Literarishe bleter · 1927-04-29 · 17 (29.4.1927) · p. Seite 319

319 ליטער*רישע נלןטער 17 זא .זזןר ה>ט, װי די, דעם אןדעאל םלט ןרלןכקיים דעם חוב ב**אלם7 גו םןןרענטןערן די ײדישע 6ראנע דורך אייםױןגדןרן. ער זןןגם זײ: װןד האט, װי דו, ג ן ל ע ב ט זיי; טרױם, יןןר איין, יןו־ אוים, און טו>נ נ*ר טןונ?״ <נײן שרלםטן, 2<טןר ב*נד, זײם 132). נןר יהיאש דערםןנם נישש פיס קײן׳ װןןרס דעם אינ• די8לם #ון יענעם אידעאד, בו װעםען װינכשעװםקי הןס בא• בןלס דעם חיב, ןןדער דעם אינהןלם פין יענעם סר1ים, מעלכן ער הןם ג ע ל ע ב ם. .איר בןםןר א םיםל נים װי דןם חולה צו הןלטןן דןן הי*. (דארט, זײםן 326*1327. נזןר יהיאש זןגם קײנםןל נישם *ר)יס זײן םײנונג, װי *ז1י .דעם ח1לה עו העל6ען דן הי*. םעגלעך א1יך דערםאר, װןס ד$ס גרענענט ז ך םים קלאסנקאסף, אין אין דער םראגע םײדם יה1אש תםיד א1ים עו נעםען א פאזיםיװע שסעלוננ. אםילו אין זײן נ*נריסוננ *ו םןרים װינטשעװםקלס ס1*יאריקן ױבילײ (א1יגוסס, 1906) רעדס יד1אש 6ון סתם אירע&ל: די וװנדן פוז דעכם שרײבער אוז די חסרונורת פון דעבם לעזער״) (א בישל חשבון־רנםש) ןײתהרן צײטליז/װארשע םײנע װא־עםססע סיםםאסיעם ם*ר דעם ײדישן *רבעסער, װאס םילם אן די ז#לן 6ון ײדישע פןרלעזונגען. מײנע װארעםשטע ם־םםאםיעס ם*ר יענעם דערשטיקסן, ליבן, לײדנדיקן ױנננםאן 6ון דער ם1יליש׳ײדישער םרןןװינץ, װןס שיקם סונןןנדער זײגע בליקן אז1י תחנונים׳דיק ױן 6ןרשנ• דיק און ױיםקוקנדיק אינער *לע 6ענססער און םענססערלעך, םון װאנען םיר שסרעקן אר1יס אונזערע קעם אין דער אזיי• גערוםענער ע6נםלעכקײם ארײן. בי לזןזס זיך $בער כןןםש ■ רנע םארלײקענעז, אז אם די דורשטיק-הינגעריקע, ברענענדיק• װארסנדיקע לעזער-א1יגן דארםן גיכער דןס עלעםענסארע אין נרונס-לײגנריקע, אײרער יננץ קןםםליבירםע, איבער• רײסנ און סך־הנלדיקע, װ$ס םיר רוםן ק ו נ ם ס? און זןןל םען א6ילו ןפשימיסםישער זײן בנ1גע דעם קונסם• געברו ך בײ אונז, םוז םען דאך ןןבער על-כל*םנים מ1דה זײן, אז סיי די ארבעםןר׳אוידיטןןריע אונזערע, סיי די כפעביפישע ביבליאםעקן־אוידיכןריע םון אונזער םויליש־ײדישן שסעכל, װןם אין ךי 3ל$שעס זײנע ליגט נאך. אנב, או1י6יל זון, זון סון זצפ• ט־ק-שםארקע, נישט ארויסגעבראכסע פח1ת, — *ז ןןס די בװײ הייםס־אוידיםןריעס, װןןם ליםעין רעזןןנאנס פארן ״דישן שרײ• בערטום און—דעילויבט םיר בו זאגן - 6ארלעזערטום, זענען לכי הםחית בו־קנאם, בי-ענג, בי-װײגיק אין בי ד׳־אםיתויק — 6אר אוא בנין, װי א ליםעראסור. אז1י-י1ילן. אםעריקעו-א רעזאנאנס א נאך קלעגערע, אן א1ידיסאריע-א סאילם שלעלערע, א ד׳ אס1תדיקײס. א נןך ערגערע כהנה וכהנה. - יא, די אינםעליגענץ. די ײוישן, אבער נישם ײדיש-רע• דנדיקע, נישם ײדיש־לעזנדיקע אינטעל גענץ—זי האנן םיר נישט נעװונען. דער װענ בו איר איז, װי תשיד, אםגעשגיסן. אייף בי געװינען זי איז גאינישט, לחלוכין נארנישם געטון געװארן, און א6שר װאלם דאם םײ*װי געװען נישס םעי, װי אנ׳אר1יס• ג;װארםענע טרחא, אנ׳ארבעם םארן םײװל• און םאר דעם ײדישן ארבעטער, 6אר דעם םראװינבער ײדישן ביבליאסעק״יונגדנםאן האבן מיר געשאםן,- נאך װאס און ביז װי לאנג זיך נארן,— א ל ו ק ם ו ם •ליםעראסור• — א לוקסוס-ליםעראסװ? בין איך, הײסס עס, גאר 6אר םאלקס-ליםעראטור? םען האט גערעדם װעגן א ײדישן ם. ע. נ.-6ארבאנד. םען האס געחל1םשזװנגן א־יננענלידערט װערן א־ן דער װעלם• ליטעראשור, װענן אר1יסב*קוםןן א װעלש״לענים םאביע 6אר דער עקםשעריםאריאלער ליםעראשור סין דעם עקססעריסארי• אלססן סאלק. די איגיב־גםימ איז געקוםען 6ון א גרוםע ײדישע שרײ■ בער א ן װארשע. װאם האס זיך א1יםנעלאזם1 ס׳האש זיך געענ• ריקש םים א םעםאריאל, װאס איז געדרוקם בום ס1ף 6ון די ,װארשעװער שריפםן*. װערט אוםעסיק: װידער ד׳ אמ1תדיק יט. א ליטעראטור - א ששיק יבשה, אפנעשלאםן 6ינם װעלש-ים, אײגנעשאסנש און אײננעם1יערם אין זיך 8לײ1• װעס דאס זײן סתס פעסיםיסםישע ניוםא בו זאנן, אז די םאדערנע ליסעראסור אונזערע, די ליסעראסיר, װאם האס ליב בו ששאלבירן איוי םים ,װעלםלעכקײש/ איז נראד-בײם איב• םיק בושםאנד אירן—אונזערם א נײ נעסא, א גײםסיק נעסא םים טריבע םייערן און ארעםע שילדןן אץ אם דעם נײ<א1י6געששעלסן נעסא <א ן דעם אלסן געסאם װונדערלעהער סאלידאריטעס) באגנוגנס זיך יעדער אײנער פון די באױוינער םים דעם ענגן ה1יף״קװאדראם, איבער װעינן עס הענגס זײן ארעם 6ענססערל-זײן װעלס. קעס, װאש קוקן אר1ים און א־עמע הו כע אענסםער אין אן אפגעב1יםסן קװאדראס ארײן-אז1י זעען א1ים ײדישע שרײ• בער אין דער ײדישןר ליםעראסור. קוקם אריבער אײן פענססער בום אנדערן, און געםא בלײבם געסא, און די װעלס איז פארהאםעיס פאר אונז בלע. אץ אונזער לעזעו? א, אונזער לעזערשאפסן נלויבם םיר, אז נראד בין איך גאר װײם 8ון בו פארםינערן אירע םעל1ת און פין אװעק• םןכן םים א ביםול-קנײסש איר װערם. עם איז א גוס, לעבע• דיק, פאלקסםיפלעך םענםשן־םאםעריאל. •) םלר ניבן אן ארט אץ דל .לינו. בלןםןר״ *אר דעם .חםבץ־ חנפש• פין א. צייםלין, הנש ט ט פלל פון דןם, װאם ער זאנא, זענןן ם־ר נישט םסבים. םיר װןלן זיך בק-וב אוםקער, צו דל פראגן, װאם ער בארירט. רןד•