Literarishe bleter · 1927-04-08 · 14 (8.4.1927) · p. Seite 279

279 ליטערןןריזן נלזסער 14 זא ײדישער ארטיסטןיפארײן אין ארטיםטן־אינטערנאציאנאל דער ײדיסןר *רסיםםן-סןרײן *ין י1ילן האס דערהןלםן #׳ן תין ן םזנלדו.ג 6ון נענער*ל-סעקדעס8רי*ס 6ון דער *ינסערנאציאנאלער *רםיםםן-אוניע, ן< דער עקזעקיסימ סון אינסערנ*בי$ל הץס באשלאסן ןנגונעםען דעם ײדישן #רםיםםן- סןרײן 6ון יוילן *ין דער עיניע. די םעלדונג *יז * רעזולםעט םון * נריװ-*1יםס1יש *ון די קןנ6ערענ1ן, װןם זענען $6רגעקוםען *ין נןרלין עווישן וןרךגער םון ײדישן ארםיםםן־8ארײ[ *ין *1ילן םיםן םרעױדענם םון דער *ינסערנ5ןני$נ*לער *וניע. א1י*ן נ*םײם סון *רםיםסן-אינםערנעניןנאל *ון דער שםעלונג 6ון ײדישן *רסיססן-פערײן *ו דער *יגסערנאציאגאלער *תיע װעלן םיר זיך *םשםעלן *ין קוםענדיקן נוםער. װארשעװער טעאטערן אין פארגאנגענעם סעזאן האט ױך םארענדיקס דער װינטער-םעזןןן ג. םעלםזזן, ז. הירשםעלד, ד. נירנניים, י. גרודנערג. די גװײ טעאטער-ננינים ,קאםינסקי׳ און אין ״םקאלא׳-טעאטער האט געשפילס דער .סםנטױן׳ אונ• טער דער רעזשי םון י. נאזשיק. אין דער טרופע האנןזיך גע- םינען די״ ארטיסטן: ת. גרזןסבערג, א. לעװין, ל. נאדסקא• סישער, םאניעלא, ל. שפילםאן, םער• בער, צ. ראפעל, י. נאזשיק, ח סאנדלער, ה. םעניגשטײן, א. ראטםאן, א. נערמאן, י. םעלד, א. אײזענ• נערג, ה. פישער, ר. םארסאלאװ, פ. סישםאן, ה. םײנשטײן און הערפעלין. די סרײל םין יי■ י. ק• *• ו^אין טעאטער״עלי■ זעאום־האט נאםטרא• ם. קערםאן, נ. עפשטײן, ם. םאקסיםאװ, לירט דער .אזאזעל׳ און שפעטער ױלױס אדלער םיט זײן טרופע דעם זב־טן מערץ 1626-27 אין װארשע. .סקאלא״ האנן דורך דעס גאנצן םעזאן אן איבעררײם געהאס ססאנילע טעאטערן. אין.קאםינסקיס׳• האס :עשפילט דער װי י. ק. ט. אונ• טער דער לײטוגג םון אידא קאםינסקא א.ץ דגפונט סורקאװ. אין דער טרופע האנן ױך געפינען די אר■ סיכטן אידאקאפינס• קא,נאסאליע ליפפאן, ס.אלסבוים, שושנה, פ. ייריע־שפיגעל, י׳• קעלען, זיגםונט סורקאװ, משה לים• פאן,דוד לעדערפאן, א. דארב, ם. זאנדנערג, זארג פארן געזונט פון ארטיסט אכטונג צו גענן אויף די םאניטארע באדיננונגען אין די םעאטערן. די סאניטארע אפטײלונג איז שוין טעסיק אדאנק דער אקסיװער און װארעםער אונסערשטיצונג םצד א קרײז דאקסױרים־סרײנם םון ײדישן• ארטיםס. די פלענער פין דער סאניסארער אפסײלוננ װערן שטוםנװײז סארװירקלעכט. דאס אײנארדעגען די מעדיצינישע הילף איז סארבונדן םיט גרויםע הוצאות. דער סארײן האט זײ גענוםען אויף זיך. אבער זײ קאנען נישט אױסגעטראגן װערן אינגאנצן םיט די מיםלען םון די ארטיסטן און פען םוז דעריבער אנקימען צו זײסיקער הילף. דער ערשםער חוב ליגס אויף דער װארשעװער גפינע, װעלכע דארף םיט א שסענדיקער סובסידיע דערמעגלעכן דער סאניסארער אסטײ• לונג נארםאל צו םונקציאנירן. דער ײדישער ארסיסטן־םארײן האט זיך צו דער םארװאלטונג' םון דער װארשעװער קהלה געװענדעט מיט א םעםאריאל און פען דארף האפן, אז די קהלה װעס דעד װענדוגג אנסקעגנקוםען. צו דער זײער םיםסאטישער איגסטיטוציע ״םאז׳ האט זיך דער ארסיסשן-פארײן װעגן דער זאך געװענדעט, . און באקוםען םץ ד־ר װולםאן, דער לײטער םון דער ,טאז׳-צענ- טראלע, א סארזיכערונג, אז .סאז׳ װעט דעם ײדישן ארטיסםן• םארײן אין דער אקציע אונטערשטיצן. דער אױםטו איז א װיכטיקער און די אינםםיטוציע קאן אין דער צוקינםט װערן א זײער נוצלעכער אנשטאלט םארן ארסיסט, אויב ער װעט געסינען די נויסיקע פארשטענדעניש און אינשער• שטיצונג. מ• י-ר• דער ײדישער ארםיסט אק סוילן און זײן םשפחה זענען עד• היים נישס געװען םארזיכערט אױסן םאל םון א קראנקהײט. א נאנצע רײ סיבות האבן גורם געװען, אזדיײדישע ארטיםסן זענען ניזס קײן מיסגלידער םון די אלגעפײנע קראנקן-קאםעס. דער רוב ארטיסכן ־יאנדערט כפעם שטענדיק און נאר א קלײנע צאל ארבעט סטאביי אין די גרעםערע שטעס, און פאר װאנדערנדיקע ארבעטער זזען די ־ראנקן-קאםעס נישט םאר קײן הילף. יי יעזולטאטן סון אזא צושטאנד זענען געװען קלאגעדיקע. יעי אידיםט, װעלכער ארבעםאץדי טעאטערן אםט ניי די ערגס• סאנ־סארע באדינגונגען אץ װעמענם ארט ארבעס שעדיקט זײער שסאר־ דעם ארגאניזם, האט זיך אםט געםוזט אסזאגן צוליב געלט• פאנג־ (די שארדינסטן םון די ײדישע ארטיסטן אין םױלן זענען י״יס נישס קײן געהויבענע) סץ געניםן די הילף םץ א פריװאטן חןק־א־ די פארװאלטוגג פץ ײדישן ארטיסםן״פארײן האס דעריבער מסלאסן אנצונעמען אלע םיטלען, כדי צו דעם דאזיקן םצב?נד• *י ר־אכן א סוף און צו םארזיכערן דעם ײדישן ארטיםט דאם, ,-ס האבן שוין סון לאנג אלע ארבעסער, םײ גײםטיקע, םײ ײ5' ״י אונז אץ לאנד. איז געשאםן געװארן בײם סארײן א מעדיציניש־סאניסא• יך?בס־ילונג, װאם איז אויםן צו סארזארגן דעם ארטיםט אץ ץ כסױד׳ה בשעת דער קראנקײט םיט דער נױטיקער מעדיציני• ייייף׳ צו םארלײכסערן אים דאם געניםן םון אנטשפרעכנדע קליניקעם, םאנאסארױמס און זוםער־קאלאניעם, װי אױך