Literarishe bleter · 1927-05-20 · 20 (20.5.1927) · p. Seite 370

20 זא 370 ל יסזרןריעו נלעסער םגיר1ת. 6*ר אויםטעקן תערםער ןודער סיר1ת הןם ער געה&ס זײן אײגן סיסטעם. ער םלעגס דןס סאכן אז1י, ןז קיין נן• אדם זןןל דא־ז א1יםגעמעקטע גיסט קאנען אינערלײעגען. 4$ס 6לעגט ער דאפ א1יםנעםעקטע, #ארסרןכסערהײס, סארװאנדלען אין א1יססערל שע *יגירן. ער הןז בכלל לינ נעה#ס עו .טײססרע• װען׳ ארום 3 םאניםקריים: קל<#ן, בינרן, *רײנשרײבן א1יס• בעסערוננען מיס פארשײדענע ס־נסן. ער ההם דערםיס *יגעגעבן דעם שרײבן די ערנססקײם עין ארבעס, געשאסן די אילוזיע, ןז ער א ז א ,נעל־מלאצה*, אין זײן שר־יב-םיש — דאס איז ז״ן װארשםאז. ער האס דןןס .ארבןיסן׳ און .קאװען׳ ארים דעם ענין פין שרײבן ליב געהאס פיט אסתעד קינדערשןר ליבשאםיז. ער האס זיך תםיד ןןרוםגערינגלס םים בלערלײ שרײב־ גענײג ז.ון שרײבםןםעריאלן: ■ענעס, שסיפסלזך, שערלעך, אײנ־ בינדערד. קלעס־שסאםן, דורזיכםיקע קלעי-םאיירן, בלאקנאסן 6ון פןרשײדענע םארב און םאס. דערבײ האם יעדע זאך נע• האס איר באשכיםסן נװע און פ נקנ לעכע *ונקניע. ער האס נעמןלגן זײן ,װארשםןס׳ אין גר, ער אררנונג און איז אין דער ארבעס פון שרײבן בכלל געװען זײער ניכסיק. ער האם נעישריבן פליגק, אבער דײסלעך״ קלאר און ןלענאנם, זײנע ד״עװדיקע ײדישע נ תי(ת זקנען געשא6ן פין אונםער זײן נער• װעזער, נאר םדיזער און װארעםער האנם, װי לעבעדיקע א1יםדװקספולע ס םכאלן, זיך נעיערלט אײנם נאכן אנדערן אין לופסיקע, שם״כלענדיקע שײ1ת. װי לײכסע, באױעגלעכע סרעגער סון זײן ליכםיקן היםאר. נאנץ אפש פלענם ער 6ןר זײן ארבעם האלםן אן איבער• שר״בעי, דערהייפם װען ער האם געשריבן גרעסערע זוכן, אדער פיםגעארבעם רעגלםעסיק אין א נײנונג. בײ װיכםיקע װעוק איז דעם איכערשרײ״־ער א1יסגעקיםען, נוליב די א1יםבע• םעדוננען און נאארבעםוננען, אײן ז*ך איכערנושרײבן עסלע־ כע םאל• און ערשם נאכרןם, אז די זאך איז ש1ין געװען אװעקנעשיקס אין דער רעדאקגיע ארײן, ילענס של1ם־עליכם זיך נקסען זופן די קאפיע, װאס ער האס איבערגעלאזס פאר זיך, א1יםזוכן נײע סםיליםםישע אדער װעזנסלעכע חםר1נ1ת און פברװארפן די רעדאקביע םיס בריװ און סעלעגרגםעס װענן תקוגיב אינם םאנוםקרייט, אײדער עם גײס אק דרוק. בו דןנם צװעק האס ער אין יעדער רעראקביע זיך אויסנעקוקס א נא־ ענסן אויפםקרקזאפען םןנסשן, ױעכען ער האם געקאנס אנסריי• ען אזא שליח1ת די דערשײגונג סץ זײנע זאכן אץ די בײסונ־ גען סלנגם עו־ דערװארםן םיס אוםגעדולד, אץ װען די בײ־ סזננ איז אנגעקופען ם־ם זײנער אן אפגעדווקסער זאך, איז זײן שםימיננ געװען א נעה1יבענע. ער האס זיך בןב1יגן עו זײן געדרוקסן װארם םים ױ:גען נשםה־פלאסןר, װי אן אנפאנגער...-י י. ד. בערהאװיטש• פין * סראגםענ■ א־ן,שלוםיעליבם ביך׳. ביסטו א פרײנט פזין דער ײדישער קולטור, מוזטו העלפן דער ארבעט פון דעם ײדישן װיםנשאפטלעכן אינםטיטוטן צװײ יאר װערט נעטון א גראנדיעזןן קגלםור־ארנעט, — האםטו זיך אין איר נאםײליקשז לײנ נישם אפ אױף שבעטער, כאשטײער זיך זץלנםט אין באשםײער דײנע פרײנט און חנרים לטיבת רעם ײר. װ־סנשאפטלעכן אינםטיטיטו אין כאלאס, אננעבוינן ביס סישל אין שרײנס עפעס פארסיפס, ניך-גיך.—פרישםאן האם עס באװונדערם: א םענסש איז אין װעג, אין א *רעםדן הויז, םיד סון ארופזארן,■— שםײם ער אויף אינ• םיםן גאכס ■ראװען .חגות׳ םים דער ״םחע! דןרצי אױ דאם נאן פארנעקוםען אין איא בײס, װען ער האם םון וײן שרײבן קײן געביויך נישם געקאנם םןכן, װײל ער איז יעםאלס ארויםנעסראםן פין .פרײנד׳ און קײן אנרערע ײרישע בײטונג אין רוסלאנד אױ נישם נעװען• .ער איז דער אײנביקער שרײ• בער צתישן אונזי—סלעגס סרישמאן דער1יף זאגן אין זיץ האלב־ ערנםםן, האלב איראנישן סאן - ם ר אלע, איך זאג עס בעז שוםקי,םאכן נאר דעם א.ששעל, א< םיר זענען שרײבער; פהיכיתיתי, אז ןס קוםם אונז בי רער האנם, םוען םיר א שרײב א1יך. אבער דיזער של1ם־עליכם, םערקײירדיק, — ער װײסם דאך קײן שואס נישט, ער פײנס עס םים זײן שרײבן נאנץ ערנסט. ער ער איז א שרײבער ןלע זײנע פיר־און• בװאנביק שעה אין םעת ל;ת!'... אץ א ן דעם איו נעלעגן א םיפער אפת• א1יף די, מאס האבן שלום־עליכםען געזען פונדערװײטן, האם עס אםאל געקאנט םאכן דעם אײנדרוק, או ער קאקעםירס םיס זיין שרי&סשסע- לערישן פלײם, אז ער סראנס זיך פיס דעם ארוס עוליב רעק־ לאמע. אוא אײגדרוק אױ אכןר דורכ*1יס געװען א פאלשער. װײל אץ זײן שריםםשםעלעיײ האם שלום־על כם קיין ש#אם נישס געחוםס און קײן אנשםעלן דערסיש נישש געמאכס. א1יב ער האם זיך באםאנס, איז דאס געקימען נאר דערפון, װאם ער איז גע־ װען איבערגעפילס םים זײן ארבעס, םים דער םרײד?ון דער אדבעם, ער האם אפס אין זײגע בריױ בו חבײס אין שוײנס דערבײלס, אז ער שרײבס, אדער ער האם אנגעשריבן עפעם אן אנסיק, — דאס א־ז ד<י נישםמילנריקער א1יסדריק *ין עק• סםאז, תאס באהערשם דעם בארזישסן קיגסבלעד אין זײן אפ• געזינרערסן שעפעריש; װינקל. אנדע־ע םארשסײען עס: של1ם- עליכם, אין זײן קינדערישער ■שסית, ה>ז.ס אץ סר נעסוזם ארייסזאנן אסן■ ער האס נ שם קאקעסירם, נאר שסאלבירס. ער איז גע־ װען גליקלעך םיס זײן ג1רל, װאם האס אים באשערם עו זײן א שרײכער בײ זײן פאלק, — דערעי אזא שרײבןר, ויאס פאר־ שא*ם דעם סאלק גענוס פון םרײד. דאם דאױקע באױוסםוײן האם אים^בגפל גלם, געהויבן זײן קאם, געםאבט זו גארנישם איע זײנע זארגן, אלע שװעריקײםן פון לעבן, ער װאלם זײן ג1רל א1יף אן אנדערן קײנםאל נישט פארביםן. ש1 ן אין די ערשסע װאכן האם ער װי בכיונה זיך בןפרײם סון םאםעריעלן װיילשםאנד, נדי איבערגיגעק זיך א־נגןנגן זיץ אינערלעכן בארוף, צו סראגן זײן אײגענע געהויכענע 0אן םיס בײדע הענס ער פלענם שרײבן זײער שנעל — וײן האנס אױ געלאפן איבערן ■אפיר אז1י לײכם, װי זײן געדאנק, ער פלעגס אבער ראס געשריבענע נאכרעס שםאוק באאובעםן, אויכםעקן שוי1ת און אנשרײבן םין א1יבן אנדערע, ארײנםלעכםן װערסער, אוים• רײםן אננעשריבענע בלעםלעך און גושרײבן נײע. די נומערא• ביע 6ון זײנע םאנוסקדיפסן אױ קײנמאל נישס געװען קײן רענלםעםיקע. גאנץ אשם פלעגס זיך בײ אים אײן נוםער גע• װאקםן אין עםלעכע בלעסלעך, א ן גו דער ביפער פלעגם ער עושםעלן א האלב(2/ז) אי[ א1יך דרײפ;רםל(4/י), אדער דעם לאסײנישן אלף.בית לויס סדר, אםאל פלענס ער די גוגעשריבע• נע בלעסלעך בוקלאפן אײנס ביס אידעין, אי1י, אז א םײל נו• םערן םון זײן םאנוםקרי•^ פלעגן זיך אויסביען יאננ, װי