Literarishe bleter · 1927-07-01 · 26 (1.7.1927) · p. Seite 504

26 זא ליסורןרייו גלוסזר 504 * י ע■ י * פו ו )■סאוטיסש-פאר,'! ואיז 3 י י 7־־ 1 - יזדי^ןו 1 יןל-זי 1927 יעישײנט יעדע ןיװײ װאכן 7 זיך ןננעשלןסן םיט דװיי יןר גיריק *ין קולםור־ןםש 6ין די ■רןם. #*רײנען. נעװים םוז דער *רסיססןיוארײן מי ן *־ן• עעסיןנעלער ##רײן!•היסן דעם אינסערעם 8ין!רנעסגעםןר אין סעןםער קעגן דעם *רנעלגעעער. געױים זעם דער ײרי• שער *רסיסס. *ז זײן נ*טירלעכער #ןרנינדעכער איז יענער שיכס נײישן ײדן, װןס *ןדערם א װעלםלעכע קולםיר א1יף ײדיש אין װןס איז םמילא דער ד.1יאס.1*זוכער 6ין ײדישן סעןסעי. ןנער קײנםןל קןן זיך דער *רסיסםןיפגר״ן נישם ןנשליםן אין א סארסײ. יעדן םיסגליד זײנעם םװ א?• בערנעלןןזם װערן די םרײהײם 6ון געװיםן. קײנםןל סאר די לענסע יןרן הןם די סארװאלכונג נישס **קוםען קײן שוס אינסםרוקניעם איער ןנװײױננזן פין װעלכער זײם עס זןל נישס זײן. דאס םיז נסירוש דערקלערם װערן. און אײן םאל 6אר אלע םןל םוז סען *ר1יסנעםען 6ון האנס סון קעננער דןס באקװעםע דעםעגןגישע םיסל: דעם ■*רםײ-םםראש*?- ןונער י1יך נישס אין דעם אינערגנסרינענעם ארן6עםי|• נאלױם איז די ליניע §ון 8ארײן• או ך דער דןזיקער םןםענם װעיס דעפאנןגיש אויםנענוזס דװך די קעננער. נישס אײניןל קוםם א1ים נו האנדלען קענן דעם מןפענעאלן ■רןסעסיןנעלן אלנסערעס םון ארםיסס ןדער םרופע לסיבת אן אלגעפיינער ןדער קינססלערישער אןדערונג. עם *ױ גענונ נו דערםןנע; דןס װיכסיקססע: דער ןטיססן-פארי־ן איז די א״נעיקע ■רן• 6עסיןנעלע ןרגןניזןניע, מןם םןדערם נישם דןם רעכס א1יף דער ארנעס-שסעי.;נדיקט זיך דער סעאסער םעזןן, ענדיקן זיך אלע התחײב1תן םנד דענז אינסעינעםןר לנני דעם אר• סיסס. נײ יעדן נײעם נונ1י8שםעל #ון 8 םרוםע קןן דער אינ• םערנעםער נעםען װעםען ער װיל. איז דןם געהערס נעמןרן אין 8ן אנדערער פרןסזסיעז װי אז1י האבן זלך בןמןרנס לםשל די זשורנאליססן? און אונליניססיק §אדערס נישס װײניקער אינדיװיר עלע םעיקײםן װי די נינע. די עייסוננ איז נישס װײ• ניקער אאהןנגיק סין עולם, װי דאם סעאלער. אין א נײסיננ קאן אםאל א1יםקיםען נו נײטן דעם ■אליםישן ארניף אירן און אןילו דאן םיז יי ן6ס נלײבן םים דעם אלםן שסאנ םיםאר• בעסער. או ך אין אנדערע ■רסים איז דער ארןעעםיאנאלױם 8ין ארםיםאן-סארײן נישם אזא אפגעהיםער. זאל אונז 6רײנם ד*ר שי*ער ם1חל זײן, אנער ער שםײם ש1ין א היאשע בײם נישס אין ע:נען קאנסאק-ז םיםן 6ארײן. אלא נישס, װאלם ער גע• ײוסם, אז *ל1יז אין די לענסע 6יר חישים האם םען אנגענו• מעז *יםח נײע םיםנליזער אין 18 עיך 8 בענדליק האם םען נענענן דאם רעכס נו שנילן. און אז1י װײם גײם אונזער ■8• רײן־ אז אין דער עקזאםען-קאםיסיע #ון םינף םיםנלידער זינן א ליםעראס און א שול םוער. נעת לםשל די אםעריקאנער ײדישע יוניע האס ש1ין יאח־לאנג 6ארמאכס םיר און ס1יער אין נײ די עקיאפענס אירע שםיפען אלע םיסגלידער נין םא• רײן. א 1 8 נײס װען נױ.יארק אלײן האס דרײנן שכענדיקע סעאסעין און א הי*שע נאל אנדערע סאיסײלן זיך אינער די י אינעריקע גרעםערע שםעם און װאנדער-םרוםעם• נישם אץ ■ארסײישקײם און נישס אץ אינערגעסרינענעם די אונטערשטע שורה דער לאנד־ניזאםענםאי םין •רא6. ײדישן ארטיססן 6ארײן אין ■1ילן איז םאיענדיקס. א שװערע ארנעס איז א■• געסון נעװאין• װיכזיקע נאשלוםן ננ1נע ארגאנייאניע איןסאק• סיק זענען אנגעניםען געװאין. א נײער םסאסום איז נאשלאסן נעװאין. א רײ ערנססע 6ראגן זענען נאהאנדלם געײאין• א1יף די װיכסיקססע 6ון זיי װעלן םיר זיך אין די קי• םענדיקע ניםערן םץ .סעאםער-ידיעות׳ אאשטעלן. א1־ן די נלל-ם 6ין נײעם םםאסים אין די נאשליסן םנח ארנאניזאניע און םאקםיק װעין םיר 6ארע6נסלעכן. אפער איץ זאך קאן און םוז ש1ין הײנס פעסםגעשסעלם װערן. דאס איז די ה1י#ס-ליניע, װאס דער נוזאסענםאר האם אנגענײכנס. זי א־ז נישס קײן נײע. ש1ין נװײ יאר גײס דער 86• רײן םים דעם דאזיקן װעג. ארםיסםן זענען םיס אים ניסרידן, שםארק נו6רידן. װייניקער זײםיקע סענסשן. יענע װאם שװעבן ארום םעאסער אין דער נאענסער אדער װײםערער אעריםעריע זײ שםעקם נישס ,דער נײער קורס׳. זיי האבן ,נעםאכס שסי• םיננ׳ 8ןרן נײאםענ6אר. זײ האנן נעםסראשעס םיס שסורמישע נאראםינגען, ם־ם ,א1י8רײם-םולװער, װאם האס זיך א1י6נע• קליבן׳-װי 8 נײסינג האם געשיינן- ׳ זײ זענען שװעי 8נס1ישס נעװארן. נאך די באריכסן איז נאר א־ין רעדנער אר1יסגעסרעק םיס 8-ל1יברעדע א1יף דער םעםיקײם 6ין דער סארװאלםוננ. װען עם איז געקיםען ני דער אפשםיםונג, האס זיך נישם אײן האנס א1יפנעה1יבן קעגן דעם ניסד1י. הגם נישם אײן דעלענאם האם געהאס םענית צי דעם אדער יענעם םיםנליד 6ין םארוואלםונג• נישט חלילה 6*ר זײן סעסיקײם אין דער פ׳זרװןלםוננ ני8א, נאר א חץ איר, אין םעאסער. און בײ דעם היניקן סעםםעראםענם און דעם שסארקן איך־גע6יל קאן דער ארם־סס נישס אםהיסן די םחינה נװישן ■ערזענלעכע אץ אלגעסײנע אינםערעםן. נאך נילסער האם זיך ארויסנעװיזן די שסעלונג םין ני• זאםענםאר צי דער אנפירערשאםם ■ון 6ארײן נעת די װאלן. הגס עם האם זיך נעהאנדלס װענן ■ערזאנען, װאס זענען ביז איצם נעװען סעםיק אץ דער אנפירוננ אין עם איז זײ געװיס נישס א־ינםאל א1־סנעקיםען אנצינעםען דיסציםלײארע םיסלען קענן דעם אדער יענעם חבי — זענען םארזיצער אין אינ• ססרוקשאר אויםנעקליבן געװארן אײנשסיםיק אין דורך אקלא־ םאצ־ע• די איבעריקע ס־םגלידער םון םארװאלשונג— זייער צאל איז סארקלענערס געװארן ל1יםן באשלוס 8ון ציזאםענ6אר — און א^ילו די קאנדידאסן זענען נעקליבן נעװארן צװישן יענע, װאס זענען א1־ך נעזעסן אץ ד$ר לעצסער םאיװאלםונג. אזוי ארים האס דער צוזאסעגפאר קלאר אין נ1לס א־־ויס• געזאנם זיך אײנשסיםיק 6אר דער ביזא צשיקער ליניע. אץ װאס נאשםײם די דאז־קע ליניעז צום װייניקםםן א־ן דער אדער יענע־ ■ןרסײישער ריכסונג. די זײםיקע .8רײנס' האנן געפױװם איינרעין די םיםנלידער, אז דער 6ארײן װי אזעלנער א־ז םשועני צו א ■אליםישער ■ארסײ. דאם האבן זײ נעװאלס אר1סדרינגען 6ץ *אקס, װאס דער םןריץ האס