Literarishe bleter · 1927-04-15 · 15-16 (15.4.1927) · p. Seite 287

287 ליטערארי** נל*טער ^16—15 א פרצ׳עם באזרך אין באברוייסר. (>ן ניסל זכר1*ית) נ י ר י א ר ה # מל נעס#כם שין #לע זײנע ח1בים;;ר בלײבט שסײן קןם-ש םןרעװײםלס יוץ שיםט אוים אין 8 נעלןכטער. 8לע אין שסוב 1על*כן זיך און די םריערדיקע איםביםרידענע שטיםיננ #*רשמנרם. םען זעצט זיך״ בײ * גלעזל קןװע שם״נלט #רייס דער שיין״בארױקסער דינעזןן: — ר׳ םענדל, םען ה$ס באדןרפס ברעננען אבים יעקב •#■ערנןן זןהער, עו אױ דןך איגט ון. ■רץ איז אויך םסבים אין איך לןןז זיך #װעק ברןנגען רינעזןנם *לסן חבר, דעם םשביל אין שריםטשסעלער אברם יעקב נוןםערנן• אין גװישן אינסערעסירן זיך םײנע נעסס םיםן ײדישן לעבן אין בןן*ר1יסק, םיםן קולסירעלן פגב, אםילי םים די ג$ל *תי׳פדרשים. •רגן אינסערעסירס זײער די #דבעסער-באװעגוננ, זײער קילםורעלער םגב אין שסעלם ייך 8■ שטארק א1יף נחקען — 8 בןברייםקער ױנגערם8ן, 8 בונדישער סוער, װעל■ כער איז נןריםס געװען אין רוסלןנד פין 1905 8ן. עס קוםם ןן דער ןלטער •!•ןגרנ*, און דער ןװגם נײס 8יועק אין זכר1נ1ת, שםועםן, אץ װעלכע ■רץ בןםײליקס זיך װײניק, — ער גים 8װעק 6יל אויםםערקוןםקײס ם״ן בלוםען• גןרםן, װעלכער איז אים שסןרק גע6עלן. שסןרק דערסרײם הןס זיך *־ץ םיט םײן בןר־גיםער. - ן, ש1ין לןנג דך גיש■ גענןדן• םען דןרף דןך עועם ע1לם הזה אייך ןביםל... גו םןרגנס לןזם זיך ■רץ םים םיר גאנץ 6רי גײן גום םןרטןק, אין װעלכן איך הןנ געןרבעם. בןםרןכס דעם סײך, די אוםנעננס, כןוס ן שםוע• םים די ןרבעםער, ןבער דן װערם ער געשםר1יכלס—ער רעדס ן שלעבםן רוסיש—װערס ער םןרשעםם און שלעאם םיך גוריק אין שטןם 8רײן. — 8*ער ןגום גלעזל װײן װעם איר דןך נענן גו םי■ סןג• דערםןר װעל איך אײך געבן סיגןרן גוסע• װײזס זיך 8ר1יס, ןז ■רץ םיס קלעגקינען הןבן א1י6גע■ ריםן םײן ןלםערל אין 8ר1יםגענוםען דעם נןנגן ןםןרםיםענם םיגןרן, װןם איך הןב נעוןםלס אין םשך 6ין 8לןגנער גײס• םיס די דןזיקע םיגןרן, גוגעװירגם םים 8 שםײכל, איז ער עס םיך םכנד און זײנע נעםס... נ?ו פים?ג י?ז1 םיי זי1 ״'1 ״יןם 8רײן. *יסלעכװײז, 6ון נןס גי גןם הןס אונז ןרוםנעריגנלס ן מחנה םענסשן. 6ון די קרןםען און 6ין רי געשעםסן איז פען ןר1יםגעל68ן ןגקוקן דןם *ײי װינײי• ײז ה?ם ייך נעשפירס 6ון די הונדערםער א1יגן, װןם זענען א1יף אים געװענדעס, ױי נעוענסעס און ער הןם זיך ,נערןסעװעם׳ אין *יבליןסעק. דןרם ןנער הןם אים!■געװןרס ן נאנגע אסיפה םים ןן אםתן קנלת-סנים. ער װערם שסרענג, הגם ן לײכסער שםײנל שאילם ןלץ א1יף זײנע לי*ן, און ער םירס שםועםן םיס יעדן *ןזונרער. דינעזןן זעם אויס װי ן גליקלעכער םחותן, װןס איז וןר• נוםען, דרך אנב, םים װיכםיקע ענינים; ער קוקס ןדורך די ביבליןסעק, ער כןום ן שםועס םיסן קלײנװןוג, װןם קוםם *ײםן ביכער, גײלס א1יס מי6ל רוסישע און װי6ל יידישע *י• כער עס זעגען דן א• א• װ• מ• ע יד־, ה י ן / כ׳ב ס־ון תרע׳ג (1913) שרײבם םיר יעקב דינעזןן: ,אונזער יגחק לײבוש •רץ הןם *אשםיםם ם1ף זוםער ארןיסגוםןין אניסל א1יף דער װעלם. ער װעס *ןזוכן ב• קלעג■ ק-ן און סןקע א1יך אײך. ביםים ההם, אויב איר װעם חשק האבן, װעם איר אויך קוםען גו קלעגקינען, װעלן םיר זיך אלע םשםח זײן׳. הןב א־ך זיך, נןסירלעך, דערםרײס: ן גײם 6ון לןנגמײ• ליקײם אינם ײדישן תחום, קײן לעבעדיק װןרם, יערעס ״דיש װןרם איז געשםירם אין קײסן... קײן םונםערןר געראנק אק ם-ם ןםןל: ■רץ אין דער ײדישער ■רןװינץ. ס1ף זוםער *אקים איך ן ידיעה 6ון ב. קלעגקין, ןז דעם אין דעם םןנ פןרם ןרוים ,דער ע1לם גו םיר׳• איך בין ןרויסגעסןרן גו ססןנגיע ןםיעןװיסש נןגעגע• נען די געסס — ■רץ, דינעזןן און *• קלעגקין. א1י6ן סםןנ־ גיע הןם םען זיך, םשםעות, דערװוסט װענן ד• געסם און דער גוג איז באלאגערם געװןרן סון די קלײנשסעסלדיקע *ח רים און םיידלעך, װעלכע זענען נעקוםען ■נים אל ■נים זעען ■רגן, סןקע אים ןלײן... דיגעזןן הןס זיך נםדר געה#לםן אין הינםערגרונם, ער הןס ז־ך בןזײ&יקם און ןלײן 6לןגס ער!■װענדן די 8לגעםײגע אוי6םערקזןםקײם א1יף ■רגן. סרץ, אין ן װעסןנגוג, איז נעששןנען #6רל1ירן גװישן 8 םחנה ױנגע לײם און פײדלעך און... הןם געשװיגן. 8ין 8י דער װןקזןל-גלןק הןס געקלונגען דרײ, און דער נונ הןם געניםען 8*גײן, הןס ■רץ אויםנעשןסן: ,גום װידערזעען׳ און איז ןריץ אין װןנןן םים ן ששילן—,דןנקען גןס, •םור׳, און ז־ך געשםײכלס... — *יסם ן שלעכםןר םענסש,—זןגס *נחותא דינעזןן, — יינגע םענסשן װילן רעדן, הערן ן װןרם, שסײסםו וױ ן כלה און שוזײגסס. ניסם ן שלעכסער. קוקם אים *־ץ ןן םים זײנע םיםע א1יגן און שםײכלס. זןנס קײן װןרס גישם. ןלע געלןכן זיך• קײן בןבר1יםק זענען םיר ןנגעקוםען םןרנןכס. קײנער איז בײם *ןן נישם געװען, און םיר זענען דירכגעוןרן די שסןס *של1ם. װי נןר ןבער םיר זעגען ןרײן גו םיר אין ה1יז און #רןסגענוםען די ■עקלעך, הןס זיך די שםןם נעלןזן עולה־רגל זײן אק םײן ה1יז איז 6ןרװןנדלם געװןרן אין ן *ןלןגערםער סעםסונג.. ■רץ װערם אופגעדולדיק, זײן •גים װערם ןננעכםורעס אין ער שרײם א1י■: — זןנם זײ סענדל, ןז אין קען הײנם קײנעם נישם זען, איך בין םיד; םןרגן װעלן מיר זיך *ןגריםן. גיב אין עם איבער די םןרזןםלטע, און בר1גזע גײען זײ ןװעק. אײנער גיםם א1יס א1יף םיר זײן גריםגןרן. — ם־ס נעזען: ן םןנןוןל א1יף *־גן הןם ער נעםןכס... ■םור נעװןרן 8ון די שריגײסיקע בןזוכער, נעםען זיך ־י געסס געוןקן זײערע •עקלעך און דן כןסס זיך דינעזןן, :זז ס׳הןס אים נעסרןסן ןן אוםנליק: ן סע*ל אײננעםןכסס, סר1י ןלעגקינס ןםתנה, הןס זין אים גענרןכן אין דעננל אץ