Literarishe bleter · 1927-04-29 · 17 (29.4.1927) · p. Seite 321

321 17 זא ליסזרןרןשע בלעםער מײבע אוביװערסיטעטז מאקםים גארקי ײדיש א,אין מ• זילבורג 4 ◄ ער אלײן האס פיך געװןןרנט א,ין געראטן, םיר זאלן זיך נישט טרעפן מיט אים, נישט איך, נישט רובצאװ, םיט װעלכן ער האט זיך נאענט באפרײנדעט, אזוי װי איך. קיקנדיק ארינטער אויף זײנע םיס האט ניקיפאריפש אימע. טיק א פרעג געטון: — פארװןןס קומסטו נישט ארײן צו םיר? אין אװנט בין איך געקובען צו אים, ער האט זיך ןןקארשט אויםגעכאבט פון שלאף, און, זיצנדיק אויםן בעט, געטרונקען קװאס• זײן װײב איז געזעסן אמעבויגן בײם פענסטער און האט פארריכט הויזן. — אס אזוי, אפא, — האט אנגעהויבן דער פאליציאנט צו רײדן, קראצנדיק זײן שופן־האריקע ברוסט, און קוקנדיק םארטראכט אויף מיר — ארעםטירט. מ׳האט בײ אים געםינען א סאן, — ער האט אין איר געקאכט םארב פאר די בלעטלעך קעגען דעם קײסער• און, אויםשפײענדיק אויף דער פאדלאגע, האט ער מיט כעס א געשרײ געטון צו דעם װײב: — גיב אהער די הויזן! — באלד, — האט זי געענטפערט, נישט אויפהויבנדיק דעם קאפ. — זי האט אויף אים רחםנות, װײנט — האט געזאגט דער אלטער, אנװײזנדיק םיט די אויגן אויף דער װײב, — ס׳איז מיר אויך א רחפנות., פונדעסטװעגן — װאס קןןן אויםטון א םטי. דענט קעגן א קײסער? ער האם זיך אנגעהויבן אנטון, זאגנדיק: — איך װעל אויף א װײלע ארויםגײן... מאך דעם סאמא• װאר, דו. ׳ דאס װײב זײנע האט אוםבאװעגלעך געקוקט אין פענסטער, נאר גלײך, װען ער איז פארשװוגדן הינטער די טיר פון הײזל, האט זי, ארומדרײענדיק זיך שנעל, אויםגעשטרעקט צו דער מיר א םעסט־צוזאמענגעפרעםט[ םויסס, זאגנדיק מיט גרוים רציחה, דורך די פארקריצטע צײן: — או, נבלה םארשאלסענעי איר פנים איז אינגאנצן געװען אנגעשװאלן פון װײגען, דאס לינקע אויג כםעט אינגאנצן געװען פארדעקט מיט א בלויען בײל. זי איז אויםגעשפרונגען, צוגעגאנגען צום אויװן און, אײנבויגנדיק זיך איבערן סאמאװאר, האט זי געשיפעט: — אפנארן װעל איך אים, אזױ אפנארן _ אז ער װעט בײ םיר װאיעןי װי א װאלף װעט ער װאיען. דו — גלויב אים נישט, קײן אײנציק װארט זאלסטו גישט גלויבןו ער װיל דיך ארײנכאפן אין זײן נעץ. ער לײגט, — ער האט אויף קײנעם קײן רחמנות נישם: דער םישער. ער װײם אלץ װעגן אײך. ער לעבט מיט דעם. דאס איז זײן חױת — צו כאפן םענטשן... זי איז צוגעגאננען הארט צו מיר און םיט א שטים םון א בעטלערין געזאגט; — װאלססו םיך אםשר צוגעסוליעט, הא? םיר איז געװען אומאנגענעם די דאזיקע סרוי, נאר איר אויג האס געקוקט אויף מיר מיט אזא בײזער שארםער בענקעניש, אז איך האב זי ארומגענומען און אנגעהויבן גלעטן אירע הארט• לעכע האר, צעשויבערטע און סעטע. (הםשך קופפ) 14 ס׳איז געװען לעכערלעך מיט די שקארפעטן. — איך האב אבער נישט געלאכט, זעענריק, װי א מענטש א באשײדענער, אן פנױת, באמיט זיך מיט אלע כחות אײנצוארדנען א נוצלעכע זאך און אלע ארום באציען זיך צו דעם לײכטגיניק אין זארגלאז׳ מאכנדיק דערפון א תל. דערענקאװ האט נישט געװארט אויף קײן דאנק םזן די מענסשן, םאר װעלכע ער האס זיך באםיט, אבער — ער האט סארדינט א בעכערע און פרײנטלעכערע באצױנג צו זיך— און האט עס נישט געהאט. זײן משפחה איז זיך גיך פאנאנ- דערגעפאלן. זײן םאטער איז געװארן גײסטיק קראנק אויף רעלי־ גיעזע םאניע, דער ױננסטער ברודער האט אנגעהויבן טרינקען און הולען םיט םײדלעך, די שװעסטער האט זיך געפירט, װי א פרעם• דע און זי האט, קענטיק, געשפילט נישט קײן םרײלעכע ליבע מיטן געלן סטודענט.—כהאב אפט באםערקט, אז אירע אויגן זע• נען געשװאלן פון טרערן און דער סטודענט איז בײ םיר פאר• האסס געװאוץ. םיר האט זיך געדוכם, אז איך בין פארליבם אין םאריא דערענקאװ. איך בין אויך םארליבט געװען אין דער םארקויסערין פון אונזער געשעםס נאדיעושדא שטשערבאטאװא, א געזונטע םויד םיט רויטע באקן מיט א שטענדיק ■ סרײנטלעכן שםײכל אױף די רויטע ליפן. און בכלל בין איך געװען סארליבט. די עלטער, דער כאראקטער און דער פלאנסער םון מײן לעבן האבן געפאדערט נאענטקײס צו א םרוי און דאס איז גיכער געװען צו שפעט װי צו סרי. איך האב זיך גענויטיקס אין דער צערטלעכקײט פון א םרוי, אדער לכל הפחות, אין א פרײנטלעכער אויפםערקזאםקײט סון א םרוי, איך האב געםוזס אפנהארציק דורכרעדן זיך װעגן זיך, םאנאנדער• קלײבן זיך אין דעם פלאנטער פון םארשײדענע געדאנקען, אין־ דעם מישםאש פזן אײנדרוק;. קײן גוטע סרײנט האב איך נישט געהאט. די מענסשן, װאס האבן געקוקט אויף םיר, װי אויף ״אשטאף, װאס ם׳דארף באאר. בעטן״, האבן נישט ארויסגערוםן םײן םימפאםיע, און מײן הארץ האט זיך םאר די נישט געעםנט. װען איך סלעג אנהײבן רעדן װעגן זאכן, װאס איז זײ נישט נוגע,—האבן זײ מיר געראטן: — סארנעמט זיך דערמיט נישטו גורי פלעסנאװ האט מען ארעסטירט און אפגעפירס קײן פע• טערבורג, אין .קרעסטי׳. דער ערשטער האט מיר װעגן דעם אנגעזאנט ניקיםאריטש, טרעסנדיק םיך גאנץ פרי אױםן גאס. שפרײזנדיק מיר אנטקעגן פארטראכט און םײערלעך, אויסגעפוצט אק אלע םעדאלן, — אזוי װי ער װאלט זיך צוריקגעקערט סזן א פאראד — האט ער אויסגעהױבן די האנט צום היטל און האט זיך שװײגנדיק געםיטן םיס םיר, נאר תיכף האט ער דך אפגעשטעלט אזן מיט א בײזער שטים א זאג געטון םיר םזן הינטן: — גורי פלעטנאװן האט םען ארעססירס הײנטיקע נאכט.. און א םאך טוענדיק םיט דער האנט, האט ער צוגעגעבן שטילערהײס, ארוםקוקנדיק דך: — א פארלוירענער בחורי מיר האט זיך געדוכס, אז אין זײנע כיטרע א־יגן םינקלען טרערן. איך האב געװוסט, אז פלעטנאװ האם דערװארט דעם ארעסט,