Literarishe bleter · 1927-06-10 · 23 (10.6.1927) · p. Seite 440

23 זא ליןןוווישז ניזזזו 440 4 ײדיש א. ײיז מ• זילרורג 1נדיבע אוביװערסיטעטז £ מאקסים גארקי ◄ 1 ► ״ דאס איז אמת. איך קען אםילו נישט פארשסײן — װי אין בין ארויס פיטן לעבן. — פארװאס האט מען געשלאגן?—פרעגט פאנקאװ. — נעכטן? זןדער—די ארטילעריםטף — נו — נעכטן? — י>) — קאן מען דען פארשטײן פארװאם םען שלאגט? דאם פאלק איז בײ אונז, װי א באק, נאר עפעס — תיכף שטויםט ער מיט די הערנערו זײ האלטן עס פאר א חיב-דאס שלעגערײי איך מײן — זאגט ראמאס — צוליב דײן צונג שלאגט מען דיך, דו ביסט נישט ןןפגעהיט אין רעדן... — ם׳קאן זײןו איך בין א מענסש םיט א נײגעריקן כאראק• טער, האב א טבע װענן אלץ צו פרענן. פאר מיר—איז א שפחה, אז עס מאכט זיך עפעס א שטיקל נײעס צו הערן. די נאז פונם שיפל האט זיך האסטיק אנגעשטויסן אן א קריע אײז, עפעס האט בײז א שאר געטון, קוקושקין האט זיך א װינ געסון, האט אנגעכאפס דעם האקן־שסאנג, פאנקאװ האט געזאגס מיס אסארװורף•. — דו, סםעפאן, טו דײן ארבעטו — און דו רעד סיט מיר נישט: — בר־מש קוקישקין און שטויםט װײטער די קריעס. — איך קען נישט אין דער אײגענער צײט אי_אויספירן םײן ארבעט, אי שמועסן םיט דיר... זײ װערטלען זיך דורך אן בײזקײט, און ראםאס זאגט צו מיר. — די ערד איז דא ערגער, װי בײ אונז אין אוקראינע, נאר די מענסשן-זענען בעסערע, זײער אסעיק ם1$לק. איך הער זיך צו אויםםערקזאם און גלויב אים. םיר געסעלט זײן רויקײט, זײנע גלײכע רײד, פשוטע און װאגיקע. עם םילס זיך, אז דער דאזיקער מענטש װײםט א םך און הןזט זײן אײגענע םאס םאר מענטשן. באזונדערם ןןנגענעם איז פיר דןןם, װאם ער פרעגט םיך נישט—ציליב ױאם איך האב זיך געשאסןז אן אנדערער אויף זײן ארט װאלט שוין לאנג געםרעגס, און פיר איז אזוי דערעסן געװארן די דאזיקע פראגע, און — ם׳איו אויך שװער צו ענטםערן. דער רוח װײסט, פארװןןם כ׳האב באשלאםן זיך טויטן. דעם כאכןןל װאלט איך, זיכער, געענםםערט לאנג און נאריש. אגב, װילט דך םיר בכלל נישט דערפאנען װעגן דעס, — אויף דער װןןלגע איז אזוי גוט, אזוי סרײ, ליכטיק. דאס שיפל שװיםט הינטערן ברעג, לינקם הןןט זיך ברײט צעגאסן דער טײך, ארײנררינגנדיק אין דעם זאםדיקן ברענ ם-ן דער לןןנקע־זײט. דו זעסט, װי עס הײבט זיך דןןם װאסער, פאר• גיסנדיק און װיגנדיק די ברעגיקע קזשאקעס, און אים אנטקעגן, אי• בער די גריבער און שםארעס פון דער ערד, פליםן מים גערויש די ליכסיקע םרילינגםישטראפען. די זון שםײכלס, די געל־שנאנל• דיקע פרילינגס־קראען פינקלען אין אירע שםראלן םיט זײערע שװארצע שטאל-פעדערן, זײ קראקען פארהאװעט, בויענדיק זײערע נעסטן. אויף דער זוניקער זײט פון דער ערד רוקט זיך הארציק ארויס פון דער ערד אנטקעגן דער זון א העל גרין בערשכעלע ם,ין גרןןז. דעם גוף -איז קאלט, און אויף דער נשםה-איז א שטי• לע פרײד און עם שפראצן אויך ארוים צארטע שפראצן פון ליכ• טיקעהאפנונגען. ס׳איז יאזוי געםיסלעך פרילינגס־צײט אויף דער ערד. ארום האלבן טאג זענען מיר צוגעשװומען צו קראסנאװידאװ; 19 אין צװײ םעג ארום האב איך זיך אװעקגעשיפט קײןקראס־ נןןװידאװ. די װאלגע האט דא ערשט געלאזן. סון אויבן, איבערן מוט• נעם װאסער, ציען ױך װיגנדיק נראע, װײסע קריעם, דאס שיםל יאגט זײ אריבער, און די קריעס רײבן זיך אן די ראנדן. סקריפנדיק, צעברעקלענדיק זיך פון דין קלעפ אין שארפע שטיקער. עס שפילט זיך דער ״יבשה׳־װיגט, צוטרײבנדיק א כװאליע צום ברעג, בלענדנדיק פינקלט די זון אפשײנענדיק פיט בינטלעך־העל-װײסע שטראלן סון די בלאלעך גלעזערנע קאנטן פון די קריעס. דאס שיפל, א שװער אנגעלאדנס מיט פעסער,. זעק און קאסטנס, גײט אונטערן זעגל, — בײם רודער שטײט דער ױנגער פויער פאנקןןװ, עלעגאנט אויסגעפוצט, אין ארעקל^פון אגעגארבטער שעפסן־פעל, װאס איז געװען אויםנענײס אויסן ברוסט מיט פארשידנפארביקע שנירלעך. דין פנים איז—א רויקם, די אויגן קאלטע; ער איז שװײ• נעדיק און װײניק ענלעך צו א פויער, בײ דער נאז פונם שיםל שסײס, פארנאנדערגעשפרײט די פים, פאנקאװס פאראבעק קוקושקין, א צעשויבערט פויערל אין א צעריסענעם פעלצל, אונטערגעגארםלט מיט א שטריק, םיט א צעקנײטשטן גלחשן היטל אויםן קאפ, זײן פנים אױ באדעקס מיט בלויע צײכנס און העפטן. מיס אלאגגן שטאנג טרייבט ער םאנאנדער די קריעם און זידלט זיך בשעת מןשה מיס פאראכסונג. — אן א זײם... װוהין קריכםטו... איך זיץ אונטערן זעגל אויף די קאסטנס נעבן ראמאסן, ער רעדט צו מיר שטיל: — די פויערים האבן םיך נישס ליב, דערהױפט—די רײכעי די דאזיקע אוםפרײנטלעכקײט װעט איר םוזן אויף זיך אלײן דערשפירן. קוקושקין האם אװעקגעלײגט דעם שטאנג קװער איבערן בארט םונם שיםל אונטער זײנע פיס, און האט געזאגט םיט התפעלות, װענדנדיק צו אונז זײן צעםזיקטן פנים: — דערהויפט דיך, אנטןןניטש, הןט דער גלח נישם ליב... — דאס איז ריכטיק,—איז םסכים םאנקאװ—פאר אים, דעם געפלעקטן הינט, ביסטו װי א בײן אין האלזי — איך האב אבער אויך גוטע פרײנס, — װעט איר אויך הןןבן,—הער איך דעם כאכאלס קול. ם׳איז קאלט. די םערץ״זון װארעמט נן*ך שװאך. אויםן ברעג װיגן זיך די טונקעלע צװײגן םון די נאקעסע בײמער, װו נישט װו אין די שפארעס און אונסער די קזשאקעס ליגט דער שנײ, װי שסיקער סאפעט. אומעטום איבערן טײך — קריעס, פונקט װי א םטאדע שאף װאלט זיך פיטערן. איך פיל זיך, װי אין שלאף. קוקושקין שטאפט אן די לולקע םיט טאבאק און פילאזאםירט בשעת מעשה. — אםת, דעם גלחס װײב ביםטו נישס, פונדעםטװעגן, הןןט ער זיך, לױט זײן שטעלע, םתחײב געװען צו ליבן יעדע באשע• םעניש, װי עם שטײם געשריבן אין די ביכער. — װער האס דאם דיך צעמדקטז—פרעגם ראמאס_שמײכלענדיק. — אט, עפעם אוםבאװוסטע פארשוינען, זיכער גגבים—זאגט םיט פאראכםונג קוקושקין. און—םיט שטאלץ: — נײ,׳, נןןר מיך אלײן האבן די ארפילעריםטן געשלןןגן,—