Literarishe bleter · 1927-07-01 · 26 (1.7.1927) · p. Seite 496

26 זא ליטוװיױז נלומזד 496 ײן מםה ג*דיר קןס8ם און קינריזיס. איז *וינלןמדיק און אײנליאנדיק. *ס*קירס,םיס $#5ויזכען און *אןריזםיאױם שאילעמדיק. און שיילנדיק זיך, און װארםנדיק םים שאריננװןוכער, װי םיט אאלעםם, נלײגם ער גי זײן גערעכס, װען ער סרע#ם עםעאן אין שארכן. און כרעאנדיק װיל ער שײן זײן דןרםיס, װ$ם ער קען *ז1י ■ינקםלעך זױלעװען. אין זײענדיק שײן, אין קןקעטירנדיק, אין רײאנדיק #ןרשןאס ער ןםןל װײםיק עםאינדלעכע, גןרםע, אוםשילדיקע נןשעסענישן. װןס דןראם איר םער, ןז אםילו ןזן דיכסער װי ם*;י לײנ כאוס אויך אין קן■ ן קנייל שןרפזיניקײסן. םשה נןדיר איז ם1דה, *ז םןגי לײגם כיכער זענען נאגץ װי־לע. נןר װןם דעןז זײ ס1ינן נישס. םןרװןסז ■שוס. װײל משת נןדיר הןם ן נרןעיעזן םשל םיט ן קענינ ןזהעםדיגום, װעלכער חןם געזןגם ן נעזןנעגער, װײל ן געעװןנענער, ן עעסראנענער. קוםס עוגײן-װי לײםישע לײם זןגן זײער םד1ת.ס1בת- דיק,—דער שרײגער #ון די דןזיקע שירות, אין זןנם, ן נישס געזןנענער, *זוי *ו זןנן: םןני לײנס גיכעי זענען אװדאי נאנץ װ1ילע. נןר װןס דעןז זײ ב1יגן ין. *ןרװןסז ■שים. װײל איך הןנ גרןד נישש אינםער דער הןנס קײ; גרןוױעזן םשל םים ן קןנינ. נאר חם ושל1נש. זײם אים נישס ח1שד אין בײזװיליקײם. ער איז נישס א1יסן קײן שופ שלעגטם. ןז1י זןל אים נןס העלזן. ן םיםן הץס איר, ןז א#ילו זײן #רײנט, זיין יוגנס• # ײנס, הענריק איכסען גןהןנדלם ער א1יך נישם געסער. הען העדא גןנלער, הענריק איבסען און םאדןם נןזיםןװ*, װען ןם די סרןיקע #ןרנלןנרזשעס אין די װײסע כי#ע שנייעז #ון סשה נןדירם קײססןל, מעג זי א1יך ןווןגן װידוי, װײל זי איז ח 1ת נישס זיכער• - װןס װיל ער #ון ז״ז איר זענם םןדנעו װעלכער סםרןסעג װןם דאס אינערגענן זײנע ■לענעוז ןז איר װעם אים #רענן, װעס ער אײן נענן ן קלןרן עזס#ער: איך האנ זיי נישס לינ, װ״ל זיי נעועלן ם־ר נישס, און זײ גע• פעלן ם־ר נישם, װײל איך הןנ זײ נישס לינ, אין עס געועלם םיר זײ נישס לינ ני הןנן, װייל עם גע#עלס םיר *ז1י — איצסער װײםס איר ש1יןז *ז1י ןנער װי ער א־ז ניסיל געםרײ אײער נגסרײש*#ס, *ז1י ןנער װי ער נל1ינם נו#יל אין אײער נלװנן, *ז ער זאל הןנן ן לבב1ת אײך *ר1י#נו#ירן א1יף אופגל1ינן, דער■ םןר גיס ער אײך ן רםז, ן בןװןיעניש אין וער #ןרם #ין ,מ־ר גע#עלם אז1י', ןנער ,איםלעכע ■יעםע קען םען *ו1י איבערגעבען זי זןל א1יסקיכן םשינהדיק און װילד׳״ןדער- נןר אײדער א־ך זןנ אײך װןס דזר לענםער ,ןדעי׳ םײנס, װיל איך םןכן א שסיקל ם*ני#עםס: רב1תיז ןז דער א1ינער■ שסער װעס העיסן םים נןסס הילף און ם. נןדיר װ;ס א1יסד.עםערן ן קנןקעדיקן *רםיקל װ;גן י ןסןםןשו אץ װעם םסתסא — הלואי זןל איך לינן זןגן — מןצן סון אים ן תל, זןלם איר זיך גןרנישס איבערשרעקן. װײל נןלד אין ןנה1יב ביך הןם דער םחנר גענעבן ן ןננוהער,עניש, ןז *ז1י װי ער קען נישם זײן פײנסלעך נו *לע א1י#נעבלןזנקײסן איז ער •ײנסלעך נו י, ןפןסןשין. (ם. נ. חןס זיך בןװןרזס #*ר ם. נ - -> קוםם װידער נונײן דער שורהדיקער 6ין די דןזיקע שור1ת און םענה־סז #*וװןסז #*רװעןז י *■ןסןשו איז אײנער סין אונ• זערע פײנססע ײדן אין אײנער פון אונזערע ■ײנססע קינססלער, (סוף *ייף זײש נ50) קיםענדיק אץ שסוב, װעלן זײ כןון דעם סידור און לײענען קריאת-שםע. איר הןס עסעס ליב *זעלגעז םיך — זןל נןס נישס שסרן■[. םשה נןדיר שעםס זיך נישס םים זײן םענסשלעכקײם. ןז עם סיס אים װײ — זןנם ער. אין ער זןנס, *ז עס םוס אים װײ, װןס *ביהס רײזען שרײבס נישם װענן אים •' ן סענה הןם ע־ ן גערעכסע: ,איך הןנ װעגן רײוענען ש1ין *װדאי ן נען םןל נעזוננען םײן לידל — ןבער הןם ער זיך חלילה דערםןנם ני שרײבן װעגן םיר בײ ןזן געלעננהיים, זןנן ם־ר, װי ס׳ניוןנג־קססע ין־ 6ון םײן םקריביןנסישער *רבעסז׳ אין שפעבער * ג*:נע לירישע אינםערםענן: ,הןט דען די װעלם עפעם שענעיס װי די שײנקיים •ין... חביש*£טז םיס װןם פאר ן נייכן זןלן מענטשן לעבן נװישן זיך, װען נישם דןס ק1ל סון ק1ל, די שם־ם #ין א1יג; דער קלןרער םיםן, *ז א ך בין *ביסל דו — ןז םיר בײרע קענען זיך ם־ס די ה;ינער א1יסנ־יסן װי םים קלײנע םתנ1תז' און וײם 4?>1 איז #*יםשפם נו טרןגן ע1יף זיך *ז# אוםפןדשעםסע א1י#ריכסיקײס: ,א־ך הןב געבענקם נןך דעם דןנק פ*י םײן שײן נעשענקסער םתנה, איך הןנ געװןרם א1יף רײזענם נעזןנג װעגן םיר.' אין עסלעכע זןנן דערנןך - עך, פײנע װןכזאם-פןר■ זיכםיקע, ניס דערצ1יגענע, ם־ס םאנירן א1יםנעשם*סעסע #־י־נכ! װען איך זןל אײך דערנײלן, װןס דערנןך סוס זיך - א־ך שרײב עס א־בער ם ם *רןפגעלןזסע א1יגן: ,יײזן דער ,גר1יםער ליבהןנער׳ ד*רף דאך סערשסײן, ןז נישש דער נער פין קיןנק זײן, נישם דער גער פון ס*ר• לירן, נישס דע־ צער שון שלעכשקייס, נןר דער צער #ון לעבן *לײן א ז דער גרעססער צעד׳. ן, םשה נןדיר, זון #ינם *לםן נןדיר, װי סןסס דןסז װןם װעלן פענםשן זןנןז .. נןר װןס גײען אים ןןםענטשןז ער איז ןלײן * םענסש. — און נאך םער. װײל * שיילנדיקער םענםש. * דראענדיקער סענסש. װי קינניק ער קען *ר1יסהייבן דעם קןס פון א נסער * שסיקנדיקער זעלן-ןםםןס#ער! װי שםש1גויק ער נים ן סרײסל די װןנם #ון םענסיםענס*לער סרויעריקײס: זײנע איבעיגעננ זענען הןסםיקע, *נםשלןסענע, ז־כערע. װײל ער שסןצירט נישס אין לײדיקן חלל. ער גײם א1יף ן בריק, װןס לינס סין םענםש נו םענסש• ■ין #ין .*ז1י װי דער פרינניס 6ון דער ריכסינג #ןדערס װיצלעכקײם... ערגן װינן׳ ביז ,לןםיר װערן ערנסס א1יף ■ םינוס, םײנע הערשןפםןן׳ איז *ז1י נןענס... *ז1י נןענם, װי פין ן #*רשכורםן צײס-פןרגעסזנעם םןל■ נײם אין ן צעהילעםער נןכס,—ב־ז דעי קילער אוםהײפלעכער שסילקײס, װןם װיקלם זיך ארום די 6 ם שין דעם װןנדערער, װעל• כער ■לוידערם פים די שןסנס *ו:ם סינקד: םיין נןס, פײן גןס... *ז1י נןענם, װי פין דעם שסורםװינס װןס האקס־צו די םיר בײ שרידלעכע בןװויגעד #ין ן )*רװןיפענעם דארף, — ביז די סירן, װןס װעכסעי #*רקל*#ן הינסעי זיך אין ן ה1יז #ין סשוגעיס. *ז1י נןענס, װי #ון דעם קריגער אין שוצן־גרוב, װעל• כער ביןדזשעס אין גלױוערדיק בלום א.ץ שליידערס סויסענישן אין דער װײסקײם, װו םענםשן צעײיםן זיך א1יף קלײנע שםי• קער #לײש,—ביז זײן קיגד אינדערהײם, װןס שסןצירם דאנהלןז נ1יף בןװניקםן בערנל ם ם * לג<בע1םר*ניקסל א1י!ן סלײנ־•..