Literarishe bleter · 1927-05-27 · 21 (27.5.1927) · p. Seite 404

21 זא ליסןרןריןע נ0*;ר 404 פינקטלעך און פאראוים אויסגעצאלט געװאוץ, הגם די טעאטער• געזעלשאפט האט״געקעםפט מיס גרויםע דעפיציטן, װןןם באטרעפן אן ערך 10.000 גילדן, װעלכע זענען געדעקט געװארן לתב דורך די מיטגלידער סון קאמיטעס. דער ערשטער פרוװ פון אסטאביל ײדיש טעאטער אין קראקע מוז באצײכנט װערן אלס א פולקום געלונגענער. ס׳איז געשאפן געװארן א װארעםער קאנטאקט צװישן די ײדישע ארטיםטן און טעאטעך־פובליקים אין קראקע, און עס זענען פאר דער טעא• סער׳אידעע' געװונען געװארן הונדערטער נײע אגהענגער, װאס זענען פריער װײם געשטאנען םונם ײדישן װארט בכלל און פונם ײדישן טעאטער בפרט. דער קאםיטעט טרעט איצט צו צו ארגאניזירן א טעאטער• געזעלשאפט, י כרי צו שאסן אן אײזערנעם יסוד סאר א סטאביל ײדיש טעאסער אין קראקע. ש• פרײנד דער מילכיקער״, רעםלער — ״ליכט און שאטן״, װיספיאנסקיס— ,ריכסער״ און.דניאל־, קײזערס—״םון פרימארגן ביז םיסערנאכס״, שלום אשס—,מאטקע גנב׳ און דוד פינםקיס—,אוצר*. אחוץ דעם 3 קינסטלערישע רעװיעס. סך-הכל זענען געגעבן געװארן 124 םארשטעלוננען, װעלכע זענען באזוכט נעװארן דורך ססס.40 פערזאן. די לעצטע םןןרשטעלונג איז סארגעקוםען דאנערשסיק דעם 31 םערץ 1927 און איז פארװאנדלט געװארן אין א אימפאזאנטער םאניפעסטאציע. ס׳זענען םארבעטן געװארן די חשובססע "פערזענ־ לעכקײטן פון דער שטאט. דער פארזיצער פרײנד העט געהאלטן א פײערלעכע רעדע, אין װעלכער״ ער האם אנגעװיזן אויף דער הויכער םדרגה פון טעאטער און זײנע מעגלעכקײטן, געדאנקט דעם ארטיסטן־אנסאמבל םאר דער שװערער קרבנות־םולער קינםטלערי• שער ארבעט און אלס םימן פון אנערקענונג האט ער איבערגעגעבן דעפ רעזשיסער יאנאס טורקןןװ א זילבערנעם קראנץ. דורך דער גאנצער צײט זענען די גאזשעס םון די ארטיסטן ארגאביזירט די מעדיצינישע הילף פאר די לאדזשער מיטג?ידער פון ײד. ארטיםטן - פארײן דאס אנםירן םיט דער װײטערדיקער ארגאנױאציע פון דעם אנ■ שטאלט. אין די נאענטםטע טעג װעלן פעסטגעשטעלט װערן די אײנצלהײטן און די םימגלידער פין םארײן, װאס װעלן געפינען זיך אין לאדז, װי אױך זײערע משפח-ת, װעלן זײן באזארגט כיט דער נויטיקער םעדיצינישעד הילף. די מעדיציניש־םאניםארע אפטײלונג בײ דער צענטראלע םון ײדישן ארטיסטן־םארײן אין פוילן האס לעצטנס אויםגעשפרײט איר ארבעט אויך אויף לאדז, װו עס געפינען זיך א ערך 20 אר• טיסטן־םשפחות און װו עס גאםשראלירן אפט פארשידענע טתפעס. א פארשטײער פון םארײן האט אין די'עניניס געװײלם אין לאדז און עס האט זיך אים אײנגעגעבן די ארבעט אװעקצושטעלן א דאנק י־ער מיסהילף פון ד״ר גאלדםאן, װעלכער האט איבערגענומען אין שטאט־ראס פארן ײדישן ארטיםט און ײדישן טעאסער״ האס געהאלטן פרײטיק ד, 20 ה. ח. ב. םיכאלעװיטש. אין דער דיס־ קוסיע האט זיך באשײליקט י. לעװ. די צװײטע לעקציע װעט לײענען לעא פינקעלשטײן א.ד.ט.: ״פרץ און װיספיאנסקי אין זײערע דראמאטישע שאפונגען׳ די צװײטע— ש. םענדעלסאן א. ד. ט. ,די ליטערארישע און טעאי טראלע פראבלעמען אין ,די גאלדענע קײט״ און .בײנאכט אײפן אלטן מארק׳. װאנדערונג פין ארטיםטן קײן פוילן זענען צוריקגעקומען פון אויסלאנד די םיטגלי־. דער פון ײד. ארטיסטן־פארײן א. סאמבערג, רעגינע צוקערמאן, ק. צ-־מבאליסט. זײ האבן געשפילט אין לאנדאן אין פאװילאן־טע• אטער 6 חדשים און דאן א חודש אין פאריז אין טעאטער די• טאפמל. א. סאםבערג װעט ארויסטרעםן אין א רײ שטעט אין פוילן אין זײן דראטאסישן רעפערטואר. צוקער און ציםבאליסט ױעלן שפילן אפערעטעס און מעלאדראםעם. די ארטיסטן דוד זײדערםאן און חנה לערנער זענען אנגא• זשירט געװארן קײן בוענאס״אײרעס און פארן אינגיכן אפ. מעל־^דונג• די צענטראלע םון ײדישן ארטיסטן־פארײן אין פוילן מעל• דעש, אי שלמה הערשהאװיטש איז אפגעשטעלט געװא• רען אין זײנע רעכט װי אימיטגליד פון א פאיײן, און דארף אין משך םון 14 טעג צושטעלן זיך אין קאנצעלאריע, פדי זיך צו פארענ• טפערן פון די פארװורפן, חאס װערן אים געמאכט מצד דער טרו• פע, בײ װעלכער' ער האט געארבעט. די םיטנליד־קארסע אויפן נאמען םון שלםה הערשקאװיטש װערט ערקלערט פאר אומגילטיק. פארלאג ב• הלעצקין דןןס הןגס־בוך םא־ אקשיןרן, דראמאסישע קרײזן׳ םעאסער־ורײנט איז מיכאל ווייכערט ט?אט?גר אײ דראםע צמײ בעניער יי * גייח ױרידישע הילף פאר מיטגלידער פון ײדישן ארטיםטן־-פארײן. לויס דעם פוסטער פון דער מעדיצינישער הילף איז ארגא־ ניזירט געװארן די ױרידישע הילף פאר די םיטגלידער פון ארטיםטן• פארײן.עס איז פארטרעטן געװןןרן אײנער םון די באװוסטע װאר• שעװער אדװאקאסן, װאס נעמס איבער דעם אמט םון ױריס־קאנ• םול פון ארטיסטן־פארײן. די מיטגלידער, װאס װעלן ז־ך נויטיקן אין ױרידישע עצות אדער אדװאקאטןןרישער הילף, דארפן זיך װענדן אין קאנצעלאריע פון פארײן. ביבליאטעק פון ײד• ארטיסטן־פארײן די ביבליאסעק סון ײד. ארטיםטן־םארײן, װאס איז בליספק אײנע פון די שענסטע און צום םערסטן גענוצטע ביבליאשעקן בײ די פראפ. םארײנען, איז אין לעצסן חידש באדײטנדיק * פארגרע• סערט געװארן. עס זענען אײנגעקויפש געװארן בײ דעם קאאפ. .ביכער׳ און פארלאנ .קילטור־ליגע״ און מ׳האש געלאזט אײנבינדן אןערך 150 נײע ביכער פאר א םכום פון 600 גילדן. בײם אײנ• קויפן די ביכער האט מען זיך גערעכנט םיט די װונשן פון די םיטגלידער, דעתבער םארנעםט דאם ערשטע ארט בעלעטריסטיק און ײדישע קלאסיקער, דאן גײען שעאטער־פיעסן און פאפולערע װיסנשאפט. ל־יעהציעס אין ײדישן ארטיםטן־פארײן די פארװאלטוננ פון ײדישן ארטיסטן-םארײן האט באשלאםן אײגצ־ארדנען אין לאקאל םון פארײן א ציקל לעקציעם אויף טע• אשראל״ליטערארישע'אץ װיסנשאפטלעכע טעםעס. די לעקציעס װעלן געלײענט ײעח דורך באװוםטע שריפששטעלער, געלערנטע און געזעלשאםטלעכע טועיר און װעלן פארקוםען רעגולער יעדע װ*ד• דער ארײנגאננ איז פרײ פאר םיטגלידער פון ארטיםטן-םא• רײן, זײערע פאםיליעס און געסט, װאס װערן דורך זײ ארײנגע• פירט, אויך םאר די מיטגלידער פון 'ליטעראטן־און זשורנאליסטן־ סארײן. די ערשסע פזןרלעזונג א. ד. ט. .דער באטײם םון די װאלן