Literarishe bleter · 1927-05-27 · 21 (27.5.1927) · p. Seite 403

403 ליםזרארישן בללםזיר 21 זא םוז גיס דורכגעםראכם װערן. א םך םניעית װעט אייסקוםען נו פאזײסיקן, א םך איםפיםרוי און פכול גװישן אײגענע אין ארעמ• דע. װןם הןם זיך אין םיך פין יןרן ןנגעקליבן 8 דאנק ענגען עגןלזם, שמןלע הןריזןנסן, קלײנלעכער קלײזליאןליטיק — װעס םען נישס קןנען איבערנאכט ןעװישן. ןבער דער גע• זונםער חוש םין ײדישן ןרםיסט, זײן ןריענטאביע אייף די נײע געזעלשןעסדעכע כ1חית װעס אים העלםן ג1בי עי זײן ןלע שװעריקײםן. דער #ןרנןנד #ין יידישע ארםיםםן סין דער גןרער װעלס װעס געשןםן מערן. מ• װײכערט סןקטןין: ליםערןסור, ירעסע, שול, פין רעםרעזענסןנץ א1י8ן אינםערנןביןנןלן #ארם. דןם הןס אײנגעזען דןס סרעזידױם 6ין ײד. *רסיסםן• 6*רײן אין ם1ילן׳ ױען עם הןם זיך אין הסכם םיס ן נןשלום 6ון לעבסן עװןםענםןר נעװענדס קידם׳בל בו דער םעצםיק• םםער ןרנןגיזןעיע, נו דער ײדישער *קסיןרן־ױניןן אין ןםע• ריקע, םיםן םןרשלןג גי בןסרןכםן וי 6רןגע 6ון ן װעלם־8*ר■ בןנד 6ון ײרישע *רםיססן. דעם אינסערעס, װןס די יוניןן הןם *ר1יסנעװיזן 6*ר דעם 6ןרשלןנ, לןזט הןםן, *ז ער װעם קןנען סןרװירקלעכס װערן. םןרשסײם ז־ך, נישט על רנל אחת• דער גןנגער •לןן דער לאנד־צוזאמענפאר פון פראפ. ײדישן ארטיסטן־םארײן איץ פוילן שיקט װערן אין םארװאלטוננ נישט שפעסער װי ביז דעם 10 ױני. יעדע טרופע מוז האבן לפחות אײן דעלעגאס אויב א טרועע קלויבט נישס אוים א דעלעגאט, איז די סארװאלטונג םחויב צו נאםינירן אדעלעגאט, װאס מוז דאן אויף אײגענער אחרױת און אויף די הוצאות סון דער טרופע קומען צום צוזאמענםאר. די הוצאות סון די דעלעגאטן דעקן די טרופעס. די םיטגלידער, װאס שפילן נישט אין טרופעס, װײלן זײערע דעלעגאטן לויט דעם זעלבן מאדוס (אײנעראויף דרײ) אויף םפע־ ציעל צו דעם צװעק גערופענע םא־זאמלונגען. די פראטאקאלן סון די דאזיקע פארזאמלונגען, געחתמעט דורך אלע אנטײלנעםער, רארסן צוגעשטעלט װערן דער סארװאלסונג נישט שפעסער װי ביז צום 10 י, ני. אין די װאלן קאנען זיך נישט באטײליקן 1) דירעקטארן און אונםערנעמער, 2) אפגעשטעלטע םיטגלידער, 3) אונטערנעמער, געשעפטם׳סירער, שומסים צו דער אונטערנעמונג, 4) מיטגלידער, װאס הןןבן נישט דערסילט זײערע התחײבותן לגבי דעם פארײן. מיטגלידער םון סארװאלטונג קאנען נישט געקליבן װערן םאר דעלעגאטן. זײ האבן שטים׳רעכט 'אויפן צוזאםענםאר נןך דעם, װי זײ האבן באקומען דעם צוטרוי. פרן ײדישז ארטיםטז־פארײן א דאנק דעם דאזיקן באשלום װערן שוין אנגענומען שריט צו םארװירקלעכן דעם״פלאן םון א רעפרעזענטאנטיװ ײדיש דרא- מאטיש טעאטער. דער פארײן װעט זיך צו דעם צװעק שטעלן אין פארבינדונג מימ די בעםטע ײדישע קינסטלערישע כוחות, ארטיסטן, רעזשיסערן, דראמאסורגן. דעקאראמארן, מוזיקער וכ. דער םארײן װעט אננעמען *לע מיסלען״ אז דאס רעפרע■ זענטאנץ״טעאטער זאל שט״ן אויף דער געהעריקער הויך און זאל האבן אן אריכת-יםים. דיש טעאטער״ םאן, ניסנצװײג, בראקאזש, סטאװ, בעסער, באדער, ױאלמוט. שפע• טער זענען צוגעקוםען: םרוי אינגראד און די מענער ארען, װיט־ קאװער, םעסינגער זילבער און אזריאלזאן. אלס לוין־םעסטער איז באשטימט געװארן דער םארקעס• םיסטעם מיט א נאראנטירטער מינימאל־גאזשע. ״ עם איז געװען סאראױםגעזען א װאכן־דעפיציט פון א ערך םון 150 ביז 200 גילדן, װעלכן דער קאמיטעס האט זיך מתחײב געװען צו דעקן. אויך אויף דעפאנט און ערשטע' הוצאות האבן זיך באשסײערט די םיטגלידער פון קאםיסעט םיט סארשידענע םכוםים (סון 50 ביי ססב גילדן). געעםנט האט זיך דאם טעאטער דעם 23 אקטאבער 1926 אין א םײערלעכער אין געהויבענער שטיםונג םייס א. קאציזנעם ״דוכוס׳־. דער װײטערדיקער רעפערטואר איז באשטאנען םון מענ■ דעלעם ״פריזיװ/םאללערם —״הינקעםאן״, שלום־עליכניכ—״טוביה די םארװאלטונג סון ײד. ארטיסטן־םארײן האט אויף דער זיצונג פון 17 םאי ה. י. באהאנדלט די םראגע פון נאענססטן צוזאמענפאר, רעי.ליזירנדיק אײנעם םון אירע םריערדיקע באשלוסן צוטיםצורו״פן דעם צוזאמענפאר הײ־יאר אין חודש ױני. עס איז פעסטגעשטעלט געװארן דער טערמין םון צוזאםענ• פאר אויף 21 ביז 23 ױני. אין הסכם מיט די באשלוםן סון די לעצטע צוזאםענפןרן װעט אויך דער הײ״יאריקער צוזאםענפאר זײן א דעלעגאטן׳צוזאםענםאר. די דעלעגאטן דארפן געקליבן װערן דורך די טרופעס צו אײן דעלענאט אויף יעדע דרײ װאל־בארעכ• טיקטע מיטגלידער. דאס אקטיװע װאל-רעכט (דאס רעכט צו װײלן) האבן סול■ בארעכטיקסע םיטגלידער, קאנדידאטן, אםפיראנטן, װי װײם זײ זענען נישט אויסגעשלאסן פץ די װאלן צוליב די טעמים, װןס װערן שפעסער אױסגערעכנט. דאס פאסיװע װאלירעכט (דאס רעכט געװײלט צו װערן) האבן בלוױ ם:לבארעכטיקטע םיטגלידער. די װאלן דארפן״ סאדקימען אויף זיצונגען םון דער טרופע, װאם װערן ספעציעל צו דעם צװעק גערופן. די װאלן זענען גע■ הײמע. דער װאל׳פראטאקאל מים די אונטערשריפטן םון *לע, װאס האבן זיך באטײליקט״ אין' דער װאל-םארזאםלונג, דארף ארײננע■ רעפרעזענטאניז־טעאטער די סארװאלטונג םון ײדישן ארטיסטן־סארײן אין פוילן האט אויף איר פלענארער זיצונג סץ 5 מאי ה. י. באהאנדלט די סראגע פון א ײדיש דראפאטיש טעאטער אין װארשע. נאך דעם אלזײ• סיקן באטראכטן דעם ענין איז די פארװאלט־נג געקומען צו דעם אײנשטיםיקן באשלוס, אז הױת װי די ביז׳איצטיקע פריװאטע פרוװן צו שאםן א דראמאטיש טעאטער אין װארשע האבן קײן קױם נישס געהאט, דארף דער ארטיםטן-סארײן נעםען אויף זיך די מיםיע צו באשאםן אזא טעטאטער. ״קראקעװער ײ דער יארנלאננער חלום פון די קראקעװער טעאטער-ליבהא• בער, צו שאםן א סטאביל ײדיש רעאטער' און דאס נישט װי'א פריװאטע אונטערנעמונג, נאר װי װי א געזעלשאםטלעכע אינםטי• טוציע, איז םארװירקלעכט נעװארן אינם םארגאנגענעם װינטער• סעזןן 1927 26 16. אנהויב אקטאבער 1926 האט א געזעלשאפטלעכער קאמיטעט, צו װעלכן ם׳האבן געהערט די ה־ה פרײנד, ד־ר םײנער, האלפערן, װעלנער, ד״ר אלעקסאנדראװיטש, נרינבערג, ב.האראװיץ, זײנפעלד, ד״ר קאנסער, פאנצער, פישער און ראזמארין באשלאםן צו עםע• נען א ײדיש טעאטער אינם זאל אויף באכענסקא 7. די קינםטלערישע לײטוננ איז איבערגעגעבן געװארן דעם ארסיםס יאנאס טורקאװ, װאס האס סון װארשעװער ארטיםטן און ארסיקע נוחות צונויפגעשטעלט םאלננדיקן אנסאםבל: םרויען: בלו■ מענסעלד, ראזען, װעלנער, האלצער; םענער: י. טורקאװ, שער•