Literarishe bleter · 1927-05-06 · 18 (6.5.1927) · p. Seite 335

335 ליטערארישע בלעטער 18 זא נן סםןרקײס, װעלכע סייעס נעהײם אין דןר פ#רנ$רנענער נשםה פין ײדישן 6ןלק. איך קי1ינ זיך ןנער שרײנן װעגן אײן ײד, װעםענס געשםאלם ס׳האס זיך םיר אײנגעקרינס יין זנר1ן א1יף אײניק, ד$ס איז 6 געװיסער ר ײ ך, ןן אינזשענער, װעלכער איז נוז*םען םיס מיר געװעזן אין •1ילישן לעגיןן, נןר, לײדער, איז ער געהרגעם געװןרן א1י6ן #רןנס. 6ון ןם דעם ײד. הןנ איך *װײ •ןלגנדע ערינערונגען. אײנםןןל איז ער ניריקגעקיםען סין 6 שלןכס אינגאננן * 6*רשװ*ו1סער פין ק1ילןיר1ױ, * 6*רם*סערסער, * װושםיקער אין גלײכנײסיק א1יך א 6*רוזיגדעםןיר אין דער הזןנם■ ס׳העסד זײנס איז א1יף אים געװעזן נעריםן אין שסיקלען. איך האב אים *װקנעגעגן םײן לענם העםד 6ין זלך, אין װען דער 6עלדשער ה*ם 6*ר■ באנדאזשירס זײן האנס, האס רײך געזןגט: כ־נין גל־קלעך דער־ םים, װזןס םײן בלים, װעלצעס םרינם א נם אר*• א1יף דער ערד, װעם םיך ם*ק אינם סאר איר זון. * נװײס סןל, נש;ת םיר הןבן זיך געשלןןנן בײ * װעלול עםלעכע םעג און *ו ם׳הןס גענעבן * ב**;ל, או ם׳ו*ל *ר1יס א1יף אן *ס*קע, ה*ם זיך קײנער סין די זעלנער נישם א1יפנעשםעלם, נןור דער ײד רײך, אין זיך בעמענדם ני רי זעלנער: ,שעפם זיך, איר •חדנים, אז איך, דער ײד״ ז*ל דארסן זײן אײערס * בײשניל׳י נ$ך זײ• נע *ר1יסנעז$נםע װערםער זןנען אלע 6ין נושה װי אײן פ*ן א1י6נעשס*נען און *ר1יס א1י6ן אסאק םיס דעם ײד ר ײ ך אין דער שנ־ץ און םאקע אין דעם קאםף איז ער נעהרנעס געװןרן• — א6שר װ*לם גלײך געװעזן-װענדס זין נו םיר שע- ר*שעװסקי,-*ז איר זןלס עם נישם דערםןןנען אין אונזער נע־ שארעךז װײל די ער־נערוגג איז ם*ר םיר הײליק און םײ;ר אין אײדער איך הןןנ עם נאך א1י8געשריבן, װןלס גלײכער גע• װען נישס ני 6*רעסנסלעכן עס. איך דערקלער אים, *ז דןם װןןלם געװעזן זײער אינ־ םערעםןנם נו 6ןןרע6נסלעגן ןלס םאקם םון ײדישע סרײקײם, אין װעלכער ער, שערןשעװםקי, אלײן גלײבם א1יך. ער איז לם1ף םסכ־ם. — אין 6רענ, גי ער װןלם םיר עול1יבס איבערניוענן אײנם סין זײנע װערק אויף ײדיש. — װעלכעם װןלם איר איבערזענכן איך רוף ןי אײנס פון זײנע בןדײםנדססע װערק, אויף װעלכן שעיןשעװםקי זןגם ם*קע, *ז דןס איז דןם ■ןםיק־ ססע איבערגוזענן א1יף ײדיש. — װןם קוםם ןנער *ריים-װענדם ער זיך נו םיר םים ן שםײכל-ם׳װעס ן שןד זײן אײער ןירבעם, ב׳בין אינערגײגס, אז קײן ײדישער 6*רלןג װעם מײנם * ביך ג־שם *רװםנעגן ןלץ ניליב .די בןלשעװיקעם׳. כ׳װײס, ןז כ׳בןינים זיך אין דער ײדישער געזעלש*6ם םים •ןראורסײלן נו םײן •ערזןן- זןגס שערןשעװסק• ם־ם נןדייע־ונג. םיר געזענענען זיך פרײנדלעך. ער בעם גריםן אין זיין נןםען ײדישן שריםסשסעלער, פיס װעלכע ער װןלם זײער גערן געװןלס ז ך בןגעננען. ש• ל שנײדערמאן• יי שיילואגא מ. צעשינסקי בעק פט טען שפענריק ״ליטערארישע בלעטער״ און אױםנאנן פין קןןיערמםיײ ״ביכער״ (ב• הלעצקין, ״צענטראל-1״,' ״>*חיםפר״ א. אנד•) א1יף װעלכער זײ זענען דערניינן גןװןרן• איך ןלײן הןנ נע• םרן6ן ןזעלנע• — איך הןב זײער 6יל 6רײנד ײדן, פים װעלכע איך לענ זײער גיס דן אין װןרשע, איך הןנ א1יך געהןם 6יל 6רײנד ײק, זײענויק אין א1יםלןנד. אײניקע 6ין מײנע נן• קענסע ײדן גע6ינען זיך אינם אין •*לעםםינע, סון װעלכע כ׳באקים 8ון נײם גי נײם ידיע1ת װעגן זײער דןרסיקן לעבן• ב׳הןנ באפת בןװינדערם די ן*6ןוישקײס פין ד• ײדן, װעלכע הןנן •ןדלןזס זײער רײך־וחבהדיק לענן און ןװעק קײן ■*־ לעסםיגע ןרבעסן שװער ערד־ןרבעם. דןם איז דער גרעםסער אידעןליזם, װןס א־ז נכלל נןר םענלעך. ד;ר דרןנג ני ערד• ןרבעס. װעלכער הןס זיך אין דער לענסער נײס נײ ײק נןװיזן, איז * ד.ערלעך*גר1יםע דערשײנונג אץ איז װערם דורך *לעםען נןגריסס נו װערן, אין ם*קי דער ס*קס 6ין גןרן נאך עיד־ןרנעס דיןס לנםרי אינסערגעברןנגם די הןפניננ, *ז ײדן װעלן זיך *ס־םילירן. אינסער איז ש1ין נןריש װעגן דעם ני רעדן; ײדן װעלן זיך נישט *םיםילירן, װײל זײ זענען נו שםןרק דעינו. איר ד*רפם נןר זען גו קןננענםרירן *לע גײםסיקע א1ב־1ת א1יף אײן *רס, נרי *ז1י *רום נו נ*ש*ען *ן אײגנןרסיקע, נןדן סעססע קולםור, װי *לע *נדערן 6על• קער, ןנװענדן ןלע םעגלעכע נ1ח1ת, נדי װןס םער פענםשן נו נ*זענן א1יף ערד, װײל ןן ■ויערן קען קײן *ןלק נישם עקזיסםירן. ין, ין,-חזרס שערןשעװםקי איבער— ײק זענען דןס *1יםד1יערנדסםע אין א1יסגעה*לםנםסע פןלק א1יף דער װעלם. — ני, ביז איגם הןם איר םיר געשסעלם םר*גן, און אינםער װעל איך אײך שטעלן אײניקע 8ר*נן—װענדם גיך נו םיר שערןשעװםקי—געננדיק א1יך דןסםןל םיר *גלעס איגער דער קני• — איז אםת, *ז די פ1ילישע ײדן קןנןן זיך נישס ס*ר• שסענדיקן אין דער ײדישער שסרןך םיס די סר*ננ1יזישע, ןדער ןםעריקזנער ײדןז כ׳דערקלער אים, *ז ער איז שלעכס אינ6ןרםירם כ דער• נײל אים װעגן דער *נסװיקלינג סון דער ײדישער שםרןך, ליסער*סור, ■רעסע, װענן ײדישן שיל״װעזן א. *ז. װ. שערןשעװםקי 6רענם םיך װעגן ײדיש און הזברעיש װעלכע ם׳איז די אוםגאנגס״שסראך אין •*לעססינע, װענן דער ײדישער ליםער*םור, דערבײ דערנײלם ער םיר *ז ער קעז אײניקע װערק 6ין דער ײרישער ליטער*טור. ער הןס געלײ• ענס און ס׳זענען אים שס*רק נעפעלן!■101^^0 ״■1ילישע װעלרער׳, ער הןם גןלײענס של1ם *שס עסלעכע װערק, סין װעלכע ער איז *נסניקם געװעזן אין *ז ער קען אים ■ערזענלעך. — נןר־שסןרק—זןנס שערןשעװסקי-זענען םיר געסעלן ביןליקם לידער. ער איז * גרייםער *ןעס, *זעלכע •ןעסן םים *זן נ*ניןנ*לן גײםס איז װײניק 6*ר*ן• — איר זענם נ*פרײגדעס םיס םיל ײדן, און װי םיר איז נ*ק*נם, חןס א־ר נישם אײנםןל געלענם אין זײער סביבדי, קלוינס איר זיך נישס נו שרײבן ע*עס װענן ײדן און ײדישן לענן?-6רעג איך שערןשעװםקין. — ס׳איז םיר אוםםעגל;ך נו שרײבן װעגן ײדישן לענן. איך קען עם נישם. ײרן לןזן נישם נו נו זיך. זײ לןזן נישם דערקענען זײער אינערלעכן םהות און ■סיכיק, םרןץ דעם, װןם איך הןנ געלענס םיס ײדן, הןנ איך שסענדיק געפילם, װי זײ ב*ה*לסן ע*עם אוים ס*ר שיר, דןס םסעניפיש־ײדישע פון זײער סרןדיניע און אםיכיק, װןס װןלס ס*ר םיר געװעזן אםאינסערע• סןנסססן. כ׳גלוינ, *ז דןס אױ א*שר די אינערלעכע נןהןלסע־