Literarishe bleter · 1927-06-24 · 25 (24.6.1927) · p. Seite 481

481 ליטערארישע בלעטער 25 זא *ין ןװעק וויו םען *ז1י: ץועישס דןר םיכם?ר, 7<ג;ר *ין שרײנער. דעדנןך - *רידעי, בנבידיקע 6ין דער םשיחה *■ן חשוב־ם 6ון דןרף• הויך, שלןנק, םים שװערע םינף׳םןכיקע תכבושן אין קןדירסע לעםעם *ויף די קע■. ן גים ניזןםענ• םישיננ וין דעם סיפעלן — גח, חיעיה אין לעענם״װיםן, וויינ״ געהןלםנקײם אין אןלזאןטישן שםןלץ. דערנןך — דןס עיטערע. גר\י און שגײ*מײס, םים ןלםן א1יםגעשט*נענעם שהל אין די עיעגענדיקע אייגן װי ןלםער א1יסנעשסןנזנער װײן, םים ן קהלת שםײכל א1יף די לי#ן. אין װײם״געװ־קלם, און גרין־נעװיקלם און ר1ים.געװיקלם ןרים די תכבושן. .כאדזען׳, .דערװישן׳ אין .*על-םוהתים׳, ,שװערק־שלינגער׳ אין ,עבער־עםער׳, שןרי6ן 8ין זביאם שםןס, גלי.ק1דש שםש־ם אין קב ות-ליים. םיט נןם אין נביא אץ חןרען און קלוגע װערםער ■ין רי הײליקע שר 6םן א1־ף די ליין. און די ייגנס מיס ן שייעיק 1ינ1י6געלײגםע קןויע ןרים דער קלײנער יןררלקע, םיט יןלדישע םרענזלעך 6ןר די א1יגן. אין אעל־מלאנות ןרנעטער, דינער םים זעק-העםדער א1יף ד• *קםלען, אין קינדער און קלייגװןרג, דןם גןננע דןיף• אין געקענס הןם םען סיינען, ןז דןם נײם םען אי־ף ן שםחה, װו עס װ*ים; 6יפניק שןף זים קוילענען• און געקענם חןס םען םײנזן, ןז ם׳איז ן חתן ןגסקײנן *ר1ים, װןס דן־ף םין שםןם םים די נלה-םתנית ןנקיםען• אין געקענס הןם סען סײגען, ןז ס׳איז ןר1יס ן נ*ה• םיידל אויםעינעםען, װןם קוםט *י רײטן 6ין איר דןרף א1יף ן קעםל, עו איר גײעם הןר אין נןנװינגער אין שסונ ןרײן. אין געקענם הןס םען מײנען, *ז ם־איז *ר1ים א1יף ן שלןכם, ױננ אין ולס און םיםל. ם׳הןם דןם געװער געגרײסן דןם קלוגע אין ש*ר6זיניקע, דןם חובסהדיקע און לײכסע, דןם 6רײנסל,כע אין ננבידיקע - *לץ לויםן גענרויך יינגװןרג חןנן דעם נ,ס װי שןר6ע שאיזן אין די א1יגן געםרןנן. און דעם גייס, װי ן שןרין םעסער א־ן שײר 6ןר די ניין — 6ןר1יסן. אין װײ*עי זענען סןר די ה״זער *ר1יס, אײן עק יןסשײלע ענועהדיק אץ זײם ם1יל 6*רניםן און םים קלןיעדיקנ הערנער זיי נןכגעקוקט און שטוםערהײט זיי 1יכות נןכנעש קם. דער .יןרף׳ איז 6ון דןיף 1ר1יס. ער הןם זיך אין םלחםה נעשסעלם• אין םלהםה 6*ר זײן אײן־און-אײנניקן יןםערלאנד: פ*ר דעם שײער- ױל.*נינ אכטונג װילנע! ליבהאבער פװ ײדישד בוך *לע אויםנונן 6ין קאןנקראטיװ *ביכער״, װארשע (םווילאנן ״ב. קלעצקיך, ״צענטראל״ איז *נר.) קען םען נןקיםען נײם ■ןרמרעסער אויף תילנע: ח. האפעליאװיטש, קװיאטןןװע 4-, װ. 13. אױך אייף וויםזןלן אין רןסזןס אײף לעננערע טערטינען. דער ױננער עװײםער םיכםןר חןם זיך געגרײם, א י.ר הןר 6ין דעם ױנגען סיך הןס ער ניז 1יס מ1יל נע11יגן און ם־ס זײער *ן ערנססןר םינע הןם ער נעמןצם סלענער, װי עי זןל זיך חןלסי. עי־ חןם נעקענס דעס שןעער אין א־ם וײנם נ־,הןס. יןם ייז געװזן * נב־ר 6ין ןזה * 6יל*ך אין * קרעםער, װןם *ױ לעעזנם רײך גןײןיץ, *ון תןם םים זײן הןרםקײם אין איםניחםנותייקײם *ו די וןלןכן נײ דער רןגירונג זיך * נוםן נןסןן *ײננןקויום. 6ןר איס און נןך איס און אינער *ים הןם זיך ן שנאה געסרןנן, װ• * שװןרנע געדיבסן כסןרן. ס׳הןס *ים וײגס נעחןס, װי ם׳מןס שזענדיק ויינס דעס .עשר־ש**ןר', ײי ם׳הןם םײנס ן הןרםן .ןשר.שן*עו', װי ם־הןס סײנס אזן *ײנוס, װןס קוסס ןי1יס סון!ןלןצן און 6זר װעלכן עס ייז שװער זיך אײסנונןתולםן. ם׳הןם אים 6ײנם גןהןס און גענװײולם אין ז־ין שכל, און גע*װײםלם אץ זײן ערלעכקײס, און *םע■ זיכןר נעײען, *> ןר הןס גישס קיץ .יײנע הענס׳. נןר ער איז נינוג קלוג נעװען נישס *רײנױוןלן, און גום וןרשסןננן, װי יייסנינעםען נײ ךער רעגירוננ און ייך הןלםן *עםס א1־ף זײן ילןץ• דןר ױנגער םיכםןר אןש זיך געגרײס װי נו ן םלחמה *יגןגיײם ד*ס געװער, נןשןרוס די גןדןנקנן, 1ונ1י6געקלינן דןס גןננל חונאת *ין הןרםנןקיקײם אין גןםלײסם *יניגעגן רןס סניס ן םעי םענערישן *1יסזען. געקלערס אין א נזרנע• קלןרס, װי ןם איז גלײצער *ו זײן ןנגןיון. *וןרשם הןס ער זין ןננעסון י1ם ס1בדיק, ןס ז*ל סןכן ןן אײנדרוק. דןר• נןך חןס ער װך יינעיל יגם און איז *וריק *רײן אץ *לםן םלנוש םיס דער 6ן־גרינםער ןנײע. דןם װןם װײזן װײנ־קער ןכםיננ *ין קען םןרדריסן. וון *ז עס .ז*ר םןרדריםן׳ ה*ם נעװןיס דןס נןנ*ן דןרף. נןלר מןנן ז־ך •ון װענ *װײ אײזלרײסןר נעװיזן אין *וס רןרף דןרנענםןיס: דןר .שןנעי׳ אץ זײן שרײנןר. .ןר׳ - ןנגעשין שםןסיש.ס1ח־יש םיס * שםןלן דינן .לןעע׳ *רום דןם ניײסן תכבוש, סים גןר ן גרןנן און לוגנן 6יןנזל 6ין תכבוש *י1ים — נןרןזירס דןר הןלז וין *יקז׳!■שםןלנד־ק *ל§ננו ■ןם 6ין יאח ניז 6אה — םרים אין *וולננןסיש םעםיק ן ל*נגע .אינדײע׳, * װײסע .*נײן׳ ייז ״ױ *ז יזקז• דער שרײנער, ױנגןריש-שכןם־ש םיס קיריע הייזן אין רןקל, ן הי־צז תכבוש *; ן לע§ע.'חעםר ײן שניים, 6יןי,יע יןקן םים געלב שיך. דןר ן1לם הןם זיך געד,1־*ן *י נןנריםן. *לס און ייננ אץ םיםל, קןלם. קליג אין אײנגעחןלם;. נײם ױנגן םוכםןר הןם זיך ק־ץ אין 6רײנםלעך װןים *ים *ןגריםן נישס נעזינען. *לן הןנן ןס נעםילס *ין ןס *ױ נןװן־ן *זםאננענלס ס׳אױ א־ן םיסן דןרף גזששןנען אץ א1 ף ע#עס ששים גזװןרס. דןר שןנער הן ז זיך קלינ סיש זײן שיײנעי אינערגעװינקען— אין נע6רןנס: — װןס, גײןן םיר *ר1יף א1י6ן גורן (שײער)? — װןלן םיר ןר1י6נײן א1י6ן גורן. — הןס דןר װגגןר םינשןר סוסם נןינס8ןרס, *רײננײןנדיק אין זײן רןלן. ער הןס םיס ן װונק נןסוילן, ם׳זןל די אײזלען נײ די געסס *יגעסןן. ןס זענען *יגעשירונגען *װײ ױנגןן שין דןר םשסחה, י׳הןס די אײזלןן 8*ר די *ײםלעך *ײ זײ סין הןנם בענוכען אץ ןרגןץ אץ ן ה1יף ןאנעסירס. אין דער ע1לם הןס זיך נןלןזן גײן *וס שײןר.