Literarishe bleter · 1927-06-17 · 24 (17.6.1927) · p. Seite 457

457 לימזרוריו נלעטער 24 זא א י ז נ ג ב (סיעד-זל 8*ר די .לים. ביזזם.״) משה ס ט * װ ס ק י ׳ ת ל ׳ א נ י נ געשיקם, נןך דעם ערסםן ױרה, ײזם הןס ויך העכנר זןכס סןנ געגוינן, און הןס דעיגװ לןנג דעם 8קער אין שםחי גע• הןלםן-ב־ז דער בןדן זןל זיך ציםרוקענןן װי נעהעריק עום *קערן-הןנן זיך נןלד קוםערנע הלםלען #*רבויגן. און אוםזיסס הןנן םענער הענס אין 6יס רײן געװאשן, זײערע תעילית נום תיםל און נום גביא געװענדעם, און אוםזיםס הןנן װײגער-װןם הןבן צולינ זײער גישס■ רייגקײס נןסס נןםען אינער די ליפן גישס נענראכס — זײערע תערננר סרוקענע, אײנגעשרוםיערםע, םים דער װײניק גענענשסער בריסם, װי זײער װײניק גענענשװע ערד, םנםעויק נום היפל נעשסרעקס םים א שסומער בקשה אייף רעגן אין נרלה. און אוםזיםם הןבן קינדער-אויגן-אויםגעברענסע קינדער• א1יגן אין האלב הוגנער און אין גןגצן־הונגער׳שרעק, נום היםל אין א שםוםער ת£ילה זיך נעײענדעס, נישם װיסנדיק גןסס ווענן און נישם װיסנדיק גןסס שסראך—אוםזיםס. די היםלןן זענען װי םים שםןל #ארשםידם געװןרן, און די, װןס הןבן געזײס םים סרעין, הןבן געשניםן םים געמײן, םיס םרןםנס נלוס 8ין חארנן. דאם ןןרעםע זןננל פון דעם ןרעםען פעלר אײגניקײײז געקליבן און אויף דעם ןרעםען אײזל און הונגעריקן קעםל 6ון שעלד אויםן שײער נעברןכם. דןס דןרף הןס נןװארס• סון די,חביהם* ♦) איז שוין ל#נג דןס לענסע קעינדל גן• װען פארשװונק. װער עס הןס םיס דעם לענםן םעםםל זריעה די ,חביה׳ רײן אויםגעקערר, הןם מען אין חסד פון,גיסע• ײס׳ א1יף גוםן •רןנענס געלעבס אין האלב־הונגער, געגעםן םארםוילסן װײץ און געלעכערסע דורח *♦) אויף!■גיגעבן סרישע און גע• זונסע םון שײער• װער עם האם די לענםע שןף און דןם לענסע קןיב א1י6ן סןרק נעפירס און םון םארק אויסנעםןססענע און א1יס< געװויגענע קערנער נום נרוים געגראכם. און נעניסערס איבער דעם קוישן, און געניסערס איבער דעם װעגן און געניםערט אינער דעם מןלן און קנעסן און באקן. איבערן דןרף הןס זיך םער װי דער היננער״ דןר הינגעסשרעק ןרײגגעסרןגן, םאםעס הןבן נוליב ש*ןרז*םקײט זייערע גרײטלזך אײנםןל אייף ןגןנגן סןג געבןקן און םין שפןרזןסקײס א?ן דעם םײג גוםע נאריגגס־נרןזן *רײנגעקנעסן. נעהעלפס אין נעםעדסלס עס #*ר די קינדער םין שםןרזןםקײם װעגן. דןס דןרף הןס געװןרס אויםן שןנן. נוערשס הןס םען םיט ןוא אוםנעדולר און םיס ןזן סעסוע געדילדיקײס געמארט אויםן שנים, נןבש ם׳היס נעװוסד, ןז שון שנים איז נישס םיל נו װןרסן, נןר אין שניס ןלײן איז ש1ין די נרכה:—,שנים םיס היננערן—הויזן גישס ציזןםען׳ — םיס די ערשסע אןר זאגגען, װ$ס דןם קלענססע קינד, װעלגע הןס ערשם דנם װינםער ןגגעהוינן ןרוםנײן און םןר• שםײס גןך אםילו נישס ןלײן דןם העםד ארוםצונןרםלען און חערס נןך אין שניס*צײס אין דער הײם!■געשסעלס, נןר א. דןם דןרף הןס געװןרם אויםן עשר-שאצער. דער שניס איז שוין לןנג געװען געענדיקס. דןס ניסל ןרעםע ■ןשע םון נןךידעם-שניס, ןס דןס ביסל שסרײ־װןרצל פיס 8 װו״נישש־תו םןרסרוקנס גרעזל, הןס די הונגעריקע סשערעדע — די שםענדיק הוננעריקע און רי שםענריק םןנערנ-געהןס ארוםגענרױשעם. און װןפ די נהמ1ה הןנן םים זײערע סעםיע יןסלעס נישס געקענס ןרויסנןקוםען, הןנן עס די שןף — ןנשםעקנדיק םי• 8 חוש׳הריח ײי 8 ח ח און ארויסקלןפנדיק םים 8 זן• דערשס פיםל םון ן ש<ןלם ןרוים — םים די שןרוע נליקן און דינע דין-פילנדע ליםן אונסערגעקליבן ביז צום לענם• װןם װײסער הןבן די םעלדער ן םער גרוי-ה,לן אויסזען בןקוםען, גענרענס פון דער זון און אויסגעלעכנס רןס לעצסע ניםל םײכשקײס, װןס איז נןך שון דעם קןרג-ברנהדיקן װינ• סער נעולינן. נעסדןסן און אויסנעסןשסשעס סון די סשערן• דעס: אײגענע און םרעםרע-נןך םער אויםגעםןנערסע און נןך םער אוישגעהיננערסע. און פון גר1ים פןנערקײם און םןרלירנדיק דןס לענפע ב םל חי1ת האבן די םעלרער ןנגעהוינן אײנציען זיך און אײנ• שרוםון און שוןלסן זיך פים 8 קנןק, װי אין ן שםארקן םרןסס. אויסציענדיק און איבערװןרםנדיק לןנגע געדרײסע אינערגע• װןרםענע שאןלסן אין רעם *ןרן. און אינערקוקנדיק זיך פים די ןננענליםע; שסןלענע ה םלען, הןנן זיך בײרע: ערד און היפל אין אײן שםןלענע ןננעגליסע אוםםרוכסבארקײס אוגויסגעגןסן און הןנן א1 םן דןרף םים עסעס םדברדיקעס געװיים. דןס דןרף הןס געװןרס, געװארם פיס אוםנעדולד און סיס ן םןדנע אוגסערסעניקע נעדולריקײס און סעםעע נןכ• לעסיקײס. יעדער אײנער הןס דןם ניסל ןרעםע #רוכס פון נןסס ביונזע נרכה אויםן נ1רן געהןס, אויםגעלײגס און אויסגע• לײנס אין *כס לענגלןןכע בןרגלעך, גי־ײס צום שןצן, אי: :ענן דעם נײגןכס געשלןםן, נײסןג געזעס;, געהיס און זײן חשבון• הנםש נעםןכס. און די חשנ1נות קופען ןרויס שמערע, *ןרפלןנםערסע, נישם ןדורכנוקריכן, נישס נונויםצווירן און נישס צונו׳םצושליסן. אין שליסן שליסן זײ זיך נישם צונויף דערםןר, װײל ש1 ן דןם צװײםן יןר, ןז גןס הןם זײן גןזינס פון די זינדי• קע םענסשן ןאנעקערם און זײן שםרןף אויף דךר ערד געשיקס. דןם ערשסע יןר םיס דער םײו״קללהז ,דו זןלסם םים דײנע א1יגן סןג-סעגלעך זען, װי דײן שװײם װערס •ןרםי• ליקם, נישס <ןר דײן נהםה און נישם פןר דײן קינד און זןלסס גישס קענען םציל -זײ)*. און װןס פ׳הןס ש1ין פון זײערע צײ• גער םציל געװען און ניז צום שנים דערו־רם, ן*געשניםן, צונוין• נעלײנם אולף םןרגן צום ןרןעפירן, הןם טען, א1ף םןרגן םרי, לײריקע צענעסענע בערגלעך ג*#ונען. דןס צװײםע יןר הןס גןס זײן שםרןף אין ,םרוקעניש׳ י) חבזאה׳קאססן *•)סאיט ׳> א גןגנם-אלן רדוסיארץ־ישראל