Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 3 (1927)
- Issue
- 25 (24.6.1927)
- Date
- 1927-06-24
- Page
- Seite 471 (sequence 3)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 64% known words query
- IRI
…/4795427-8774843-8800912--02328-4797630- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
471 ליטערארישע נ ל ע ט * ר 25 זא מארק שװארץ 1י םיי װענדט איר זיך מיס ןזן ■רןגע? 6ין װןנ•[ קים איך 1י זאגן םײניננען װעגן ליטעראסיר, אי; דערגי נןך, וזער ס דארף גןקיםען דעם נןנל-יוײזז כ׳נין זי-ער א שלעכ• טןר לעזער, כ׳הןלס ערשט נײ ,נראשית/ װי״זשע קיס איך גי זאגן װענן ליטעראטױז כ׳נין נישט קאמועטענט אין אזעלכע ענינים. כ׳לײען װײניק די אײראטעישע שרי6סשסעל;ר, און ײדישע לײען איך אייך נןר דאס, װאם ם׳קיםס פיר אינסער דער חאגט• לויס םײן םײנינג דארף קיםען רער גאנד־ארײז של1ם-עליכםען. ס׳איז א שאד, װאם ם׳האט אים נישם געגענן דעם נאבל-עריז דאן, װען ןר האט געלענס. ס׳איז 6אראן א עערםאניע, אז ם־ן װיי הרגענען ל1יסן םשאס א נערואן. װאס לזנס ש1ין ניעס געםס םען וײן עאר• סרעס און ס־סירס־דווך אינער אי□ ד• גאלניםטע עקזעקיניע. דאסזעלבע םײן איך, װאלם םען געדארסס כון םים של1ם■ עליכםען. של1ם עליכם איז, ל1ים פײן םײניננ, דער גרעםנער ײרישער שרײנער, תײל ער הןס ■ארשסאגען ני סארםירן, און ■לאםטיש 6ארעישטזלן אזעלכע סי■(, װעלכע עעשװיםען זיך. אוא םי• װי מגחם םענדל ■ליט דאך, ער האם נישס קײן שים םםשיתדיקס אין קאנקרעסעס. אין אז של1פ עליכם האט געקאנס אים גענן אין אזא נלעגגנדער אין ג1לסער 6אדם-איו ער נלי ספק דער גיעםסער קינססלער. אהרן צײטלין 6ראנץ װער6על, א1יםאר 6ון ,•1ילוס צװישן וי ײון״-אם װער ס׳דארף נאקוםען ד;ם נאבל-עריז 8אר 1927! אין אים לעבן הארםאניש אי קינססלער, אי אאאססאל - אין דעם זין איז ער ביקינפם־שרײבער. ןײן שאסן — דער סינטעז סין ■לאססיק אין אנססדאקביע. ואסינלדבע קינסס 6*ר-ניקס םים שסארקער, באנײססערסער, םעםאםיזיש־ײדישער אידײאישקײס. אאאםסאלישער ראםן־גײסד. װעלם-קינססלער - ײ ד י ש ע ר קינסנלער. וי דראסע .•1ייוס בװישן די ײדן*, דער ראםאן ,נ שם דער ו1בח איז שילדיק, נאר דער הריג׳ - די במײ ה1ייב-וזערק תער6;לס —פאכן אים עום קלאסיקער. נישם איםזיסם איז ער איבס נאריםם אז1י אין דײסשלאנד. נאך דעם נעמיסער 8ון דײםשן עקסארעסיאניזם איז ער דער אײנביקלר גענליבן ל יי כ ס ן• כאםש ער שרײבט דײםש — שא6ס ער ײ ד י ש ע קינסס. ער איז םעםאסיזיש נענימען - נאביאנאלער 6אר א סך אונזעריקע. א נאנל־אריז 6אר הערפעק הײםס: א •ריז 6אר א ײדישן שרייבער! נ• * ר ל א ג ב. קל־־יעצהין ■רױז זל. ביבער פאר זעלבסט-בילדונג 3.90 ■. לעבעדיננעװ- אלנענרע ק• 0-80 קיסעלעמ - עלעםענסארע נעאםעסריע א 3*00 4.50 •רא6. אסא שפעיל - זאאלאגיע א• װ. נ י נ ג ע ר - עלעםענםאר 6יזיק 1.10 יעלאםשיסש-דאס לעבן אין דער נאסיר 6 1.30 ד.; א מ א ג ר ו ד ז ק י - סון אינזער נאסור 11 אדרעס: ■2 1£1זױס81א ,•׳*•*•ז•^ ,״ז6ג1סז8 ■. ע. ע 13.196 ניקער וױ אזןלצע נאװעליססן מי אועלס, בערנארד שאו א• א• סאםאס הארדי איז אן עמײסל א שריססשסעלער 8ין העכערן קאליבר, װי די סריערדיקע, אין שסײגס זײ ■•ל אריבער. װי אז1י זאל םען אנער 6ארס דערקלערן דאס, װאס ער האס נאך נישס נאקיםען דעם נאבעל-וריזו זיכער דערםיס, װאם ער איז ני ענגליש-נאניאנאל אין בו אײגנסיםלעך. ס׳איז אים דעריבער א1יך זײער שװער איבערנוזענן אייף אנדערע שוראכן, ער איז סיף ■ארװארנלס אין ■ארװאקסן אין עננלישן 6אלק, ס׳דאצם זיך, װי ער װאלם לאנגע יאר־הינדערםער אזוי םיסגעלעבם םיסן ענגלישן 6אלק. פאר װעלכן ױערק? דאם איז םיר אביםל שװער ני זאגן, װײל באסש עי ארבעם ניזן הײנםיקן סאג, איז ער אנער אין די לענסע יארן סעסיק א1י6ן געניס 6ין ■אעזיע. ער שרײבס זײער םיל נעריכסן, װעלנע ער האלם אין אײן 6ארע6נס• לעק. ער איז ש1ין אלם לל יאר, אין אין דעם לענסן •עריאד האס ער סארעסנסלעכס זײן גרייסע ■אעםע .דהי דײגעסס*, װעלכע האע אר1יסגערי6ן א שכאוקע 6אראינסערעסױו:נ. איך רעכן. אז דער נאנעליוריז קוםס אים •אר זײן ראמאן .דזשיד דהי אנסק־וו*. איך װ$ל זיך ערל1יבן נו זאגן, אז דאס מערק איז דער נרעםסער ראםאן םין 19*טן יארהונדערס, אין בכלל אײנם 6ון די םערקװירדיקססע װערק אין דער ליסעראסיר. נכלל איז הןרדי א זעלסענע דערשײגוננ, ער םינסעסיזירס אין זיין שא6ן די דינססע, איידלסנע נױאנסן סין א םאדערנער ריכםערישער נשםה ניזאםזן םיס א זעלםענער קזנסעניש פונם עגגלישן 6אלקם ל״בן אין םיס אסי6ן ארייננליק אץ דער םרא• גישקײם 6־נם סענסשלעצ; לענן בכלל• די גר1יסע סראנישע ריןקײס 8ין זײנע ראם*נען דערםאנען די נאוזזססע װערק 6ין די נריצ שע סראניקער. סאסאס הארדי איז דןר ■אסיקססןר — םענלעך אניסל •ארשיעסיקנער-קןנדידאס •אר דער גאנעל• סרעםיע סארן יאר 1927. אברהם מארעװםקי כ׳װײס נישס, כ׳לײען נישס קײן ■יכער״ כ׳בין נישם קײן םבין, אין כ׳האנ נישס מעגן דעם, װאס ני זאגן. צ׳בין אן עם היוץ, כ׳מ״ס נישס, כ׳קאן זיך נישס א1יף קײן ליסערןסזר. איך האב יין םעך 6ין וי לענסע 4-3 יאר איבערגע• לײןנס א זעקס-ױנן ניכלעך. איך בין זיך אלײן אין דעם ם1דה: אינײענדיק 6ון די קלאסיקער.נעסער ■ין דער ליסעראסיר אלץ נענםער ני די םאוערנע שרײבער, האב איך לחלוסין 6ארל1ירן דעפ באנריף 6ין קינםםלערישקייס און ליסערארישקײס. אינסערן װארס ליםעראריש, פארשבײ איך שאראכלעכקײם, אבער א װירסיאז םין שארןך איז סארשסײם זיך נאך נישפ דער קינסםלער. װי ארום דאס הויבם זיך אן,—6ארשסײ איך נישס, איך האנ נישס קײן םײנינג און קאן א1יך גישס אר1יס• זאגן זיך װענן ד/ם. ■ון דעם ויאם םײן איך האס די לענסע יארן געשעםם, אזן װאס ס׳איז ארײנגעדרונגען אין דער סיף סין בײן האוץ, מאלם איך װעלן אנריסן איליא ע ר ע נ• בורג. דאס איז נאך נישס סײן שסים י1יף אנאבל-ורעמיע. װײל איך זאנ זיך א■ םון ני סירגלײכן• כ׳האב נישם געלײענס, נאר געשםעקס אלדאנאװן״ אלעקסײ סאלססאי, יעקכ װאסערםאן אין א1יך םעםואריססן. דאס גים דאך נישס קײן רעכס א1יף נאבלימאלן? אנער ערעגנזדגן האלס אין 6אדן דיצסיקססן ם1של סין אינזער נעאלאסענעם, היססערישן אין שפיניקן נעיאנק אין דער לענסער נייס.