Literarishe bleter · 1927-06-10 · 23 (10.6.1927) · p. Seite 444

23 תא ליטונרוורשיע נלוסיר 444 אשטיל װינהעל־יע, (די ״פרילינגס־בילדער־או־יסשטעלונג״ פון ײדישע קיבסטלער) ,פרויעףקן■'. די םאגנװינ* העליט-םיס, זוז די קןזםיןזיגיעם זןלן װירקן אויגן״גלעטנדיקער. דער װאגלענדיקער, איםרייקער, *פניגיעזער ה. נערלעװי חאס אהער אריינגעװןרפן א רעםסל םאקעםיגס, פלןקאםן, רעקלאםע-םרןוםיעקסן, צײכניננען אין *אר אײנװעגם געכאפם א קלײן םלחםהלע םי■ דעליןװיסע װענן .ו ײד םים א אתרונ׳ און ער איז ארוים םיס נעחון... (די דערםןןנסע גילדער *לס עקסםעריםןנט פין גײדע קינסםלער זענען געװען רעפרןןדוצירס אין די .ליםעראריםע נלעסער׳). ןוסםזשענאס סקילםםירן-םןסיװע, <ילק*םע. דענירירםע 6ל*כן 6יל םלס נראדליניקער עקסםרעכיע. דער**ר ןגער דארפן םיר הןונן םרעםענזיעם ני ם. פינקעלסםײן, װןם ער רײםט זיך *רײן אין אונזער שריינערשער נראנזשע• * םןלעי דןרף םןלן, נישם ליטעיאסעװען. זײן .דןם ■ײגיקן ■ין רני עקיבא׳ איז *נןװעלע, נישס קײן נילד. נױישן * רײ ■לאקאסן און הילעס 6ין י. םיקןנינסקי ניען די אויפםערקזאםקײם םיס דער נאזונדערער אויגפאסונג זײן ,םײרל׳ און .שסיל־לענן׳. י. הערשפןנגם ,לןנדשאפס׳ דערםאנם *ן *לסן שםיך או; זײן ,שסודױם׳ שסײם אין נןנ• סער שכנית םיס רעםבראנדישער סןלעדײ. ם׳איז *שםיקל פראגע: װןם נים עס אונז הײנסז... נןװאטןריש זעגען י. ליכסענשסײנם ה־םארפולע .םאריןנעםן׳ און דער קולםורעלער ,װינקל׳ םין א. גןןלדקןרן, * תלםיד פון הענריק גןסליב. פאססעלן הןנן געגענן םס. אװרןנםקי און םאנע קוץ• דער לענסער פים זײן ,פרוי םיס ן קרוג׳ איז אויסגעפונם, עלעגןנס, אײרןיעיש, נןר נישט פןרסיפס. ער גיןנס נישם. ער הןס םורא, ער זןל זיך חלילדי נישס אײנפןסשקען... דעי ערשסער ■רעסענזיעלןז, נןשײדן. װײסער גײען נ. שםיגלס שװןכגענײכנסע נןר קןלןריםסיש איגדיװידועלע ,צװײ םײדלעך׳. שערערם .א םײדל קן■', י. שערם רעןליסםיש נןלויכסענע ,שול אץ װילנע׳, רןלנ־נקים .לןנדשןפם׳, רןניגןװיםשעם ,פןרםרעס פון רי׳ א.', א. גיסערםןנם .לןנדשןפם׳. ןם *זוי איז אץ ןם דעם שםילן װינקעלע * קןנסטע• לןניע פון פןרשידענע םןלענין. נישם ןלע זענען פין גלײכן שײן. נןר פןרםרןכם זענען *לע. זײ װײםן פ*ר װעפען זײ ברענען: פ*ר דעם קענינרײך פון דיײליקםום. און *לע בענקען נו פער ליצם. אײנז*ס זענען זײ• ןבער זײ גיבן זיך גישם אינסער. און * ױננער םןלער זןגם םיר ה*לנ-אוםעםיק, ה*לב• סרױם:ירנדיק: שוין די 28*םע אויםשסעלוננ... י. ש. _קאןפ. סארלאנ ,נײע הייל־יטור״, װארשע ״?כטונג! די נװײטע אױםלאגע םונם ״ײדישז ארבעטער־פנלום״ דערשײנט אײ ױני ה. י. װעװ ס װיל זלך אייגשאפן רעם ינקם םוז אלם תיגף בא• ששעלן, װייל אוישן ג־עסםן ש־יל אלז שױן דן נאשסןימנען און ס׳קען שנעל אויםפןלן. םר־ז 14 זל. *דרעם פאר נריװ: .36 1ז1קו1ס״סא ,8*11/28328 .*3זט11ו1)1 0*יס(װ. .12)(6ק5 אין םיםן דער ליארעםדיקער, הוהןלקער, י*רידםעסיקער, •ןליסיקןנישער יידישער װ*רשע איז פןרןנען א װינקעלע, * ר״ננדיקס, א שםילם, ן ניכםיקם. *•גערוקם פון קעםל.*ויקעריי, פון קןך־לעפלערײ, זינן םענכשן און שנינן און שםידן און גליען־אוים קונסם״װערסן, ײדישן קונסס,—אויף גזשינןװםקע 26 איז עם. אײנער ן ױננער םןלער זןנם םיר חני-אומעסיק, חני־סרלוםסירנדיק: — ,איר זעסז ש1ין די 28־סע אייםשםעלונג. װער פןרנע&ס זיך סיס אונזז װעסען גײען םיר ןןז נײ דער דערעפנונג צע־ שיקן םיר אײנלןדונגען■ םען קוםט נישם. פץ ליםןרןסן כםןם קיינער נישם. פיר םוזן *לץ *לײן. ש1ין די 28>םע'... ער נײלס... גום *ז1ין — םר*כט איך. איך הער םיך נו נו זײן םןן. ער זןגס עס םיס *זן תםיםית, םיס *זן פליכה-בןװוםסקײם, םיס ןזן די-נאננע-װעלם־אין-דעם-ליגנדיקײס, םים ןזן אויםריכפיקער פרוםקײס, װי די גרויסע ישיבה־נחורשע םתםידים פלענן *םןל צײלן די םםכתית, װןס זײ קענען שױן אויף אויסנװײניק... און ןנשםרענגונג, פלײם, *רבעסזןםקיים ניי םןלענסירםע םענםשן הןש די אײגנש*פם, ױןס זי נװינגס אײך נו הןבן נוטרוי, נןענס װערן זיי אײך. איר ב*קוםס ליב די װענט אין די — הנם זײער ןרעםע — ז*לן, פון װ*ן עם קוקט ןרן■ נו אײך דר*ננ נןך שײנקײם, 6ןרם־ר*נגלעניש, קינססלערישע אויםלעבונג, ליניע• און פןרב״פארלינםקײם. איר קוקם זיך *רום. װ ײ נ ם ר 1 י.נ ס אײל־בילדער. נ*ננע 15 (איר נײלם שוין אויך...) על •י ר1ב אין װײכע ליניעס• ןביסעלע נו-װײך. םײל דעכער, װי פןרקלעאם םים געװ*נם. נןר עס נעפעלס. דער פעגזל בלןנדזשעם דורך שםילקייםן. *נםקייגן—םס. נענםנערשװער• םער נןװענונג. די קןנםורן ■רעניזער• גןר גישס אופעטוס אײנהײםלןך. נום םונקעלן פןן 6ץ שסעםל־רןםןנםיק קןנטרןסםירס אויפפןלנדיק דער .םןרק אין םקןלים׳, װעלכער װירקס דערעיקישם דעקן• ר*סיװ. *לס שרייענדיקער קעננז*ץ נו זײ בײדע זענען די אורנןניזםען םץ ל. ח 6 ץ . זײן ,װ*נדער־נירק'-*קװ*רעל איז ן םןסנינירנדיקער נווןםענשסיל םון גןלד און ר1ים. נןר דער *דסיזם פון ןס דעם םןלער איז, מײן איך, *לײן א1יך *זן םין װןנדער-נירק... ער שסעלט״אויף זײן נודע אויף פ*ר• שײדעגע םעגלעכקײסם-םיענער. ער חברם זיך םים קוניסטן. ער װ*ר6ם ן בליק צום ■חדיםדיקן גאאי. ןםןל קוםס גןר *ר1יס װי דירעקםער אויסשנים םץ םןדערגםםן םילם .פעטרןםןליס״: זײן .שםײנערנע נעהײםניש׳. י■ ט ר ע 6 ל ע ר און מ. ש ס ע ר ן זעען אויס צו זײן תלםידים פונם אינסערעסןנס עקססעריםענםירנריקן •רןפעסןר שלענדזשינסקי. נןר די חסידים זענען נןך װײס ־פון דעם רנים װ*לןרן. נײ שםערנען ,ןקס׳ נןקוםס זיך לןנעדיק פלײש. אוי6גע*ר*לטער נ*סור*ליזם םים •רעסענזיעם א1יף,נען.קל*םי• ניזם. און םרעפלער זוכס דערלײזוננ אין דעפארםירוננ, װעלכע קוםם אים ןנער ןן שװער, װײל זי כןום נו קן־יקאסורעלער• גןגנער, כןסש גישס זײער נײ, איז זײן .מןנןכין׳ און ,םײדל פון דער געסן׳- ןריגינעלער, פןרםיפםער קוקן *י|■ י. ר ן ס נ 1 י ם ס .םןנ*ך', אץ * געװיסער םןס א1יך זײן