Literarishe bleter · 1927-06-10 · 23 (10.6.1927) · p. Seite 442

23 זא ליוזור*רי*ן נלעסער 442 ־ ר ו ע ג*) ט / ו ר * ר ש ע קערענםקין *ין קןרנילןװןו׳ *ון *כס*ס>,װ קען עס וײ נישס דלרקלערן... עיס נולשםסן װערם *ויסגעדריקם דער קןגשליקם דירכן ױןרס-6ירער 6ין די דרןםןסישע סעענןס. דירך *לעקסןנדר איװןנןוװיםש: ,זײ, די םעסיקע, די רילקע מןנן געדילד — םיר קענען עם ניעס. עס רײםס אינז ס*ר1ים. דער עןדן איז םיף עעןקערם, אין װןס װןקסס ןר1ים 6ין איםז... די גןנעע מעלס װעלן םיר געברעכן א1יף ססיקער — זןל זי כיסן דער רוח — א1יא *נדערש קען םען ניסס אײקוםען דעס אוםנליקן׳ ם׳װערם קלןר, ןז די װעגן םון די םענסשן, װןס זענען ניז ניסם לןנג געגןנגען ניזןסען, נײען זיך סןנןנדער. דער דורכגעלן6ענער, אײנגעסםילםער ססורם קערס זיך װידער אים םיס 6*רסס*רקםער קרןםס, און *לעקסןנדר, װעלכער ססירם, *ז ,אונםער זײן װילדן ןסעם װײעט דער 6רילינג, — ד$ר װירקלעכער, םרוכםנרענגענדיקער *רילינג׳, גײס אים *ר1יס *נסקײנן .םיס ןן *נסנלויזםן קן•'... מ*רי*, זײן 6ר1י, דער סיםנןל םין דער הײםיסער װןרעםקײס, װןם ניסערם סןרן הײםיסן גל % װןס װיל אים נ*סינן אונסער איר ליננדיקן סליגל, ם*רי*, װעלכע נרענגם אים די נסורה 6ין זײן סןכסערל װ*רינק*, װעלכע איז .*ז1י םאנלדיק געװען ב״ס נןח/ ם*רי* סרעקם זיך 8*רן דןזיקן ססורם. *לעקס*נדר װיל ןםװעגדן איר נליק סון דןס הײםיס-נןענםע, סייערע: ,םיר װעלן ססײנן נ*רנ־*רייף'..• די נװײסע סנענע קיםס׳סןר אק •עסרןנרןד, אין דענעםנער 7(19. דןס, װןם הןם .געםיזם געסען׳ איז געסען. *לעקס*נדר װיל ניסס *רן•װ*ר6[ 6ין זיך די •*ר*נסװןרס• לעבקײס 6*ר דןם נעסעענע אין נעפס־ןן דעם סןרסל*ג *י װערן קןםיס*ר. ם*רי* סרעקם זין ם*ר דער םעגלעכקײס, ןז איר םןן װעם ד*ר6ן ב*נײן גװ*לדם*םן. ער ןנער נלוינם, *ו *דרנה, אים װעס געלוננען נו םילדערן דורך זײן אײנםלוס די נו גר1יסע גר1יז*סקײסן םון רעװןליניןנערער קריגס־נ״ס. און כדי זײן 6ר1י זןל הןנן די םע-ילעכקײםן נו קןנסרןלירן זײן סעםיקײס, סרײנם ער ןן 6*ר איר * ■רןנרןם 8ון זײן סע• סיקײס, * םין .וידוי אין *װ*נס'. *לעקםןנדר װערם קןםיםןר, ןנ;ר די גר1יז*סקײס, װעל• כע ער הןס געװןל• םילרערן דירך זיץ אײנסלום, װערם ס*ר אים נל1יז גערעכםיקײס, דער גערעכסער םסוס 6ין 6|לק• ם*רי* לײדס דערוין, װןס איר סןס* איז *װיסן די פ*רסןל• נער, ןבער *לעקס*נדר, ם*ר װעלק רעװןליניע נןדײס—ג1רל, װעלכער גים זיך ן■ דער רעװןליניע, װי ם׳גים זיך ן■ דער ליבע, ןן חסנ1נ1ת, אום6*רםײדלעך, ם*ר *לעקסןנדרען איז קלןר, *ז ,ם׳קען ניסם ■*רלןנגען דעם רעגננ1יגן #6רן געװי• סער׳. און װען ױליע, *רי*ס 20 יןריקע סװעססער, דערםןגס איס, װי ער הןם גערעדם װענן די אײנםןכע געזענן 6ין אפת און גערעכםיקײם, ענספערס ער: ,דײגע װערםער הןנן םיך גע• סרןםן אץ הןרנן... איך םר1יער נןך זײ אין סינדעססװעגן בץ א־ך זײ ג 1 ב ר׳... ער איז זײ ניבר אץ נןסען 6ין *נדע־ רע געזענן, װעלכע די רעװןלוניע סטעלם *ר1ים, ער איז זײ נ1בר אץ גןםען 8ין קוםענדיקן םענססן־גליק, װעלכער סםעלס זיך אים 6ןר אין ל1יכסנדיקע 6*רבן... אין װען ױליע 6רענס סםיל• ,און נולינן דןזיקן נװעק איז *לץ דערל1ינסז• ענם• סערס ער ■עסם, רויק, זיכער: ין, *לץן ד ע ר נ ע ר י. ראפןזפאר י. נ■ ססײנבערג, װןם הןס דן ניסס ל*נג ב#ק>םען אץ דייםשלןנד דעם סויספיל״םרױ םון ברעפער געסע-נונד אץנרעםער ס 1 י ס י ל ה 1 י ז ם*ר זײנע דר*ם*סיסע סנענעס םון דעו רוסישער רעמןליניע אוגסערן נןםען ,דערנער• װעג/ איז א1י6ן ליסעראריש־קינסםלערישן נעניס * ג#סס. ביז אינם איז ער בןקןנס *לס סירער םין די לינקע ם. ר, און *לם ■יבליציםם• דעם יידיסן לעזער איז ער ניסם אוםנןקןנס: ער הןס #ר1יםגעגעבן א1יף ײדיס * בוך .דער םןקסימןליזם א1יף דער ײדישער ג#ס'. ןס איז א1יך *ר1יס אץ ײדיס זײן רוםיס װערק ,דןם םןרןלישע םנים 6ין דער רעװןליניע׳; אין .*יקוג6ש' הןבן זיך געדרוקס סין אים ,זכי1נ1ת סין ן רוםיסן םןלקס.קןםים#ר' ױ. נ• שסײנבערג איז געװען ױםםיץ-קןםיסאר אין דער ערשסער רןסן־רעגירונג). אינס זענען דערשינען אונ• םער זײן רעד#ק*יע נװײ ײדישע זןםלביכער פ#רן 6רײען סןני#ליססישן געדןנק .סרײע סריוםן/ #לעקם#נדר, דער ה1י*ס*העלד 6ון די דראם#ס־סע סנענעס, װןם סןרקערפערם, װי םיר דיכש, דעם םתבר גי6א, זןגס: .זעץ #װעק אײנעם נעבן *װײסן, * קינםסלער אין * רעװןלוניןגער, װעלן זײ בײדע סארנערס װן<ן םון קנאה. ןבער דןם קןםיסע איז אין דעם, װןס זײ ד#רםן גןר• נישס םקנא זײן אײנער דעם נװײסן; װ״ל יעדער סין זײ איז נלײכגײסיק דןם אײנע און דןס נװייסע. אין *זוי איז עס: ניססא קײן אםת-גרויםער קינסםלער, װןס זןל נישס זײן קײן רעװןליניןנער אין קיץ גרויםער רעװןלוניןנער, װןם זןל ניײם זײן אין ן געװיםן גר*ד * קינססלער• די הןנדלוגג םין די דרןסןסיסע סנענעס קוסס־םןד 6ין אויגוסס 1917 ניז 6ענרו#ר 8נ19, ד• ה• פין דער נײס, װען ם׳הןס ןנגעה1ינן ןנצוװ*קםן די כװןליע 6ין דער ןקסןבער• ךעװןלוזױע, ביזן פןםענס, װען די דןזיקע כװ*ליע הןם זיך ברײם ם*נ#נדערגעגןסן איבער דעם גר1יםן ריסלןנד. דער םןװעם פין # גר1יםער פרןװינץ־שםןס אין רוסל*נד נןקיםס * ידיעה װעגן קןרנילןװס א1י6שס*נד. ם׳םיז ןננעםען קעגן־םיםלען. גלײך שסעלן ז־ך ס#רף *ר1יס די קעגנזןצן נװיסן די םעםיקע און עקסםרעםע םןװעס״םיםנלידער. די םעסיקע זוצן םיםלען, װי צו *#זײםיקן קארנילןװן, די עקסםרעםע — *ו נן• זײםיקן די *#דינגונגען, װןס ם#כן םענלעך די דערסײנונג 6ון די קןרנילןװס. די גןננע ספןנינג 6ינם רעװןלוציןנערן רים־ לןנד #6ר דער ןקסןבער־רעװןליניע װערם סײן איבערגעגעבן אין גןננן ערשסן *קס. עם זענען ס1ין ןננעםערקס נ1לס די ליניעס, ל1יס װעלכע ס׳װעם סןרקיםען די ספןלסונג םינם רעװןלוניןנערן ל#נער• די גןננע ■ןליםישע ל#גע װערם איבערנעגעבן אין דער דערנײלוגנ םון גליעב (רער בןלסעװיק) װעגן דער 6#יצירן־#6רז#םלונג, א1יף װעלכער רער םענסעמיק *כם#ם#װ װיל זײ נעװינען א1יף דער זײם 6ון קערענםקץ קעגן קןרנילןװן• נןך זײן רעדע סםעלס זיך א1יף *ן עלםערער ןםיניר און 8רעגס: ,װןס איז אײגנםלעך דער אונסערסיד צװיסן •) דראמ*סיש* ס*ינ7ם 0יץ דער ריסימער רעװןלי1יעי(דייםמ) 8ין ם. לעװאדין (י. נ. עסײ־גבערג). **לקסכינען ׳י^ןרלאג, בערלץ 1927, 95 ז. דערעײנס נקרוב 1#יף ײדיע אין דער איבערזע*ינג *ין י. רןיןסןרס אין בזז*ןךא-*ארלאב.