Literarishe bleter · 1927-05-06 · 18 (6.5.1927) · p. Seite 341

341 ליםער*רישע גלעםער 18 זא גןרםן. נ?ך םיסץנ הןב יין געענדיקס ץ ק^סיםל, און נ7ר$ןו£ס ןנה1יגן 8 נײעם. םיר האס זיך שסארק נישס גקגלוכס ןןנהייגן 8 נײע *רבעס. דןס ייננל 6ון דרוק שטײס ןבער *יבעון ק8רק און שרײס .קןאיע׳. איך בין אויל. אין ײויםן איז 8 היץ און דער םידער םיח איז נישס םםוגל בי ,שאםן• װײטער. ייך הץב 818ד8יף י1י#*ושרײבן 8 ג^נץ זײסל, בדי בו פערענדיקן ד$ס הע1ט• ױי ױיף בו להכעים רירם זיך נישס יי #רבעס 6ון ןרסי ד$ס ױננל ל#זם ןבער נישס רוען. פון נרוים םידקײט ה$ב איך םיט דער פעדער ןנגןהייק בו םאכן א1יף דעס לײדיקן ױיגן ם#8יר 8 שורה נ#ך נ?ך 8 שורה ■ינסעל׳יו, 8ייי 8ז יי נאנבע זײט איז פול פערשריבען געװןרען סיט די ■ינסעלעך. 8בי ■טור בו װערן פונם עקשנותדיקן ױנגל, שסו■ אין אים ארײן דעם ביינן םיס יי ■ינטעלעך אין הוןגט און נײ םיר 8 גליקלעכער אװעק שיאבירן. בוליב דער לײכטזיניקײם איז #בער דער שבת געװען 8 פארשסערסער אייף די ײדישע ג^סן. םײנע נעכרײע לעזער זענען געװען דצער״ 8י דער בןני$ר ה$ס םארםעקס 8 נאנבע זײס, און נישס אײן לעזער ה$ם זיך נעבעך נעבר$גן דעם ק$■ בו סרעפען, װןס 8ז1ינס איז ד$רס געװען געשריבען, װ$ם דער .םלכות׳ ה$ט זיך דערפןר 8זיי דערשר$קן. איך םלעג איין די$בן $םסע באױנן פון די זעבער, אײנ• בינדער און בכלל םאסן־םענסשן, װעלנע םלעגן קופען צי םיר פרעגן, םיס װ$ס דער פואעעס ױעם זיך *ארענדיקן. דער אינסערעס םון ר$ם8ן הןט זיך נישט װילנדיק איבערגעםר$גן פון דער ברײםער נ$ס אויך בו דער אינסעלי• גענץ. אונסער דעם ר1שם 6ון נרייסן ערםןלג ה$בן זיך בןװיזן איבערזעבונגען פון דעם ר$מאן א1יף רוםיש, העברע־ש און ױיליש. פאר ■רבן איז ק״ן ם1ד נישט געװען, $ז ד$ס נין איך דער םחנר םון דעם סענסאביןנעלן ר$ם$ן. לכתחילה הןב איך שסערק ם1רא נעהעס, $ז ער װעס זײן ברוגז, װ$ס איך פערנעם זיך םיס $ז$ $רבעס. ער איז $בער נישם געװ$רן בר1גז און נעלעק כםעט אלע העםסן. א־ך ב־ן אײנם$ל געװען אין אגוי־סער םארלעננהײ■, איך ה$ב דורכ1יס געםוזט הןבן פאר דעם ר$ם8ן $ ביגײנער-ליד. אין פײן לעבן ד.$ב איך קײן שירים נישס געשריבן און די שמעוםסע ארבעס איז בײ םיר נעװען בו געסינען גראםען; איך ה$ב לאנג נישט געקלערם, אװעקגענאננען אין גםינע, בו •רבן און אים געבעסן, ער ז$ל םיר אייםשרײבן ד$ם בינ״נער-ליול, פוץ ה$ס זך לאנג ניעס געל$זם בעסן. אין דעם ראםאן נעפינס זיך סאלננדע ■רב;ס ליד: די םרעגםם ארף םלן ליבן, $ קינדי ם־ענ נור דל *לאםענדק רױז, װאס ןם:ש זי םריילעך דןר זין *יםארגנס ד־ םװרביקן שו־ס? און סרענ נאך איר שװןסשןד און םטן*, װאם םרױערם זי, װעלקט זי אין דארם, װאם שעלט איר חוץ רןנן אין םיי, װאס חלשט זי, נוםעם אין שטארבםי ע, קינד, אין ויין ראזיקער הוינט האלםש די םיין לעבן, ם־ין נלוק, דיין ל־ד איז ט־ין רןנ;, כיין טוי, דו זון טײנן ש־ינט אין דיין בל־ק■ נ$ך דעם ק$ל$סאלן דערפאלג פין דעם ערשכן העפט, ה$ם זיך דער םיראזש געהאלםן נישס שלעכס ב ז ד;ס צװאג־ ביקםםן הע8ט. ױען וער ע1לם ה$ס ז־ך $בער אוופגעזען, אז בום ר$םאן נערס קײן סיף^ נישם און יעוע מ$ך ק$סם רעסאנסער ר$םאן פין הײנסיקער בײט*, דערשײנס אין העפסן, •רײז סון יעדן העפס 5 גר$שן. אין דעם סאג, װען ם׳איז דערשינען ד$ס ערשסע ה$פס (דוצס פיר, פרײסיק), ה$בן די *ארלעגער םים םיר זיך גע• סר$)ן אין בוקערםאנם קלײן געמעלבל, םיר ה$בן $בער ד$רם לאננ נישם-געקענס בלײבן, װײל זינס די בוכהאנולונג עקזיס• םירם, איז נ$ך אזא דראננ פון קיגים נישש געװען. פענער, װײבער אין קינדער זענען םםש געשםאנען אייף די קע■ און געשסוום ד$ס געלס, כרי װ$ם גיכער בו כאון די םביאה, די דרוק איז נישס איםשגאנד געװען בו ליפערן אז1י פיל עקזעם• ■ליארן, װיסיל ד$ם בוכהאנדל ה$ס נעסאדערם, פון ■ראװינץ ה$נן נישס ױיפגעהערס בי קוםען הינדערםער דע*עשן, םיס פ$רערוננען אר1יםבושיקן ד$ס העפס. בקיבור נ$ך םאר יום-סיב ה$ט ש1ין דערגרײכם ד$ס סןרקויף פין ערשסן העפם איגער 25 ס1יזנס עקזעםסליארן,—אזא סרױםף ה$ם נ$ך קײן ײדישער םחגר און בפרם א איבערזעבער ביז דאן נישס נעהאס. דער ע1לם ה$ס געלעקט די סיגגער, די פארלעגער ה$בן בופרידן געשםײצלס. אין אײנער נ$ר בין געװען דערדריקם, דער װילדער סר$ל$ג םים דעם םםזר־בלבול ה$ס םיך נישט אויפ• געהערט םבער בו זײן, און איך ה$ב פעסס באשל$סן אויף װײסער ד;ם ר$ם$ן בו ביען ױיון אײגענעם איסן און לגםרי זיך נישט רעכענען םיםן דײםש. ש1ין םין דעם בװײםן הע#ס $ן ה$ב איך םיך אװעקנעלאזט ױיף דער אײגענער פאנסאזיע און גאשאפן די סויזנטער העלדן, אײנער שרעקלעכער פין אנדערן. די ביםערע סראגעדיע איז $בער געלענן אין דעס, װ$ס איך ה$ב קײנםאל גישס נעקאנט װיסן, ם־ם װ$ס דער ראםאן װעס זיך ענדיקן. איך ה$ב ד$ך געהאט בו סון םים לעבעדיקע סארש1ינען, דער סר$בעס ה$ס זיך געבייגן אין גײ זײ א נביא, װי אזוי ד$ס װעס זיך ענדלקן. אין אײן פריםארגן ק?| קיםיז א איבערקערעניש אין דל םיח1ת פון די פראנבויזן און 8ון םײנע אלע הנלדן װעס װערן א תל־ע1לם. ס׳האבן א1 ך נישפ געפעלם קײן אינסערעסאנסע קורי$זן: איך געדעגק אשבת בו נאכס. ם־ר זענען געזעסן בײ דעם ײדישן צענזאר א. ש. סרידבערג און געסרונקען סיי, ה$ם דער בו־יתסרעגער געבראכם א פרישן נוםער סון דער רוסישער בײםונג ,נ$װ$ססי*. װי נעװײנלעך ה$ס םען זיך ק1רם-כל נעכאוס בו די ■אריזער ידיע1ת פון דרײפוסעס ■ראבעם, םיס א םרויעריקן ק1ל לײענס אונז פרידבערג פ$ר, אז ד$ס געריכס ה$ס װירער $*געװ$רפן די קאםאביע• םיר אלע ל$זן שסײן די גלעזער םײ און קרעכבן־םיס. בײם סיש זיבם $בער א1יך #רידבערגס סר1י, $ געסרײע לעזערין §ין פײן ראפאן, און זי םאלם בײ זיך נישס אר$ס• - גישקשה-םרײסס זי אונז-אליסא סעררי (אז1י ה$ס געהײםן אײנןנ סון די העלרינם אין םײן ראםאן - א סר1י א דעםעקסיװ, װעיכע ה$ס געזוכש די שוורן פון דעם סאלשן בלבול), זי װעס נישס שװײגן, און נישס דערל$זן דרײפום ז$ל איםשולדיק לײדן. יעקב דינעזאן, װ$ס איז אויך דערבײ נעװען, ה$ם ױיף קײן פאל נישם געקענס איבערבײגן די נוםפוסיקע אלםלםשקע, או זי םישם א1־■ בװײ זאכן, דעם אפתן דרײפום םים א א1יס• געסדאנסע םעשי■ *ח 8 שרײבער. דעם אמתן נ$סען סון דעם מחבר ה$נן נ$ר נעװוםס יחידי סגולה,—די העםסן דערשײנען $ן דעם נ$םען סונם סחבר. א־ך געדענק א1 ך אײגעם א סרײסיק, ם׳איז נעװען א הערלעכער װםערםאג אין דער 1רי נ$ך, ח$ב איך םיך $■• גערעדס םים •רצן זיך צו םרעסן סארנאכם אין זאקסישן