Literarishe bleter · 1927-06-17 · 24 (17.6.1927) · p. Seite 452

24 זא ליטנרןרױז נלופןר 452 זןןל טאנצן די זנות איר שדים־םאנץ און נישס פו)רנן*לען די געװלםנם םון אוםאושרידןנע, און א1יב עס לןןזם זיך רעדן װעגן פ ר ןן נ ר # ם , םוז םען ןןנהויבן םלעגן םםיי אין לײכסןרעיערםואר און דורך ם ס י ל, דורך קינסםלערישער וומרןנסװןרטלעכקײם רןןםעװען 8ארן ײדישן ע1לם זײן היכל. זײן אײנביקן סרײםס אין דער ברײסער װעלט. ז ײ ן ק ו נ ם ם! * * * י$ זענען געפײנס קבובים, װו דער ײדישער ע1ל0 איז ם א ר 8 ן. א באזונדער קמאיםל רינע. דןןרםן דארף דער ײרישער ע1לם ערשט װערן באשא8ן, און די אויסנאבע, די פתירה בװישן אידעע, *ימגראם און םעש ם זענןן ד$רםן םילםאכ ק שװערער און די םאראנטױארםלעכקײס איז נרעסער. װענן דדכש - אן אנדעוש מאל. װ*רש#, ייני 1927 באװוםםזײן׳, ב;ת בכבע זענען זײ געגאלםע בטלניס םון שריערדיקן םאליש. בײ םארשײדעגע וױרסשאםסלעכע #ארהעלםענישן זענען סארשײדן די אראנראםען 6ון םעזאן, 6ון יאר, 6ון םעאטער. אבער אוםבארירבאר 6;סט םיז זײן דער ערשטער םונקס אין נאםען §ון דער א י ד ע ע . איהיטן דעם געעםאק פון ע1לם און שיבן אים 6ון בײזע װילנס. דער יבר הלע לאזם נישט לעבן דעם ״סטאר׳ מיט זײ? ,דראםע׳ אין װיםסער לו<ם. דער יבר ד,רע רײבס און רופט דעם אונסערנעמער םיס דער אפערעטע. װאכן זאלן די נעװיםנס 6ון די אנםירער.׳ _ און האבן זאל םען א םיעסטן בלל: א1יב ,שלעכס׳ — איז בעסער 10 שדעכסע אפע־ רעםעס, אײדער אײן שלעכסע ,דראם*'. א אטאמאן, װאס זרכט קןאזאלוו אהרן צײטלין/ווארשע װי... דורך די נאםבערגם נוםא. אין דעם גײם דאס. אין דעם ענין געם1יזעכץ. נישס םער: דער אדועס 6ון דעם געמויזעצץ װערס דורך נאמבערנן םאלש אנגענעבן. ער דארף אים זוכן—נענסער בו זיך. װארום -אז םען איז אן אםנעלעבטער .אטאםאן׳ און םען זוכס זיך .קאזאקן׳ — ברענגם םען םוף-בל־םוף דערבו, אז איינער 6ון די םראסע■ זשירסע םרוװם זיך ס׳לעבן נעםען דאן, װען םען לאזס א1יף איכש 6אלן א שאסן 6ון קריסיק. און אז םען םילם זיך, בוליב די אדער יענע םיבות, םארלאזן און םען װיל זיך קינםסלעך שא6ן א,סװיסע׳ (אלם קעגנזאץ צו די, װאם אדער זײ שםײען ק ע ג ן, אדער זײ שסײען םונדערװײטנס) — מישט םען ארײן אין ,םעשה האראנ• ששיק׳ ריר-נישס, םיר־נישם אזא אויסגעבײכנםן, ראאינירם-רײכן אין םארביק.סי6ן םאעס, װי ישראל שםערן, װאם זיין ,ארילינג אין שםיסאל׳ איו קלאסישע רעליגיעזע םוזיק, מען 6ארג־סס א חלבענע טרער איבער אים, קולבאקן און גילבערסן, און םען שםעלם זיך אװעק 6*ר די ס1יערן 6ון ,םאפענם׳: — זעםם, ײדן, אש איך בין דער אסאםאן, זײ זענען םײ• נע קאזאקלגך און זײ באעװלם םעןו און מען 6ארענדיקס דעם פזםון םים א ברײסן: — לײדס, קאזאקלעך, לײדס, איר װעם, אם-ירגה-השם, א1יך װערן אז1ינע אסאםאנען. װי איךו םארשםײם זיך, אז אן א ,שילאזאםיע׳ םבח סאלאנס, סא• לאנסלאזיקײם, קונסס און קינססלער-גשפה גיים עס נישס, איז םילא, גײ םענח-אײן םיס גאםוערגן װעגן סאלאנס און נ י ש ם םאלאנס. װאם װײס ערז נ י ש ס ןיר איז דער םבין און נ י ש ם םען 6רעגם בײ איס. װאם עס רעגם אבער א1יף-דאס איז די ,אםאםאגישקײם׳, דאם קלאםן א1יף די םליײעס אין דאם ה1יך.דיםלאםאסישע װער• בירן קאזאקן, װײל א ב6ירושע עולה באגײס ער לגבי קולנאקן, שםערנען און גילבערסן. װאס •אררעכנס איר זײ, •אניע נאםבערג, *י די קא• ויהי הי1ם — און ס׳איז נעװען א סאג, האט מען אפגע• דרוקם אין די ,ליסעדארישע בלעסער״ א רעצענזיע װענן א בוך םיםן נאסען ,זום•', און ם׳איז געשסאנען אין דער רעצענזיע, אז .זוםפ׳ איז צעצ1יגן, אז אין ,זים•' םעלן בילדער, אז .זום•'—ה-םל ע*ן זיךו—סויג נישט• האם דער םחנר 6ון .זום•' זיך אז1י איבערגענוםען פיט דער םעשה, אז ער האס אפגעסון א נארישקײס. האם סען א ביכל נעשסועסם סבח דעס און םיהאט אוגעשםועםש. םער װאלס םען, אײגנסלעך, נישם געדאר#ס װעגן דעם א װארט 6ארלירן. * האט אגער נאסבערנ נעסינען סאר נ1יסיק םיס שויס אוישן ם1יל און םישן םאן 6ון א םר-בר־רב אשי צו בא6אלן א סענסש, װאם האס ארונםערגעריםן דאס זןילבע בוך, םון װעלכן ער, נאםבערג גי8א, האלס, אז עס איז צעצ1יגן און אז םען רארף קירצן דערפון צװײ דריםל. איז א פ:ים, נישט גלאס די םעשה• נישש נלאס איו די םעשה, א1-ב צוליב אן אוםנעלוםעערטן אינצידענס גײס אװעק א גאנצע םיסר-ואנעכץ םכח ,ױנגע סא• לענסן׳, ב דנע קינדער, הײסס?ם, װאם װעין, נעבעך, שרעק• לען בעעולהט און נעפײניקם דורך דערװאקםענע רשעים, דה־ינו (הערט און לאכס!): קולבאק. שסערן, גילבערס• די זענען עט די שוצלאזע ,קינדער׳, װאס נאםבערג דער סאםע נעםם אונסער זײן שוץ. דער נאלװער לעזער װעם, אסור, נישם •ארשסײן, װאס םישס םען דא אריין שטערנען םיט קולצאקן, װאס װיל םען 6ון גילבןירסן און װאס פרןװעס מ;ן אזא ,אטאסאנססװא׳ ארום אן עלנד 6לעשל יארינע. דןרף םען זאנן בפה-םלא: נישם אין האיאנסשיקן גו6א גײס עס, נאר אין דער עצס אםםאסוער, װאס קאן נרעננען צו רעצענויע.זעלנסטמארדן, די זעלבע אסםאססער סאקע, סנח װעלכער ס׳רעדס נאם־ בערג גופא צוס ס1ף 6ון זײן ערב׳שביעות-עקספאזע, די נעבענ• שםע אםםאס6ער, װאם װערס כעשא6ן נישס דורך קײן אנדערע,