Literarishe bleter · 1927-07-01 · 26 (1.7.1927) · p. Seite 491

ז 49■ ליםער*רי#י בלעסער 26 *א גארנישט אקעגן דעם קינסטלערישן װערס פון דעם הייך־טא־ לאנטירטן — אױב נישם — גאונישן דיכטער,— װעמענם װארס םיםארמאגט א פישוף, םארביקײט און פראכט. אזעלכע געשטאלטן װי סלאױאצקי, פאוױיזן זיך אין דער ליםעראטור זײער זעלםן. דערפאר איז זײער װירקונג אזוי לאנג דויערנד. לעא פיבקועלשטײו י־־ ד־1 ײ) שאפט פװישן אײך אין מ״ן םאלק. כדי איר זאלט ז״ן אײף א גאםט- םרײנדלעכער ערד און אין א לאנד. װו מיװונשט אײך גוטם. און םון אײערע פאטערס לעכט שוין נישט מער אויסער אײנעם, װאס איז שוין א*ט. ער איז א פרײנד מיר־ ער װאײנט װײט םון דאנען אין אן אומעטיקער כאטע. אויכ איר װילט. אז דער סרדנד םון אײערע םזןטערס זאל זײן אײער םירער, װעל איך בלײכן מיט אײך, אין מײן םאלק םארלאזן! װײל איר זענט אימגליקלעכער־. ער האט נאך לענגער גערעדט יענער זקן. און זײ האפן אים אנגעטין פבוד און אים םארבעטן אין ז״ער געפעלט. און זײ האבן געשלאסן פרײנדשאסט מיטן סיבירער םאלק, װאם איז בוריק םאנאנדערגעגאנגען אין געװױנט אין זײערע שנײ■ איקע דערפערן אין זײן מלך איז געבליבן מיט די פאדטרי• בענע. בדי זײ פו טרײםטן. און מיהאם באװאינדערט זײן חכמה, זאגנדיק: ״ער האט זי זיכער םון אונזעדע םןןטערם געירשניט און זײנע ײערטער זענען סון אינזערע עלםערן״ מ־האט אים געריסן שאמאן, װײל אזוי רופט דאס סיבי■ רישע פןןלק זײנע מלכים און פריסטער, ײעייכע זײנען כשום־ מאכערס. ק א פ י ט ל 2 ארומזעענדיק זיך אין די הערגער םון דער חברה םאר■ טריבעגע, האט שאמאן אלײן צי זיך געזאגס: ״באםת, כיהאב דא נישט געםונען דאס, װאס כ־האב געזיכט, זײערע הערבער זע־ נען שװאך און ז״ װעלן זיך לןןזן באהערשן סין אומעט. סיװאלט םין זײ * געװעזן גוםע מענטשן אין גליק. די נויט אבער װעט זײ מאכן םאר שלעכטע און שעד״עכע מענטשן. װאם האסטו געסון, גאט. " . לאזסו דען נישט יעדע בלום בעבליען דארט, װו די ערד און דאס לעבן איז פאר אירז פארװאס דארפן די מענסשן םארלוירן גײןז כ׳װעל דעריבער אויםקלויבן אײנעם סון זײ און אים ליב הןןבן װי א זון. און שטארבנדיק װעל איך אים איבערגעבן מײן עול, אין נאך א גרעםערן עול, װי סיקאנען אנדערע םארסראגן, כדי אין אים ז$ל זײן די אײסלײזונג. און כ׳װעל אים װײזן אלע אומגליקן םון דער ערד אין אים דערנןןך איבערלאזן אלײן אין דער גרויסער םינםםערניש מיט דער שװערקײט םין געדאנקן און בענקשאססן אין הארץ. װאס באזירט זיך אויםשליםלעך אויף שסח, װערס ב״ סלןװאגקין םבומצם, דאקעגן דער אינערלעכער אימאזשאניזם, װאס םאר• לײקנט בעבם דעם שטח. איז עקםבאנםיװ. די גרינט שטריכן פון םלאװאכקיס מיסטישער אידעןלא■ גיע האט אפשר פיל געמ״נזאמע מאםענטן מיט א םך אנדערע מיסםיקער. מעגלעך אויך, אז ער האט נישט ארײנגעבראכט קײן גרויםע נ״עסן, ארײנרעכענענדיק אםילו שוין דאס באשיבן דעם פאנטעאיזם מיס דער אינדיװידואליםטישד קאגבעפביע און די א. ג. סייריםואליסטישע ביאלאגיע. דאס אלץ איז אבער יוליוש סד־^זןװאצלי א נ ה ע ק א פ י ס ל 1 די גרים זענען געקומען אויף דער סיבירישער ערד און אויםקלויבנדיק דך פרײ ארט. האבן זײ אויפגעבויט א הילבערן הױז. כדי בו װאױנען בוזאמען, אין פרידן און אין ברידער■ לעכער ליבשאפסו זײ זענען אבער געװעזן אניערך טויזנט םון פארשידענעם שםאנד. און די רעגירונג האט זײ בוגעשטעלט סרײען, זײ ז$לן חתונה האבן, װײל דער דעקרעס האט געלויסעט. אז זײ זײנען אהער געשיקט אויף פריה ורביה. א געװיסע צײט איז גװישן זײ געװעזן א גרויםע אוםןןרדנונג און א גרױסער אומעס, װײל זײ האבן נישט געקאנט םארגעםן, אז זײ זענען גרים און אז זײ װעלן שוין דאס פאטערלאנד מער נישם זען) םײדן גאס זאל װעלן... און װען זײ האבן שוין אױפגעבויס דאס הויז, האם יע• דער אײנער זיך םארנוםען מיס זײן ארבעס. אויסער די. װאס האבן באגערט. אז מיזאל זײ רוםן חכמים און אז זײ זאלן בלײבן אין רו, זאגנדיק: מיר טראכטן װעגן דער דערלײזונג סונם פאטערלאנד,— האבן זײ א״נםאל דערזען א גרויםע מחנה שװארבע םײגל, פליענדיקע םון בםוןו און הינטער די פײגל האט זיך באװיזן א מחנה. גלײך װי א טאבאר, אין שליטנם געשפאנט םיט הינט און א סטאדע הירשן מיט צװײגיקע הערנער און םענטשן אויף ליזשעם, טראגנ• דיק שפיזןן דאס איז געװעזן דאס גאנצע סיבירישע פאלק. םןןרױם איז גענאנגען דער קעניג סין םאלק און אױך א גלח, אגגעטון לױסן מנהג אין פיסערס און קרעלן. אויםין קאפ האט ער אבער געהאט א קראנץ םין טויטע שלאנגען אנשטאס א קדוין. ׳ און דער הערשער, דערנענטערנדיק זיך צו די גרים- הןןט א זזןג געטון מיט דער שפראך םין זײער ערד: ז״ס גע■ גריםט! כ׳הןןב געקאנט אײערע םזןסערס, אױך אומגליקלעכע, און כ׳הןןב געזען, װי זײ הןןבן גאטםםארכםיק געלעבט אין גע■ שטןןרבן זןןגנדיקל סןןסערלאנד! םןןםערלאנדו כ׳װיל דעריבער זײן אײער םרײנד און שליסן םרײנד• •) מיר גינן דן די ײסםנ נװײ קנסיםינן סין ױיױא םיןװפנקיס ב*ריםנ װנרק .*נהנייי׳. ,ננהנליי• גנהנרס נו די אינסנרנםננםיםנ װנרק *ונס נרויסן •וייינן דינםנר. *ין די? נ קנייסינך *ון ״*נהנייײ ה*ש *י*װ*נקי ננניידנרס *ץ ן ג*נײססנרס רנייגיזנר <*ר• די יײן *ון יײק *ון די •*ר. ניקסנ ס*יי*קן.