Literarishe bleter · 1927-05-27 · 21 (27.5.1927) · p. Seite 399

399 ליסער*רי?ן *ל*ס*ר 21 זא מײבע אוביװערסיטעטז ► מאקסים 18 יײ־י״ א. ײיז מ■ זילנורג > ♦ ▼י אס-װאם1 אײ, אלט בין איך. פארשיעטיקס, באלד װער איך אינ• גאנצן בלינד—שלעכט, ברידערי האסט צוגענײטז א דאנק... קים אץ שענק ארײן סײ טרינקען... גײענדיק אויםן װעג צים שענק, פלאנטערנדיק זיך אין דער פינססער, האט ער זיך כםדר אנגעכאפס ןןן פײן פלײצע אין גע• םורפלס. — געדענק םײנע רײד: די םענטשן װעלן םארלירן די גע• דילד, װעלן אמאל אין כעס װערן און װעלן אנהײבן אלץ צו םאר• ניכטן—אש און שטויב װעלן זײ מאכן םון זײערע נארישקײטן, זײ װעלן נישט אױסהאלםי... צום שענק זענען פיר נישט דערגאנגען, אנטרעםנדיק אויף א מחנה םאטראסן, װאס האבן באלאגערט א שאנד־הויז,—די טויערן פינם הויז הןןבן באשיצס אלאםוזאװער ארבעטער. — יעדער חגא איז רא א געשלעג: — האט רובצאװ געזןןגט, פיט א צזסרידענער םינע א־אפנעםענדיק די ברילן, און דערקענענ• דיק צװישן די שיצער פין הײזל זײנע חברים, האס ער זיך תיכף ארײננעמישט אין געשלעג, העצנדיק און אויםפינסערנדיק: — האלט זיך םעסט, םאבריק: שטיק זײ, די ושאנעם: ראם אוים די פלןוטקעסז עך,—לעבעדיקער: מאדנע עפעס און שפאםיק איז געװען צוצוזען, םיט װאס םאר א התפעלות און מיט װןןם פאר א םלינקײט ם׳האט געארבעט דער קלוגער אלטיםשקער, דורכשטופנדיק זיך דורך דעם עולם— טײך-מאטראםן, װערנדיק זיך קעגן זײערע םויםטן,} שטויסנדיק זײ מיסן רוקן צו דער ערד. געשלאנן האט מען זיך אן בײזקײט, סרײלעך, צוליב באריפערײ םון צופיל שםע אין כוחות, די טונקע• לע קופע קערפערס האט זיך צונויםגעקנױלט אין טויער צוקװעשנ• דיק צו אים די פאבריק-ארבעסער, ס׳האבן געקנאקט ברעטער, עזותדיקע אויסרוםן האבן זיך געטראגן: — קלאפ דעם פליכעװאטן קאפאנדירי צװײ האבן זיך ארױפגעקליבן אויסן דאך פונם הויז און הארםאניש, לעבעדיק געזוננען: נישט קײן גנבים, קײן ליגנער, קײן רוצחים זענען םיר, נאר שיםס-יאטן, סיש כאפער זענען םיר. א פאליציאנט האט געםײםט, אין דער םינםטער האבן גע• םינקלט םעשעגע קנעפ, אונטער די סיס האט נעכלאפעט די בלא• טע, און פון דאך האם געהילכט: — גענוג: אגעפאלענעם שלאגט םען נישטי — זײדינקע — האלס זיך סעססי דערנאך האס םען רובצאװן, מיך און נאך א םאן םינף, שונאים אדער גוטע םרײנט, אװעקגעםירט אין צירקל, און די אײנ• געשסילטע םינסטערניש םון דער הארבסטיקער נאכט האט אונז באגלײט מיט םיס א לעבעדיק לידל: — עך, םיר האבן םןרביק העבם נעפפננען אין םין זי זיך פעיבלןך או םנענייס! װאם סאר א װויל סאלק אויף דער װאלגע איז — האט םיט התפעלות גערעדט רובצאװ, שנײצנדיק אפט און. שפײענדיק, און דערבײ םיר אײנגערויםט: — דו — םאך םיםו קלויב אויס א םי• נוט און — אנטלויף צו װאס ואלסטו קריכן אין צירקלו איך, און היגטער מיר נאך עסעס אלאנגער מאסראס, האב1 גיך א לאז געטון אין געסל, זענען איבערגעשפרונגען איבער אײן א דורכזיכטיק־בלויער, קאלטער בין השםשות האט זיך גע• דיכט אויסגעשפרײט איבערן גארסן, א ריזיקער בראנזענער נעץ האט זיך דערהױבן םאר םײנע אויגן, כ׳האב געקוקט אויף אים און געסראכט: ס׳האט געלעבט אויף דער װעלט אן עלנטער םענטש יאקאװ, האט צעשטערט גאט פיטן גאנצן כח פון זײן נשפה און איז געשטארבן מיס א געװײנלעכן טוים. מיט א געװײנלעכן. אין דעם איז געװען עפעם אזוינס, װאס האט גזדריקט און באלײדיקט. — אבער ניקאלאי איז א פרא־אדם; ער דאס זיך געדארםמ שלאנן םיט םיר, אדער רוםן פאליצײ און נעםען מיך אין קא• םיםאריאט. כ׳בין אװעק צו רובצאװן, ער אח געזעםן אין זײן װינקל בײם טיש םאר א קלײן לעפסל און געלאטעט זײן רעקל. — יאקאװ איז געשטארבן. דער אלטער האט אויפגעהויבן די האנס םיט דער נאדל, װעלנדיק, קענטיק, זיך"איבערצלםען, ער האט אבער נאר א מאך געסון פיט דער האנס, און פארטשעפנדיק אן עפעס דעם םאדעם, האט ער זיך שסיל אױםגעזידלם אין דער םאפען ארײן. דערנאך האס ער גענוםען װארטשען: — אגב, אלע װעלן םיר שטארבן, שטאדבן, —אזא נארי• שער םנהג איז שױן בײ אונז. יא, ברודער, —אט איז ער גע• שםארבן, און דא איז געװען אײגער א קופער-ארבעטער, איז ער אויך—אראפ פון פארק. אין יענעם זונסיק מיט די זשאנדארפען האט םיך גורקע םיש אים צוזאםעגעסירט. א קלוגער מענטש געװען געװען א ביםל פארםישט םיט די סטודענטן, האסטו געהערט, ם׳זאנס די ססודענטן בונטעװען זיך, — אמתז נא — זײ םוחל, נײ מיר צו םײן פארינארקע, כ׳הײב נישט אן צו זען... ער האש םיר איבעדגענעבן זײנע שסאטעם, די נאדל םיטן פאדעם און, םארלײגנדיק די הענט אויף הינטן, האט ער אלײן אנגעהויבן שפרײזן איבערן ציםער, היםסנדיק און ברוםנדיק: — דא—דא, דא—דארט, װעט אויפסלאקערן א םײערל, אבער דער סײװל װעט א בלאז טון און—װידער אן אוםעט: אן אוםגליק־. לעכע שטאס: כ׳װעל אנטלויםן סון דאנען, כל זפן עם גײען נאך שיםן. ער אױ שטײן געבליבן א.ץ ק־אצנדיק דעם שײדל א פרענ געטין: — אבער, װוהין םארט םעןז אוםעטום בין איך שוין אוים געװען. יא, אוםעטום דורכגעםארן, און בלוױ זיך חרוב געמאכט. אויסשפײענדיק האט ער צוגעגעבן. — גו — און א לעבן איז דאס א הינסישי געלעבט, גע• לעבט, און — גארנישט אננעלעבט, נישט פארן גיף, נישט םאר דער גשםה... ער איז אנטשװיגן געװארן, שטײענדיק׳ אין װינקל בײם טיר, און, פונקס, װי ער װאלס זיך צו עפעם צוגעהארכט, דער• נאך איז ער האדם צוגעגאנגען צו םיר און האט זיך צוגעזעצט בײם ברעג טיש: — איך װעל דיר זאגן, לעקסײ םאקסימיטש דו פײנער, אוםזיסס האט יאקאװ זײן גרױם הארץ אװעקנעפטרט אויף גאס. גישט גאס, נישט דער צאר װעלן בעםער װערן דערםון, װאס איך װעל דך פון זײ אפקערן, נאר ם׳דארף, אז די פענסשן זאלן אויף זיך אלײן אין כעס װערן, זאלן צעשטערן זײער שענדלעך לעבן,—