Literarishe bleter · 1927-04-15 · 15-16 (15.4.1927) · p. Seite 293

293 ליסורוריוו נל?ם*ר 16 —$ ו זא באןרנעס װ*ס #לץ הערן ןיוי לײהס, *ז דער געװײנ• לעכער לעזער זןןל קענען *לץ *לײן סןרשסײן• 6ין ם ל א כ 1 ת װעלן םיר דערעיקר נןןרנןםן די׳ װןס זענען ס׳ריב ײדישע ■רנסות, װי שניירערײ שוםסערײ, סיש• לערײ, נןלרשםידערײ און דערגלײכן... דערװ• ל הןבן םיר נרײם ) 8-6 ביכלעך, אין זײ גײען שוין אץ דרוק ארײן׳• םיס דער ם1רעה הןס זיך ■רץ *ניםל נוגעאײלם. דער דריסער בוןנד םון דער ײרישער בינליןםעק הןס זיך הי#ש םארה^ל^ן ואייף אים שסיים א דעולויב סין נענױר 6ון 16 םערץ 1194), און רי .קלײנע ביליקע ביכלעך׳ זענען בכלל נישש *יויסנעגאננען. װןס עס איז נעװען דער סעס, װעס אונז נןך א6שר װען ןס איז עפעעער אויםדעקן; ןבןר יעדנ86לם אױ דער פלמן 6ון די ■ןוילערע װיסנש*6סלעכע און ■ראקטי• שע ברןשורן סינקס *ז1י װי דןם באשריבענע ביכל װעגן כן• לערע זײער כאראקסעריסםיש 6ןר דער ריכםונג 6ין סרנעס גײםם אין די יארן 1892 1893. ס׳ױעדט אנגענימען דאם אבאנאמענט אויף די ״ל־ייטערארישע בלעטער״ אויף דעם צװײטן קױארטאל דער 6ײז פון אנ>):>ןשענט—אײף דןןר יעעםער זייט 6ון אױבן ש ו־ י ז פ א ב א נ ד ע ר ג ע ש י ק ט רןמאנען בינל־^יא״מע? :װך גלאובאן אויף אן אינזל י א י * ז 1 סרזסיע גו .ייססראריםע ניזסער• וןויו( ויויווזץ, יז*י*ז ז ל * ״ . ו ש ו י ן ד ע ר ש י נ ע ז די אנ^נענםען £ון די .ליט. נלעםזןד׳ רמרםף זישיקן 2,50 גילרן אקװארטאל, נאקוםען ■ זי יעדע וװײ װןצן א ביך 6ין 4 דרוק-נוינן, 64 זייםן. — נײם אי־ם 6ןר הוננער. און דעריגער ד,*לם ער זיך יץ רײן •עססילירם װןםער געװײגלען נןר 12 ש*ה ױן אין נרונעם• ייאםער—39 סןג. קאנאל-װןסןר װןלם ס*ר אים ג*ר א גן־עין נעװעזן, דןרם װןלס ער געהןס גןר א.שסע׳ו נןר דןם קאנאל־װאםער הןס 6אר אים ן גו־ויםן דזםרין: אין דעם איםרײ• עם װןסער זענען דן *נדערע, שסןרקערע פיקרןנן, אין *רןו—שיין דיײםישע, אײננעזעסענע, ןרער, װי םען זןנס -,ײנס, .קץרענניע׳, און די קןררענניע זענען לי עליכם אזיינע *ויסע ■*סריןסן, אז ת־כף׳וםיד סרעסן זײ רי 6רעםדע י1יף. קאנןל־װןסער—זןנן זײ א1יף •#םריןםיש פיקרןנן-לש1ן - איז .ןר 6*ר הײםישן קרענק׳ז יון דערינער הןלם זיך דער ק*ם*ר .ו-ן קאנאל-װאסער איננאננן א ו ס*ג, נישם כער, און גײט לאבױ׳ז *נער װען עם קוםס נו רײד״ רעדם ■־ץ הןרבע װערסער גו זײנע ײדן: ,עס איז א װונדערלעכע ז*ך, װי סארקערם די קע• זע• נען בײ םענסשן. אין שדים ורזחות װער עס גל1יבס גישס, איז כםעס אן *■יק1רס, 6ארם*כס םען םאר אים די ס1יערן *ין גן׳עדן. אין קלײנע שםעםלעך לײגם םען א6שר אזא בחיר אונסערן ■ל1יס; ג*ר ,םיקרןנן׳ איז חץ לדרך הסבע װייל... װײל זײ זענען *ז1י קלײן, אז םען זע■ זײ גישס םיס די נל1יזע א1 נןו און דער אײנןנער ד*קם*י, װ*ס ייז ג*טם של ח בײ אנדערע קרענק, ה*ס ש1ין בײ חלי־רע קײן אםונה נישס, איז רא״סום געװ*רן ■םול לעדות!' אים גײס מעגן דעם אםת. און ם*םער זענען די אנסי• סעפיסן אין עיעס גערעכס, װעם ער ד*ם *6ן פ1דח זײן; וער עיקר איז דער אםת. ....םען באשולדיקם אונז, אז םיר ^ןרשטרײםן די מג6ה... און װי שלעכס איז, *ז דער שםארקער איז *ביסל נישם אים• גערעכס א1יךו ד*ס ק-יסםלעכע ■1ינרן-6*לק איז אסך הײני• קער נענילדעם #6רן ײדישן ,הם1ן עם׳ און נישס קײן םך רײנער 6*ר אים, נ*ר ד*ס קריסםלעכע ■1יערן.6*לק זינם א1יף אײן *רס, אק םיר זענען א 6ןלק, װ*ס םוז שסענדיק זײן גע-ונד, װ*ם גײס און םןרס שםענדיק; און ױיב םיר היסן נישס די דיגים סון קןר^נסין, זענען פיר * סך שערלעכער סא־ זײ׳. נום ס1ף רעדם נ*ך נרץ װעגן די ז#נ*נ*נעם אין סגייות, װ*ס זענען פארבונדן םים דער כ^לעיע; 1) חתונה פא:ן אן *רעםען בחור םיס *; *רעםער בתולד,; 2) *רויסגנבע• נען די םסאװידלןם און באהאלםן א1יםן הײליקן *רס; 3) שסעלן ן קריסם נײם סייער םון הײליקן *רם, ער ז*ל שרײען ני דער *נגעקוםענער םסה, *ו עס איז ש1ין פול ד*ם קברות. ד*ס ביכל ל*זס זיך א1 ם םים דעױ (העברעלשער) הורעה סין װאישעװער ראנינאס װעגן כ*לערע, און א1יף דער לעני סער זײם םון דער הילע גײם 8] *נ*נם װעגן דעם דריסן נ*נ פין דער ,ײדישער ביבלי*סעק'. ,עלס בײלםנע נו דער ײדישער ביבלי*סעק װעלן םיר ורוסנעבן קלײנע ביליקע ביכלעך׳ ני לערנען אינ ־ע לעזער םונדערװײסנס און *ן 8 הילף םין 8 לערער <י*י ירענע װיסנ״8§סן (חכםות) און ■ר*6עסי*נען (םלאכ1תז. 6ין װיסנעןוסן װעלן םיר נ88ו־נעסן; ם ן ס ע ■ ם * : י ק (6ין *ריםםעסיק *ןז, נ ע ן ג ר ■ י ע (יער עיקר י־י דיסיז^), ז ן * ל * ג ע (ננסורנעשיכםע^ 6 י ז י ק. 5* יע׳ 6יזי*ל*גיע *ין *נדערע.