Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 3 (1927)
- Issue
- 23 (10.6.1927)
- Date
- 1927-06-10
- Page
- Seite 441 (sequence 13)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 70% known words query
- IRI
…/4795427-8774843-8800910--02296-4797600- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
441 ל י ס ו רו ר ױ ו ולןסזר 23 זא א יןןר גען. אין א האלבע שעה ארום בין איך געועםן אין א רײגער אין הײםישער קאםער סון א נײעם ה״יזל, זײנע װענט האבן נאך נישט םארלױרן דעם דיח פין סעך. א לעבעדיק, שארםאויגיק װײבל הןןט געגרײט דעם טיש צו םיטןןג. דער כןןכאל האט ארוים״ גענומען די ביכער םון דער װאלױע, ארײנשטעלענדיק זײ אין די םןןליצע בײם אויװן. — אײער ציפער איז אויפן בוידעם — האט ער געזןןגט. םון בוידעם־פענםטער הןןט זיך געזען א טײל םון דןןרף, א טײל אנטקעגן אונזער הויז, װו צװישן קזשאקעס קוקן ארויס די דעכער סון דער בןןד. הינסערן טןןל — גערטנערי אין שװארצע סעלדער. אין װײכע בוינונגען האבן זײ זיך געצויגן צום גרינעם װאלד-קאם, װןןם אויםן האריזאנט. אויםן שםיץ םון באד־דאך איז געזעםן רײטגדיק א בלויער םויער, האלטנדיק אין אײן האנס א האק, מיט דער אנדערער האנט הןןט ער זיך םארשטעלט איבערן שטערן, קוקנדיק אראם צו דער װןןלגע. א װןןגן הןןט געסקריפעט, א קו הןןט ןןננע• שטרענגט גערעװעס. די קװאלן הןןבן גערוישט. םון א טויער איז אריים אנ׳אלטע פויערטע, ןןננעטון אין שװארצן, און אויםדרײענ• דיק זיך צום טויער הןןט זי שארף א זןןג געטון: — א פגירה אויף אײף צװײ ײנגלעך, װןןס זענען געװען ערנסט באשעפטיקט םיט דער ארבעט צו סארשטעלן םיט שטײנער און בלןןטע דעם װעג סון א קװאל, זעגען האסםיק אנטלןןםן דערהערנדיק דער אלםערם שטים, און זי, אויפהויבנדיק א שפענדל, האט אויף אים אנגעשפינן און ארײנגעװארסן אין קװאל. נןןכדעכ האס זי מיט א פוס, װןןם איז געװען אנגעשון אין א פויערשן שטיװל, חרוב געםאכט דעם גאנצן קינדערשן ננין און איז אװעק אראפ, צום טײך. װי װעל איך דאם לעבן דא> ם׳הןןט גערוםן צו מיטןןג. בײם עק טיש איז געזעסן איזאט׳ אויםציענדיק זײנע לאננע םים םיט רויטע פיאטעם און הןןט עפעס נערעדם, נןןר —דערזעענדיק םיך, איז ער אנטשװיגן געװןןרן. — װןןס אױ? — הןןט אנגעב־וגזט געםרעגט רןןמאס. רײד װײטער. — שוין נישטןן װאס, אלץ געזאגט• הכלל — אזזי בלײבט* םיר װעלן זיך אלײן אן עצה געבן. דו האלט בײ זיך א רעװןןל• װער, ןןדעד א גרןןבן ששעקן. םאר בארינאװן—קוןן מען נישט װעגן אלץ רײדן, ער און קיקושקין הןןבן װײבערשע צינגער. דו, ױנ• גערםאן, הןןםט ליב םיש כאפן׳ — נײן. רןןםאס הןןט אנגעהויבן צו רײדן װעגן דער נויטװענדיקײט צו ןןרגאניזירן די פויערים, די קלײג־ג באלעבאטים םון סעדער, ארויםרײסן זײ םץ די העיט םון די אויסקײםער.—איזאט האט אים אויסםערקזאם אויסגעהערט און געזןןגט. — די פאראזיטן װעלן דיר איגנאנצןדאס לעבן םארפיאוסן. — װעלן מיר זען. — אװדאי — אזוי׳ איך הןןב געק׳קט אויף אױאטן און געטראכט. — מםתסא,— סון אזעלכע פויערים שרײבן זײערע דער• צײלונגען קארןןנין און זלאסןןװראטסקי... נישט שוין זשע איז פיר געלוגגען צו דערנעגטערן זיך צו עפעם ערנםטעם, און םון איצט ןןן װעל איך ארבעטן צוזאפען פיס פענטשן םון עכטע מעשים?• נןןכן עםן הןןט איזאט געזןןנט: — דו, םיכאילא אנטןןנאװ, אײל זיך נישט צו, גוטס — קוםס נישס אזוי גיך. םדארף געלאסן צוגײן. הםשך קוםם) אויף אהויכן שטארק־משופעדיקן בארג שטײט דער בלוי־קעפיקער קלויסטער, םון אים ציען זיך אװעק אין א רײע בײם זײט םון בארג, גוטע, םעםטע הײזער, בלאנקנדיק םיט די געלע שינדלען פון די דעכער און מיס די גאלדענע שטרוי־דעקונגען. פשוט און שײן. נישט אײנמאל האב איך אנגעקװאלן םון דעם דןןזיקן דןןרף, דורכפארנדיק םארבײ אים אויף די דאמםערם. װען כ׳הןןב צוזאמען מיט קוקושקינען ןןננעדויבן אויםלאדן דאס שיםל, האם ראמאס דערלאנגענדיק פיר די זעק געזאנט: — מ׳קןןן נישט זאגן — כח הןןט איח און, נישס קוקנדיק אויף מיר, געפרעגט: — און דןןס הארץ—טוט נישס װײ? — נישט א הןןר. כ׳בין געװען זײער גערירט םון דער אײדלקײט, װי אזוי ער האט מיר געשטעלט די םראגע, — באזונדערם האב איך נישט גע• װןןלט, אז די פויערן זאלן זיך דערװיסן װעגן מײן סרוװ צו בא• גײן זעלבםטםןןרד. — כחות זענען דא—קען םען זאגן, נאך איבער דער םאם,— האט געפלוידערט קוקושקין, — םון װעלכער גובערניע איז א ױנ• גערםאן? ניזשנעגאראדער? ם׳רוסט אײך םיטן צונעמעניש װאסער• זופער. און נאך — .זע גיב ארט, פונװאנען די םעװעס םליען׳ — דאס איז אויך װעגן אײך געזאנט נעװארן. בארג אראפ, װו דער װענ םירט, איבער צעװײקטן לײם, צװישן קװעלעכלעך, װאם האבן נעםינקלט פיט זילבער-גלאנץ, האט געשפרײזט פיט ברײטע טריט אלאנגער, אויםנעטרוקנסער פויער, א בארװעסער, אין א העםד םיט הויזן, םיט א געקרײזלטער בארד און א קאפ פול םיט געדיכםע בלאנדע האר. צוקופענדיק צום ברעג, האט ער נעזאגס הויך און םרײנטלעך: — ברוך הבאו ער האט זיך ארומגעקוקט, האט אויפגעהויבן א גראבן דראננ, א צװײטן, האט זײ אװעקנעלײגט םיט די עקן אויםן בארט און ארײנשפרינגענדיק לײכט אינם שיסל, האט ער א קאםאנדעװע געטון: — שפארט זיך אײן םיט די ם־ם אין די עקן פון די דרעננער, זײ זאלען זיך נישט אראבנליטשן םון דארס, און נעפט די פעס• לעך. ױנגערפאן, קום אהער, העלף. ער איז געװען בילד־שײן און קענסיק זײער ששארק. אויף זײן רויטן פנים, םיט דער גלײכער, גרויםער נאז, האבן שטרענג 1עלויכטן זײנע בלוילעכע אויגן. — װעםס זיך פארקילן, איזאס — האס געזאגט ראפאס. — איך? — האב קײן מורא נישט. ם׳האם ארויםגעקאלערט א םעםל םיט נאםם צום ברעג, אי• זאס האט פיך אפגעםאםסן םיט די אויגן, און געשרעגס: — א געזעל? — ניב זיך א ראנגל םיט אים — האט קוקישקין סארגע• לײגט. — און דיר האט םען שוין װידער צעםזיקט דאם סגיםי — װאס םאכט מען פיס זײ? — םיט װעפעןו — אט — יענע, װאס שלאגן. — עך,-דו! — האט געזאגט איזאט, אפזיפצנדיק, און האט זיך געװענדעט צו ראםאםן— די פורן װעלן זיך באלד אראסלאזן. איך האב אײך דערזען פון װײסנם — װי איר שװיפט. איר האט פײן נעשװוםען. דו—אגטאניטש, גײ, איך װעל שוין דאאכס געבן• סאיז קענםיק געװען, אז דער דאזיקער םענסש האס זיך באצויגן צו ראםאםן פרײנסלעך און םיט זארג סאר איס, און אםילי אלם זײן באשיצער, הגם ראםאם אױ געװען עלטער סאר אים םיט