Literarishe bleter · 1927-05-27 · 21 (27.5.1927) · p. Seite 393

393 ל ינזע רןריזן נלןמער 21 זא .* גיםן י1ם-סוב! - ז$נס ער און קישט נןכ&םאל די םזוזה. — נאט זןל העלפן דעדלעבן איבער א יןןר, און םןן זןל זײן געזונם, און םען זאל גײן אײנער בום #נדערן א1ין• שםחיתד א־ן גיכן אייף א חתינה בײ אייערע םעכטער, אין נןכדעם, אם ירבה השם. בײ אײער זון, און ײדן זןלן אויסגעלײזט װערן פין אלע ברית, און םען זןןל הערן נשירות סיבות ישיעות ונחםית אויםן כלל יידן, װןרום ם׳איז שוין צײם גאם זןןל ןםעם רחםנות הןבן, ײדן זןןלן עםעס אויפגעריכם װערן, אין ס זןןל זיך פארבעסערן אין די ■רנסות, און ס׳זןל גלמט עםעם װערן גום אויף דער װעלט אין פרײלעך אוי&ן הארבן, און ם׳זןןל זײן... און ם׳זןל װערן... ס׳זןןל... ס׳זןןל... ס׳וןןל... ירחםואל םשה דער םלםד װ״סס שוין ןולײן נישם, װןןם ער זןל זײן און װןס ער זןןל װערן. ער הןט ש1ין, דןןכם זיך, אויםגעשאסן *לסדינג, װאס ער הןם געהאס. איז ער געבליבן שםיין גישט אהין נישס אהעד, װי *זוי גײס מען אװעק גל#ס אז1י, אין מיםן דרינעז, אן א זײ געזונס? א גליק װאס ער האט זיך דערמאנט: — און ס׳זאל... קדס^ן םשיח!' דאס א׳ז אויסגעלײטערטער, שארפער, קריםםאלעגער הו־ פאר. פארסראכסנדיק זיך לאכן פיר, און לאכנדיק װערן פיר פארטראכס• א סך ערםער ביי ש׳ע, װו די װערטער לעבן אין אן אויםנעשעראכ; דעםאקראטישער ארדנוננ• זײ זענען, נישם װײל זײ םוזן. םרײװיליק שסײען זיי א1יאן עםוד. בװינגען קען זײ קײנער נישט■ אז זיי װעם געסעלן װערן האבן זיי א ברירה אריבערבושםרינגען א1יף אז אנדער זײסל. יין װעם נישם זײן בײ זיי קײן סאלידאריסעס, װעס א סײל פון זיי אװעקױין, א םייל װעט בלײבן, קיינער װעט זײ אויך קיין דעה נישט זאגן. ,אדם א םענסש, בם1ר א פויגל, קאטשקע רוק זיך׳, אס דאס קענס איר ארײנשסעלן אין אנהײב פון א װוילנױנגס א םא• נאלאג, אין םיטן, אדער אין ס1ף, װאס איז די נפקא מינהז װי זאגן דעפאקראסן: .די זין שײנס א1יף אלע גלײך׳... און אזעלכע ,גלײכקײטן׳ קענס איר סאקן נאר א היאש ביסל• אין דעם ביםירסן פאנאלאג זענען די װערטער ארוםגענו■ מעז םיט א אײזערנעם געז;ץ. יעדע פראזע פילס אייף זיך א דיקטאטור. יעדע שורה איז סאראנסװארסלעך.ן אלע װערמער װײםן װעםען זײ דינען, און אלע האלםן אונטערםעניק א1יס• נעשסרעקט די חענט בו זײער הערשער, בו דעם לעבסן זאץ. אין די קר1ין איז: .און עס זאל קיפען םשיח׳. נאך די אלע װינשענישן, סא װער זאל זיין דער גרעםםער, א1יב נישם אם דער זאץז װאס איז די העככםע האפנוננ, א1יב נישם ערן װאם קען זיין דאם לעבטע װארס, א1יב נישם ,םשיח'?... אייסערלעך, סארםעל—װירטיאזיש, שטאםלנך, אינערלעך— סיםבאליש■ דאם איז שלום״עליכםס אייםגלאנץ, זײן על1ת*השחר... נאר דער באגינען װעס אװעק. ס׳װ$ס װערן סאג. סאלי• דער באלעבאשישער סאג. גײען םיר װייט ר, עפ־נען גאך א דערצײלוננ, א דריטע, א בננסע• א1יפן װענ שםײכלען םיר ם$רביי, װאס עס שםײכלם םארביי זיך. און םיר שטעלן ןיך אס בײ דאס, װאס כאסט אן םארן א1יג און םארן האלז אין לאזט זיך נישם אװעקנליסשן. קײנפאל נישס. װײל עם איז דויערגדיק. דויעדגדיק םיט דער שיםערירנדיקער אמתדיקײס, םים דער סאפעראדנער של1ם■ עליכםדיקײס. כםעס... אבער םען דערקענם. מען זעס אים פארס אר1יס. ער באםים זיך בי זײן נישס-מלאציס־שפרוכיקעך, גישט אאר• סיפסער״ נישט דערה1יבענער פין זײ. דאם אלץ א ז סאר זײ נישס קײן עסק. אבער אײנם האבן זײ דאך יא ל־ב: שאר א גוםן װץ װעט אײך אכת־ילעװקער אװעקגעבן אלץ אין דער װעלט• און של1ם עליכם װערט װיציקער סין זײ. ער איז דער קאםיװאיאזשארישכםער בװישן זי קאםיװאיאזשארן, דער בלאנדזשענדיקסטער בװישן רי בלאנדושענדיקע שטערן, דער דראזשנעםכער בװישן די דראזשנער, דער םארשלעסםםםער בװישן די סארשלעסםע קרענק קוקן םיר זיך בו און טראכסן: אז1י סאניע שלום״עליככ? הײםס דאס, א סניס, אז איר זענט סיי־װי־םײ אנדערש םון זיי?... א1יב אי1י זענען םיר דאך עםעס א1יך סון די בני־ישראליקלזך, און םיר האפן םאקי א1יך א ײד שע סבע: אז פען װײזט אינז א פינגער, װילן פיר די גאנבע האנט• און א1יב אביסעלע אנ• דערש, קריגן םיר אסעטיס בו-סולשטענדיק אנדערש... די כא• זעפעװקער האבן אים א גאנבן ליבן םאנסאג. םיר, די נישס■ פאזעפעװקער, האבן אױך דאס ר;כט 8ון אים עסעם בי װעלן. <ער איז דאך אונזערער נישט װייניקער װי זייערער). און םיר האבן חשק בו זען של1ם-עליכמען א־ן זײן אויפגייןנדיקײט, אץ זײן םארננשטערנדיקײס. םיטאנ.בײס, װען אלע רינגלען אים ארום, םאכן ז-ך נאריש, פלוידערן איב ארײן אין די אויערן, םאכן קאזשאלקעס םיט די פראזן, םיסאנ־בײס, װען ער געפינס זיך אינםיסן פון דער גאנבער כאליאסםרע, דאכט זיך, אז ער איז אלץ רע־• גאננען, ער װײס ש1ין אלץ. און װער ןס װײס אלץ, װײס גו קנאפ... קוםען פיר אין אן אנדער שעה. פארטאג, זוכן םיר אים א1יף. ארום אים—שװ־יגנדיק־יס, ארום אים-קלאיקײט, ארום אים—װײסקײט. און ער איז באזונדער. אלײן. ער זעט אזעלכעס, װאם נישם אלע קזנען זען. ער הערס אזו־נס, װאס נישס יעדעד איז בבח בו דערהערן. דענסטםאל װערן םיר געװ1יר פון אים זאכן, װאס נישס נאר ביי אונז, נאר א1יך אנדערש־װו האט םען עס נאצנישס געזאנס, און אז םען װעס עס אה־נבו ברענגען, װעס םען דארטן, לוים דעם קלאנג און ל1יט דער װאנ, דערקענען דעם םעכאל... דענסםםאל איז ער אן אנדערעי. דער םענה לש1 װערס א־ם אפנענוםען• האס ש1ין נישס דאס געשליסענע ב־נגל• שים נישש פיש װערסער, װי א פאראװע םיל• עפעם נעםט ער ששאם• לעה ,װער קאן דאס װיםן?' ,איך װײסז לםאי זאל איך זא:ן אזעלכעס, װאם איך האב נישט געזען מיט די אויגן?•.. אבעי דװקא דענסטםאל רערזעט ער אז1י פינקטלעך, דװקא רענסטםאל װײס ער אז1י םיל1... דא 5*רשא*ס ער אנטב קונג דורך םאן־אײננעהאלםנקײם םײסםערישע נעשניבטקײט, דװך דיסקרעסקײם. נאר איבט װיל א־ך ניאד נישש ביענגען קײן םוסטעין 5ון של1ם־עליכםס סארשװײגן-קענסניש. דאם איז א פעםע פאר זיך. איבש ײיל איך זען װי אין אזעלכע השכםחדיקע, סײער• לעכע, םאג־אויסבױכדיקע שעהען גרײס־בו אונזער םײשסער פאי אינז א־בערראשוננען. ער באװײזם ן קיגץ, אז א גאנבע פאיביע דיבירים, װאס ער דערלאננט אונז, םאכן אונז נישס מ־ד, אדרבה, םיר נעםען זײ א1יף, װי אננעלײגטע געסס. װײל םיר בײנן זיך נלײך איבער װוה־ן וײ בילן• און דער ביל איז ן שײנער. םיר װעלן דערגרײכן בי עפעם גראנדיעזעס, בו אזעלכעס, װאם װערה דערהייבן ביז סימבאל.