Literarishe bleter · 1927-05-27 · 21 (27.5.1927) · p. Seite 405

405 לימןרורי^ו נלןטער 21 זא *ו םארלאזן ריםיאנד אין *װעק אין װאנדערי:נ. זױ הןןען נעלעגס אן נעא־ננעם זירן **רעזלדענע ערםער, באזינדערס אץ אםעריקע אוטרעטן נענױ אין װלרקלעך אקאדעםלש או אדאעםן אויף דער נעשיכטע״םין דער ילדישער ליםעראטיר אץ דעם ערםטן ■ערי*ד םיו דזן־ רוםלשער רעװאליםיע איז םענלעך נאר דאן, װען םיר װעלן ה**ן אלן אונזער רשות אלע םזןטעדיאלן, װןןם ה*בן א שיינית * ם לע*ן אין שאםן םין דער נאנםער םלעיאדע רע־*לי*'*נערע סיער םון -ענעד צ־ט. עם זענען נויםיק נענויע דאםעם *ון זיי,ר לעבן, 6ון זייער שר״יבן׳ ברילד צו חביים אדבעטע־ אץ שרייבער. ערלנערוננען װענן דל דאייקע םאעםן, אלםע, נלשט ם*,־עםנטלע2םע מאניסקריםטן, םאטאנראםיעם א. אז. װ. א■ אז. װ. יע־ע־ שטיק םאטעריאל אלז װלבטלק און נויטלק םא־ אקאדעםלשע א־בעטן םיר װענדן ילך *י אלע ײדלשע ארבעטער, קילטור״םוער, ללטע- ראטן זײ זאלן אונז םיטתעלםן אנזאםלען דעם דאױקן םאםעריאל, בדי םלר זאלן קענען אלייטלק באלײרםן אין באארבעטן די רעװאלוציאנער• ם־אלעםארלשע ללםעראטיר סון דער עםאבע םון דער ערשםער רעװאליביע• םים ארםינג און תבדישן נדום םארװאלםער םון דער ײדלשער אאטײלונג , טון .א־נװײםקילם־ ב. ארשאנסקל םלנםק םעקרעםאר ל. ד י ש ם א ן אויפחף צו אלע ^לטװפאוײנען, דואמאטישע לןרײזז, ביב״ ליאטעלןן, לא^אלע אפט. פון צ. י. ש. א.׳ מוזי2-פאו״נען׳ און צו די אלע׳ װאס שטײען נאעגט צו דעו ײדישעו קולטװ-אובעט אין מעוב-גאליציען! ם׳איז געשאפן געװןןרן אין קראקע אן איניציאסיװ גרוםע, װעםענס א־יפגאבע ס׳איז צו ןןרגאניזירן א קולטור־צענטראלע, כדי צו םיססעםאטיוירן די קולטוריארבעט סון די אױבן׳ןנגעצײכנטע פארײנען, און די דןןזיקע קולטור-ארבעט אװעקצושטעלן אויף דער נויטיקער הויך. דער איניציאטיװ־קאמיטעט װענדט זיך צו די אלע שארײנען מיט דער אוישםןןדערונג, ארײנצושיקן זײערע אדרעסן, שפעטסםנס ביזן ס׳טן ױני 1927 און בכלל אנקניםן א קאנטאקט פיט קרןןקע, כדי צו דערמעגלעכן, אז סלע מערביגאליצישע קולטורפארײנען זןןלן קענען ןןנטײל נעםען אין דעם עדשסן ײדישן קולטור-צוזאפענפןןר, װאס װעט םארקוםען אין קראקע אין קוםענדיקן חודש. די ײדישע קולטור ארבעט אין םערב < נאליציען פוז צענטראליזירט װערןי. העלםט אונז צו םארײניקן אלע שאםנדיקע כחות צו א גרויםן קולטוריבנין אין מערסגאליציעןו אדרעס: אברהם זײנםעלר, קראקע, דונאיעװסקעגן נ׳ 9. ארגאניזיר־קאמיטעט פון דער ײדישער קולםור• צענטראלע םאר מערסגאליציע. קיאקן, 15 םאי 1927. פארלאג ,ן<עחיס6ר'׳ װארשע ערשם ערשינען צװײ נײע בענדער פון דוד פרישמאן װארט און בילד — — — 3.60 נילרן מלחמה און שלום — — — סס.3 ״ אדרןם־• •2 111׳וס1תא *^16)810. װעגל אונזערע ליטערארישע זיטן. (א בריװ אץ רעדאקצין) . אין דעם .םאז־יבלאט צי דןר ,װאך אין נןזינס/ װאם אלז םאנאנדערנןשלקש נןװארן דעם 1:1 םאי װו א בײלאנע *י אלע װאר• שעװעד צײטיננען, האט ד׳ר י. שיםער אאנעיריקם אן אדםיקל װןנן ד־ר םשה םאדקוזע, א קןםםער םארן ײדישן םאלקם-גןײנם אלן 18-טן יא-הונדערם ןם אלז 6ין םײן סללאלאנלשן שטאנדגינרם א גדדים גן- װלנס, װאם 6*דן ב־ײטן עולם אלז נןנןבן גע־דא־ן א בללד םין םשל• קאױן ײרלשן שדלםששםןלןר (פארקוזן איז דןר םחבר םון דעם .םםר רםואזת״ אלן ײדלש, נןדרוקם אלן •ארלצק 1799); בער דאך אלז םא־אן אלן דעם ארטיקל אן ןלןםענט, װאם רוםט *ררס נישט קײן שרלילעבן נעדאנקןן■ באלר צוס אנהויב גלט ד*ר שלםןר איבןר, אז דאם ,םםר יםואות״ .איז נעקיטען *ום שײן םון דער ןפנםלעבקיים ןרשט אין יאר 1917... ןרשט כלם סנ יא־ *ודלק האם א באלוםםןי ידלשער םילאלאנ שאדעםנםלןבם נרןסןרן ם־אנםן:טן״. דער לײענער בין א נאנץ יא־ װעם דאם אראאשללננןן. דןר טןר נןנלםןר װןם זיך פארםראבם;: םא־װאם האם עיןם ד־ר שלםער נישם םורש בשם נע-וען דןם .בא• װיסמן םללאלאג,? בי ליםן *לױט זלך דאך, אז םען רושש אן םקוריםן אבןר נאד א םםעציםלשן אײנדריק ד.אס גןםאבט ד'ר*שליןײם נאננ אויף יענן םענשש;, װאש א־יע:םירן זלך אלײן אלן דעם םאטעריאל. ז־ האבן נעזען, אז ד״ר שלםןר האלם נח ■רללוצקלן םאר נןנונ נוש אױף צו נעשען בײ א:ם ששאף שא־ אן ארםלקל, אבער ער םאינלנם אים נלשש, אז זײן נאםען זאל זללן. ם־ילוצקלם ארבעט (.א ידלשלםט םון 18<טן יא־הונדןרט/ נע• דדוקט אל, נח 8ד־לו.קים זאפלבלבןר 11, װארשן 1917) אלז ניסם בלױז דל ע ר ש ט ן, נאר ביז אהןד אויך דל א י נ * ל ק ן נע- דרוקטן ־לםטײלוננ װןנן םא-קחען אין זײן װןרק. ד־ר שלםןר װים אלזא װענן דןם בוך בלויז דאם, װאם ןר האט אדויםגעלײענם גן ■רללוצקלן. םאםןר אלז דאס נלשם גןנינ קלאר אױשן נרו:ד םין דעם א־טלקל, אלז ס*ראן נאך א :ןםן־ן .־איה; שיאןר חזרם אלבןר ■רל• לוצקלם װע-םןר, אז םןר װל אײן ןקזעםםליאד סון דעם .םםר רםואות• (ד ה. דןד עקזעםםליאר אלן ■־■לוצקלס באזלץו האט זלך נישם אױט• נעד,:ט, אלן דןר צײש :.■א. ןם זןנןן םאראן צים װינלקסטן נאך דר־ (לאב אלך װײם): אלן דעד שראנקםורטןר שםאטישןר ביבליאםןק, אין לירישן םןאלאנישן סןםלנאר אין ברןסלן און אלן לןניננראדער .אזיא- טלשן כוזי*. אלז אײנם טון דל צװײ: אדןר נח •רללוצקים (אםןן איז לא יזײ־ ולא י*קד, דעםאלט דארף םןן ז־נן אױבןטן אױך לאזן צורו, אדןר, אויב זלנן ארבעםן זענןן אזוי גיט, אז פען קןן ם*רן םון זײ אדםלקל״ן, ךא־ף םןן ראטש םץ דאם עלןטענשארע: אנרוםן דעם םקו,־ םון װאנען םןן שע*ם. אלך דערלויב זלך צו בןםן טלאץ טאר די דאז־קן שודות, װײל אלך האלט םאר םײן חוב צו װארןנןן קןנן דער םארשארײכונג סון אזוינן םיני ללשןרארלשע זיטן. םלם נדוים דרך-ארץ װילנע, 20 טאי. 1927 פ. װ ײ נ ר ײ ך צר די ײרישע ארבעטער, ליטעראטן ארן קולטרר־כוער דל לדלשע *■שײלוננ שון .אלנ־ײםקולם׳ אלן םלנםק (װײם־וםלאנר) אלז *ונעטראטן צז א גדו־םןר, ןרנםפןר, אקאדןםלשןר ארבעם איבער ־ןר ע־סםעד ײדלשער רןװאלוציאנןרןר •אעזיע, אנהױבנדלק אוםגע• םןד ם,־ן דל *נצלקן־ יא־ן םון *אװיקן יאדהונדערט און ענדלקנדלק םלם װןד ןװשםןד רוםלענדלסער דעװאלוצין 8ון 1905-םן יא,־. אין דעם ־אזלקן טןדיאדהאט דלײרלשן ארבןטעריבאװןנונג באשאםןא םלןיאדע םון רןװאלוציאנערע דלרםןד, װאם האבן םלםנעקןםטט םלם דןם אר• בןשער׳קלאם, װאם האבן אױםגןדדלקט אין נאר א נרױבןד סאס דל ששלםוננען סונם קעכםנדיק, ױרלשן ■ראלןםאריאש. אבןר אװי װל דןד ײדלשער •ראלעטאריאם און זלנע רעװא• ״וציאנןרע אדנאנלזאציעם, אזױ אויך זײנע נעדרוקםן ארנאנןן זענען נןזןן בםעם שטןנדיק נעיאנט, אוםלןנאל-זענןן אויך דל רעזאלוציא• נןדע םאןםן גןװען נןיאנט, אוםלןנאל. דל נרןםםן ײרלשן רעװאלוצ• אנןרן םאןסן שון יןנןם טןריאד, װל לםשל, 0. װלנששןװסקי, עדל• שםאט, באזשאװןד, םא־לם ראזנםעלד און אנרןרע וענןן נןװען נענויט