Literarishe bleter · 1927-05-13 · 19 (13.5.1927) · p. Seite 366

1$ לינןרזרייע נלןזער 366 נ י ל הינןן ס די א-קראינישע קינן-געזעלשאםט ״װ־פקו״ האט באשלאםן אויםגיבויען א רי■ זיקע םילם־פאבריק אין קיעװ. דער בןןדן, אויף װעלק די פאבריק װעש ששײן/ סאר• געםט 96.010 קװאדראט-סעסער. די אסעל■ יערם אלײן װעלן סארנעמען ססס 12 קװא■ דראט־םעטער. דער בױ פ-ן דער פאבריק װעט דויערן בװײ יאר. דאם װעט זײן< די גרעסטע םאבריק אין אײראפע. איגגיכן סרעס מען צו צו דער ארבעס. . ס אין פאריז איז םען צונעטרעטן צו גרינדן א פילם־פװײ, װו מ׳װעס צוגויםזאפ■ לען אלע פאטעריאלן, װאס הןבן אשײכות צו דער אנטװיקלונג םון דעם םראנצוױישן קינא• ס אין פערב־אײראפע םירט פען איצט אויף אײניקע נײע רוסישע פילפען. קינס• םלעריש שטײען זײ זײער הויך. דער נײ■ עםטער פילם איז .םאשיניםט אוכטןןםסקי*, אין די טיטל־ראלע שפילט ג. נ. רובניקאװ. ס טשארל טשאפלין איז אײנגעלאדן גע■ װארן קײן רוסלאנד, כדי דארט אויפצו■ טרעםן אין אײניקע סילמען. נאך הײ־יאר זאל ער םארן קײן םאכקװע. ס אין"אםעריקע האט זיך געשאםן א נײ• ער קינא־קאנצערן. אין דעם נײעם עסק זענען אינװעסטירט 250 םיליאנען דאלאר. דער קאנצערן םארמאנט 861״ 7נאס און האט א קאנטראלע איבער לערך־ 2500 טעאטערן. ס פאנאים איםטראטים ראמאן ,^רא קיראלינא״ אח אויסגעפירט ״געװארן אין אפילם דורך אאוקראינישער פילם־פאבריק. ס אין נאװעפבער פונם םאריקן יאר האט םען אין די םארײניקטע־שטאטן אויםגעעסנט 50 נײע םילפען, דאם האט אפנעקאםס 8 א האלב מיליאן דאל. זײט 1915 יאר ד. ה. אין פארלױף םון 12 יאר האט פען אויםגעאר• בעט אין די םארײניקטע־שסאטן 8000 םיל■ םען. אויף הײ־יאריקע םילפען אין האלי- װוד האס םען באשטיפט 200 םיליאן דאלאר. ס אין די אײראפעישע לענדער באםערקס דך א שטארקע גײגונג צו באםרײען זיך פון די אמעריקאנישע םילפען און אויפצו■ הײבן די אײגענע פראדוקציע. אזױ, למשל, האט די איסאליענישע״רעגירונג באשטיםט אספעציעלע קאטיםיע צו דעם צװעק. די קאפיםיע האט זיך ארויםגעזאגט, אז יעדער קינא אין איטאליען איז םארםליכטעט צו שסעלן לכל הפחות 10 פראצ. הײפישע םיל• םען, װעלכע די קאםיםיע״װעט באשטיםען. לעת-עתה האט נאך קײן שום לאנד נישט אזױ םיל אײגעגע סילםען, עס זאל זיך קא• נען באגײן אן די אםעריקאנישע, אױב דאם װעט געשען, װעס םען זיכער ארױס• לײגן גרויסע שטײערן אויף די אםעריקא• נישע םילםען. ס ס׳װערם געגרײט א םילם, װאם איז י געבויט אויף דער באריםסער דעיצײלונג ,דאם הױז םונם םעטער סאם*. די הויפס• ראלע סירט אוים א נעגער. למ־כרא ־ד זענען נאך נישט סארעפנסלעכט געװארן. זײן ביגעיםוזיק צו זײנע דראםען איז בא• קאנט דער עפנטלעכקײט. ,איך האב, — שרײבש מ. בראד, — םײן גאנץ לעבן םאר■ בראכש קאמפאנירנד, זײט צװאנציק יאר אדער נאך םער זע איך אין סײנע לידער די נויטװענדיקע דערגאנצונג צו פײנע דיכ• טונגען, און עס םלעגן םארקומען צײטן, א םך חרשים, אין װעלכע כ׳האב זיך אוים■ שליסלעך געפילט אלם פוזיקער״. ס א פאריזער פארלאג גרײט צו א אויס■ גאבע פון אלע װערק םון פראסםער מעריפע. צו דער אויםגאבע װערט צוגענעבן א מע• רימע־ביבליאגראפיע און א גענויע ןאין אײ• ניקע בענדער) ביאגראפיע פונם גרויסן סראנצויזישן שרײבער. ס דער באקאנטער שאכשפילער עפאנו• על לאסקער (א ײח, װאס האט זיך אויך באקאנט נעםאכט אלם מאסעםאטיקער און פילאזאף (ער האט אנגעשריבן צװײ םילא• זאםישע װערק ,דאס בעגרײפען דער װעלט׳ און ,די װעלט דעס אונפאללענדליכען׳) און שפעטער זיך סארנומען מיס מיםסיק, חאט איצט אנגעשריבן צוזאםען םיט זײן ברודער בערטהאלד א דראמע א. נ. .פאם מענשען די געשיכטע׳. די דאזיקע דראםע איזאײגנטלעך אפלאטאנישער דיאלאג פול םיס סיםבאלישע םיגורן. דער עיקר װערט געלויבט די שפראך פון לאסקערם נײער שאפונג. ס אין די לעצטע דרײ יאר זענען דער- שינען אויף דײםש 5ת ראדיא*צײסשריםשן; דערםון האבן 32 אויסגעהערט צו ערשײנען. םון די איבעריקע דערשײנען אן ערך ני5 זעלבסטשטענדיקע ראדיא־צײטשריפטן און דער טיראזש — א מיליאן״ פון יעדן נוםער. אויך די ראדיא־צײטונג, װעלכע ס׳ניט ארוים דאם ״בערליגער טאגבלאס״ האט אן אויפ• לאגע סון א םיליאן״ נופעוץ א װאך. ס די מינכענער צײטונג האט מיט א שטיק צײט צוריק םארעםנטלעכש״ אן אר- טיקל, אין װעלכן זי װארפט םאר גוםטאװ םעריננן, אז זײן לעצט װערק ״גאלדםאכער• געשיכסען׳ איז אפלאגיאט. אלס מוםטער צו זײן בוך האט זיך םערינג פלומרשט בא• נוצט םיט א בוך, װאם אױ צוריק מיט א 50 יאר דערשינען אין בערלין א. נ. ,זא• נען־אונד מערכענגעשטאלטען זאװ״ גײםשעד,. װונדער,־אונד אבערגלויבען דעם דײטשען סאלקעם׳. ס דעד באװוסטע־ רוסישער דיכסער קאנםט. באלמאנט, װעלכער װוינט די לעצ• טע יארן אין פאריז, באזוכט איצט פוילן. ער האט אין װארלוע געלײענט עטלעכע רעפעראסן און זײנע לידער. ער באזוכט איצט א רײ גרעסערע שםעט אין פוילן. ס אין ראטנםארבאנד גרײט מען זיך צו םײערן םיס גרױם סארנעם ל. נ. טאלס• טאיס ססתסטן יארסאג. װ ע ליםעראטור ס אויף דער אײנלאדונג םונם פוילישן ליטערארישן קלוב איז דעם 28־םן אפריל נעק־מען קײן װארשע דער באקאנטער ענ■ גלישער שרײבער גילבערט קעיט סשעס■ טערטאן. טשעססערטאן איז אײנער פון די אינשערעסאנסטע ענגלישע שרײבערס. זײן שאםן גײט אין פארשידענע װעגן און איז נישש פרײ סון סתירות. אנגעהויבן האט טשעסשערטאן זײן קאריערע מ-ט לידער, באלאדן, פאעמען. שפעטער האט ער זיך גענוםען צו פראוע. ער האש אננעשריבן א רײ אינטערעסאנטע ראמאנען(,דער מענטש, װאם איז געװען דאנערשסיק׳) און פארשײ• דענע קרישישע אפהאנדלוגגען. ער האט געשריבן צ. א. װעגן דיקענסן, ראבערט *דאװנינג, קארל און לעצטנס— אבוך פא■ לעםיק םים שאוען. טשעסטערטאן האש אויך אננעשריבן אגעשיכטע םוי ענגלאנד. דער הויפשששריך פון זײנע ליטערארישע װערק איז הומאר (ם׳פארגלײכט טשעסםער• טאן מיט דיקענסן) און זײער אקטואל־טעס. םעג טשעסטערטאן באשרײבן װי סאנטאס• סישע געשעענישן, װעלן זײ אבער תפיד האבן אן אנבליק פון הײנטצײםיקײט און עם װעלן אין זײ בארירם װערן אקטועלע סראגן. לויס זײנע אנשוױנגען איז סש. א ראדיקאלער ליבעראל, ער איז קעגן דעס, אז די מלוכה זאל זיך םישן אין לעבן םון דעם בירגער. טש. איז א קאטאליק, ער םאר■ ששײט אבער אויך צו סארײניקן די רע• ליגיע מיט דער לעבנם׳לוםט און לעבנס• סרײד. ער האט אויך םארםאסט פאםפלעטן אויף די קעגנער פון קאטוילנטום• — בשעת דער װעלם-םלחםה איז טיש. ארויםגעטרעטן םיס אבוך ״ענגלאנדס םארברעכן״, װו ער װארסש פאר ענגלאנד אירע חשאיס בנוגע די בערן,'אירלענדער א. א. װ. בנוגע צו ײדן םארנעםש טשעסםערטאן אבאזונדער ארט. ער קען ײדן ױיער װײניק און דאך רעדט ער װעגן זײ .ויל פאראדאקסאלעם... ס אין לאנראן איז געגרינדעט אקלוב םון מחברים,~װאס זײערע װערק זענען בײ דער פרעמיערע אויסגעסײפט געװארן. לויטן סשאטוס װערם יעדער אויסגעםײפשער דרא• מאטורג אוישאםאסיש א מיטגליד םונם קלוב. דער ציל םונס קלוב איז נישט צו לאזן םאלן די מחברים אוז געבן זײ םוט װײטער צו שאםן. ס א םאשיםשישער פארלאג אין איטאליען האט איצט ארױםגעגעבן אבוך םץ בלאםקא איבאנעס. צו דעם בוך האס םען צוגעגעבן םאלגנדיקע באםערקונג: ״דער םארלאג לא װאצע, װידער ערעפנס דורך קורציא מאלא■ פארטע, פובליקירט קעגן אײגענעם װילן, נאר צוליב אכשונג סאר דעם אפםאך, א נײעם, זײער אינסערעסאנטן בוך סונם אנטיפא■ שיםשישן חויר, בלאסקא איבאנעס*. ס װי ם׳װײזט זיך ארוים, איז מאקם בראד נישט נאר א גרויםער דיכטער, נאר אויך א גוטער פוזיקער. ער האס פארסאסס םארשײדענע מעלאדיעם פון לידער, װעלכע