבן דינסגייק דעם 21 ױלי ה. י. 12 א זײגער בייטןןג, בײ דער באטײליקוננ פ ן 43 דעלעגאסן און א גרויסער צןןל םון געסס, צװישן װעלכע עס זענען געװען םענאטןןר קערנער, דעפוטאט ד־־ר י. שיפער, ראטמאן זיבערט, א. קאציזנע, ד,' ערנבערג םון אינערן־מיניםםערױם און ה׳ שםײנ• בןןק םון רעגירוגנס * קןןםיסאדיאס, ד־׳ר אזשעך, ד־ר פילײקןןװסקי א. א. געעםנט הןןט דעם צוזאמענםןןר אין נןןםען פון■ רער צענםראל■ םארװאלסונג דער םןןרזיצער ד״ר ם װײכערט. באגריםם הןןבן אין נןןפען םון ליםעראטן און זשורנאליסטן פארײן דער םןןרזיצער ה. ד. נ א ם ב ע ר ג, װעלכער הןןש פיט זײן באגריסונג םארבונדן א רעדע װעגן פובליקום און טעאטער, אין נןןםען סון פוילישן ארסיםסן-סארײן — ה׳ציבולםקי, םון פוילישן םארײן םון קאבארעט־קיגםטלער —ה׳ סראיאנןןװסקי, א דעלעגאס פון ■ױלישן פוזיקער םארײן, אץ נןןפען םון דער ײדישער שול• ןןרגאנױאציע — ש. ם ע נ ד ע ל ם;ן ן, פין צענשראל־קןןםיםיע און לאנד׳ראם פון די םרןןס. םארײנען — ש מ. ז י ג ל ב ו י ם, םץ דער קונםט׳געזעלשאפט — ד־ר לײפונער, םץ דער בונדישער םראקציע אין שטאט-ראס—װ. אלטער, םון פועלי*צױ,״םראקציע אין שסןןט־ראש און גכי.ע — י. ל ע װ, סון רעדאקציע ,פןןלקס■ צײטונג׳ — ב. ם י כ א ל ע װ י ט ש , םון רעדאקציע ״ארבעםער• צײשונג׳ — א. ב ו ק ס ב ו י ם , םון ,ליטערארישע בלעטער׳ — ג פיױיל, םון םארבאגד פון דראםאטישע קרײזן — ה. ג ל י ק * שטןןק. א חוץ דעם הןןם באגריסט דיר י. שיוער. אטעלעםןן• נישע באגריםונג הןןט צוגעשיקט ה׳ ם א ר ט ש ע װ ם ק י סון אינערן ■ פיניםסערױם. אין נןןםען פון קונסט ■ דעפארטאםענס בײם בילדונגם־םיניםטערױם איז געװען םאר דער עםענונג ה׳ סאװיצ• קי און זיך אנטשולדיקט, אז ער םוז ןןפםןןרן קײן קרןןקע אין צוזאפענהאנג םיט די סלאװאצקי־םײערונגען. עס זענען דערהאלטן געװןןרן עטלעכע און זעכציק סעלעגראסישע און שריםטלעכע בא• גריםונגען, צװישן אנדערע:םון דער אינסערנאציןןנאלער ארטיםטן■ אוניע אין װין, םון דער אםעריקאנער ײדישער אקטיןןרן ■ אוניע, סון *רעזידױם פון דײטשן ארטיםטן פארײן אין בערלין, םון די ײדישע טעאטער*קןןםיטעטן אין ריגע, קרןןקע, לאדז, םון א גאנצער רײ םרופעס און ארטיסטן, םון ליטעראטן״םארײן אין װילנע און לןןדז, נעז. ,,סןןז־ װארשע און לאדז, ,ק לטור-ליגע־, צ. ק. םון די ייד. אקאד. ןןרגאניזאציעס אין פוילן, ײדישע גםינע אין גרעדנע, ײדישער װיםנשאםטלעכער אינסטיטוס, צענטראלע םון דרוקער• סארײן, ארבעטער״עפיגראציע־בױרןן, צענטראל־ראס סון די ■ראס. םארײנען אין לובלין, קוטנע, רעדאקציעם: לןןדזער ,נײער םןןלקס• בלאט״, ,לןןדזער טאגעבלאט/ קרןןקעװער ,נןןװי דזיענניק*, ביאליםטןןקער ,ײדישער קוריער*, ,ױגנט ■ װעקער־ (װארשע), .בריסקער װעקער*, ,װןןלקןןװיסקער לעבן״. אץ פרעױדױם םון צוזאםענםןןר װערן אויסגעקליבן: אברהם פןןי־עװםקי, י. שלןןסבערג, י. רןןטשײן, ראסםאן ש. ם. זיגלבױם, ד״ר ם. װײכערט. דעם באריכט םון דער טעםיקײט הןןבן געלײענט די ח׳ח ר. מארםאלןןװ און ם. ױװילער. (די הױפסשסריכן זענען םארעסנסלעכס אין נ. 6 ,טעאטער-ידיעות■). דעם קאסע־באריכט— ד. לעדערםאן. די הכנםה פון סארײן הןןט באטרןןסן אין דער צײט סון די לעצסע 9 חדשיס — 25.791 גילדן. הוצאות 860 22 גילדן. סון דעם זענען אויםגעגעבן געװןןרן: מעדיצינישע הילף, עםעריטן אץ אונטערשסיצונגען — 4.741 גל., קולטור — 3.497 גל., שכירות פאר באאמטע—6.862 גל., דירד״ קאנצעלאריע א. א.—6.572 גל. אין נןןמען סץ דער רעװיזיע־קןןפיסיע חןןט ערקלערט ח׳ ססרונאסש אין זײן באדיכי׳, אז זײט דער פארײן עקזיסטירס איז אזא מיססער•