Literarishe bleter · 1927-04-08 · 14 (8.4.1927) · p. Seite 278

14 ז1< טערארישע בלעטער 278 י י■ י* י 1<< < פו ן ₪ן אוטיסען-פאר״ו י ז פדילן 25 מערץ 1927 - יזדי^ז 1 *ייי . דערשײנט יעדע ןיװײ װאכן די פ^דערונג פרן טאג זי רושם: זיך ג * ז ש ע. דאכם זיך, א ז*ך א קלארע. דער ד.1י*סיםחותן יין טע*. טער איז דער ארסיםם• ער *לם דעם ע1לם. פץ אים הןננס אא דער ער6אלג ןןדער דער דירכפאל פין אן אונטערנעפונג װןלט זײן א י1שר, װעגן אים זןל ק1דם כל סר&כסן דער אונ׳ םערנעםער. אים זןל ער סארזןרגן םים 8 שטיקל 'ברויס. בײ אינז איז םארקערם. םען עןולם סאר םעאםער-יןל, םאר ליכס און הײבונג םאר דעקןראביעס אין קןםםױםען. סען צןלם דעם םאלער, עלעקראםעכניקער, שנײדער, ■*ריקמןנוו, באדינער. דעם ארםיסם עןןלם םען נישס קײן פעםסן ל1ין. *יס גיס םען א .פארקע*, א ,םראבענט*. געװען בײ אינז אםןל דירעקסןרן• זײ הןבן געגןיס גאזשע. אבער נןר אז1י לאנג, װי ,דאם 6ענםסערל* הןס ג<• געבן. איז אין קאםע געװארן שװאכער, ח$בן זײ זיך אויסגע• דריים 6ין זײערע התחייבותן. געדאזן ,די םענסשן׳ א1יף הזקי. איז געקוםען די פרא6עםיאנעלע ארגאניזאביע 6ון או־סיסס• איר לאזונג איז נעװען: באשיצן דעם איםיםם. שסײן א1יף דעו װאך 8ון זײנע אינסערעםן. דאם האט די אינםערנזמער ניזס געשםעקס. זענען זײ געװארן א1ים ,דירעקםארן*. געמאכס פון די ארםיםסן שותוים זנום געשעפט. און אלײן געװא־ן .חבריס/ גערוםן האם זיך דאם קלינגענדיק: חבײם־םרופעם. דעו סיםטעם 6ון באלוינוננ איז געװען די .םארקע*. קידם כל האס מען נעדעקם אלע ה11א1ת. װאס איז פארבדינן, האס סזן 6ארטײלט. און אז עס זאל נישס א םך פארבלײבן, האבן עייז די נעכסיקע דירעקםארן און הײנטיקע געשע6םם6ירער באגײסנס באװארנט. װען חברה ארטיםסן האבן זין געבונסעװעס, האם ס<| א1יםגעםראכט א נײעם םיםסעם: םראבענטער 6ון דער ברוכן• הצנסה. אפראבענס פאר יעדן ארםיםס באזונדער, אדער אסנוס פראצענטער 6אר דער גאגבער סרופע. א1יך דא איז געװעז סיר און םויער א6ן פאר םיסנרויכן. א1יך דא האם די נאנח סרופע געםוזם לײדן 6ון דער שלעכסער 6ירוננ £ון א גיעס פע:קן אונסערנעםער. אין פראסעםיאנעלן קאמף איז נעװען דער פארײן נעועני סעס, קענן מעםען זאל םען םירן די אקגיע• און אין העמנז נאפען! װו ענדיקם זיך דער איםיסס און װו הײבם זיך?1 דער אונסערנעםערז װו איז דער ארבעסגעבער און װו וי ארבעסנעםער? מו איז די קלאםן״דיפערענציאגיעו און דעריבער םוז זײן די פאדערונג 6ון סאנ: ע*8! י קלארע נאגױנג. דווכ6ירן א םחיגה• אפטי לן דעם אונםעונעסי םון דעם ארבעםער. װערן צו לײסן גלײך. מיטן פנים צו דער געזעלשאפט דאם םוז קלאר װערן 6אר א יעק: אין ײדישן םעאםער האם זיך א סך געביסן. עם האס זיך געביסן דער ארםיסט. נעװען אמאל א ד.6קר■ פענסש. איבער שםעס און שסעםלעך זיך געשלעפס. װו נע■ נעכםיקם, נישש נעסאנם. װענן םארנן נישס געזארנס. םיס א ראל איבערנעביסן, א1יף װיעםשערע מיס אן אפלויז זיך געקװיקס און גו מיםאנ צעשניסן א ברוים א1יף אזיי פיל שסיקלעך, מי6יל ארסיסשן אין םרופע. אז1י האבן אלע. א1יך די בעםםע, געלזבס. זײ האבן דאם ײדישע םעאםער גענוים. זײער אנדעק איז הײליק. אבער אוםקערן זיך צו יענע גײסן װיל קײנער נישם. הײנם װיל דער ארסיסס לענן װי א מענסש. עםן צו דער זאס און זײנע קינדער לערנען. עס האם זיך געביםן דער ע1לם• אםאל איז אים אלץ געװען ניחא. איז רעכס געװען א שטאל 6אר א טעאסער, א ברעם איבער צװײ סעםלעך 6אר א בינע, א לײלעך םאר א דעקאראציע, א זםרל און א האפקע 6אר א פיעסע. קײן אנדער םעאטער האס ער נישם געזען. צו דער 6רעםרער קולסור, צו דער 6רעםדער שפראך איז אים נעװען םיר און ם1יער םאר• שלאסן. הײנם איז ע1לם איבערקלײבעריש. ער באזוכס אנדערע םעאםערן. ער זעם, ױי ם־איז בײ לײסן. ער םארגלײכס און סאדערס. װיל ער האבן א םײן סעאסער, א שײנע דעקאראגיע, א פיעסע םיס אן אינהאלס. עס האס זיך געביםן דער רעפערסואר. גוליב דעם גע• שםאק 6ון ע1לם• צוליב דער אנסװיקלונג 6ון ארםיסס. םאדערן זיך פיעםעס פארשײדנארסיקע. אײגענע און שרעםדע■ איבערגע• זעצסע און באארבעסע. זײ םוזן גענרײם װערן לאננ. אײנגע• שסודירס גרינסלעך. א1יםנע?ירם גום• עם האם זיך נעביםן די אויםשטאסונג. דעקאראציע און קאםסױם הערן נעקליבן םים קאפ, אםאל םים נעשםאק. קינ• םטלער װערן ציגעצויגן צום טעאסער. זײ שםעלן גו פראיעקטן צו די װיבסיקערע אויפפירוננען. אלץ זעלטענער ניצס םען די םםערעאםיפישע ,דריי ווןינס*, אלץ װייניקער נעםם םען קאםםיו• םען ,א1יף פראקאס*. אלץ אפסער םאלט םען א דעקאראגיע 6אר א פיעסע, נײם םען א קאסםױם 6אר א ראל• אבער אײן זאך האם דך נישס געניסן. די ארנאניזאציע םין סעאםער. דער אוםזיכערער פינדאםענט זײנער. דער װאקל• דיקער בנין• שא6ן זיך סרופעס און װערן צעפאלן איבער נאכס. גײען לאיבוד אומנעצײלםע ענערגיעס, קיםען אום שםארקע םאלענסן, האם ארבעס און םי קײן הא6ס נישס. װונדערס םען זיך, פארװאם סרופעס האבן נישס קײן אריכת-יפים. פילפילם םען זיך, צוליב װעלכע סעםים זײ האבן קײן קױם נישס. זוכס מען קלונע עצית און באבסקע ר6וא1ת. אין םען זעס נישם, אז נאר אײן םיםל איז 6אראן, כדי צו זיכערן די עקזיססענץ פין ײדישן םעאסער: איבערנעםען עם אין רשות שון דער געזעלשאפם. מ. װ• אײנשירן דעם םיםםעם 6ון ג א ז ש ען