Literarishe bleter · 1927-04-08 · 14 (8.4.1927) · p. Seite 269

269 ליסער רישע בלעםער 14 זא ױנגן מןנסשן, ױןס, הגם זײ ז;ג<ן געװ?ן נא^סיסס ס*ר 8 זאכלענן באריף, הןנן זײ נעקענס אייף א1יסנמײניק רילקעס גע• דינסן און זענען געװען גקי אין האםסאנםאלס יעדער שורה. דל כםעס ןלסערםיםלעכע םרײקײם םון די זיםן, דער *נםבלויז■ סער קערעער, הןס סרײ געםןכס ןן א עןל םארבאהאלםענע שעאגוננעז, װעלכע הןבן זין וריער איבעדגעגעבן אן דעס דיכסערישן: $ זיישסאנד 6ון קלןרקײס הערשס הײנס, װעלכער א׳ז דורכאייס קעגן דער ליריק $דער, לכד הסחית, יענער ליריק, װעלכע ם׳הןןס געשאםן און םארשסאנען דער םריערדיקער דיר. רער נײער א1יסדרוק דעקענן, די נײע ליריק סון דער נײער נענעראזױע, די םעסרישע קריסםאליזירונג סון דעם לעבנסגעסיד, װ$ס איז דורך <ען יאר שסןרק געס־יניקס געװארן, יי יעי• שײנם נןך נישס אין א סעסםער .וןןרם. נאר דןןס קןן םען דערקענען, *ז די ליריק װעם זײן אן ןןנדערע און זי װעס מוזן זײן אנדערש, כדי זי זןןל זײן עונעסאםש בי דער נײער קלןןר״זעערישןר ייננט, כדי זיך וױרער גו שאסן אן עדה׳ 8 ■ובליקום. דןס קעננװערםיקע אױ נןך איבערגאנג און <ונ1ים• םישונג. א6שר װעם םען די דןייקע בװישן-װעלסישקײס א1יך בא• םערקן אין די 6ערזן, װעלכע זענען דא 6ארײניקם: זײ דרײען זיך נישס ארום א םעםסן מיםליפונקס. אן אנסאלאגיע 6ון דער ױננס םיס םינף יאר עוריק װאלס גערערם מיס אײן שסראף: עקסםרעםיאניםסיש. א אנסאלאגיע םון דער ױגנס םיס <ען יאר בורלק װאלס װירער געהאס אין יזארס דעם םאן 6ון רילקען אדער געארגן• איכס זענןן די אײגםלוסן ש1ין איבערגעארבעס, א1י6געלעזט אײנס אין אנדערן - אייך דא איז איבערנאנג. קײן אנםירער סארםאגן נישם דער נוץ ױנגע םענסשן, װעלכע דער בישאל און זײער װאקםן האם בונ1*6געשיוס 6ון דײסשלאנדס אלע ■ראװינבן און װעלכע ס'6ארבינדם לעת-עתה נארנישס א חוץ דאס געםײנזאםע ױנג׳זײן און די אוםדאנקבאסשײנע איבערגעגעבנקײס דעס געדיכם• די א1י6גאבע 8ון דער קריסיק דארף זײן: מים אן אמת• אנגעשסרענגםן בליק אפבושאבן די 6ערזן םון די ױנגססע און םײלװײז אייך אוםבאקאנכע דיכסער, םון װעלכע אײנער אדער דער אנדערער װעם געװים נתנלה װזרןן און איך װאלם םיר זײער געװאונשן, אז ם׳זאד איבס כאכן אנ׳אייסנאס און װידםען דעם םוץ יונגע לײדענשא6סלעך״שסרעבענדיקע םענסשן א בענם• חלק סון דער אויםםערקזאמקײם, װעלכע ם־שענקס א נײעם או6א• םילם אדער א נישסיקער •רעמיערע. א6שר װאלס דעםאלס דער בײשםיל, 6אר װעלכן א סארלאג האם זיך גענומען םים נרוים איבערגעבענקײס, בוגעגעבן אנדערע חשק נאכבובון װײל דער זינען 6ון דעם ביכל—איך חזר עם איבדר, כדי גו בא6רײען עס םון שעדלעכנ ■רעסענזיעם - איז נישס דאס .יעבסע װארס׳, נאר א1 א1י6ם'נםערוגג, נישט קײן ס1ף, נאר א אנהייב. א1יב עס הןס 8 ■אר דיכסעריש-געשסימסע און דיכםעריש-באלעבסע ױנגע םענםשן געשסארקם א1יף זײער װענ און א1יב עם האס גאר אײן שםארק בןגאבסן געבראכם כאסש אויף אײן םריס װײסער, א1יב ם׳איז אזיי, איז ש1ין זײן ערשײנען בארעכסיקס גװישן די יערלעכע דרײסיק נייזנס ביכער און ביכלעך _6ארלאג נ. קלעצקיז, ווארשע א■ נ. גנעםין אפרים מרגלירת (.אצלױ םון העברןאלש י. מ־יױל ס־-ז 3 ניידן *דדןס־• 28 "ז66^ו6״ אננעס םוגעל, בעריס םאן סינכהאוזען, רילקע און האסמאנססאל באריםס װערן םיס א באנד נעדיכסן. עס זענען געװען זאסלזנ״ גען, גײסשריפסן, עס זעגען געװען 6ון אלין זײס ססע6אן גע• ארגס .כלעסער איר די קונסס*, יאקאבאװםקים ,געזעלשאםם*, די .אינזעל/ רער ,פאן*, די .דייסשע דיכסונג׳ און דערבו - העכער א םיץ קלענערע זשורנאלעכלעך, װעלכע האבן געהאם א שליכם בי אנסװיקלען די ליריק. עם זענען געװען סארלעגערם װי שוסס/ר און לעפלער, די א־נזןל, נעארג הײנריך םײער, זידעריכש, װעלכע זענען תמיד גרײס געװען םאר א גום 6ערזן• ביך. א6ילו דער אארלעגסער ד1ר האס נאף נעהאס א זאםלפונקס אין די ,װײםע בלעסערן*, אין,ױנגען סאג*, אין װאיאענשםײנם ,ערהעבונג*. דער איבםיקער דיר־דיכסער שםײס 6אר 6ארםאכםע םירן• קײן אײן בײסשריםס נישס, װעיכע זאל זיך באביען בו דעם לירישן םים אינםערעס און א1י6םערקזאםקײם. קיץ אײן 6אר• לעגעד נישס, װאם זאל זיך נישס דערשרעקן םאר א םערזן-ביך. קײן אײן יאר-בױ, קײן גענסער נישם, קײן אינסערשסיבונג און קידם בל - קיין םובליקום. ליריק איז געװארן א מץ עםפעראנ• םא, אן אוםגעװײנלןכע און קינסםלעכע שפראך נעבן דער ש*ראך, װאם װערס באנובט איםעסום, זי איז םארשםעידלעך נאד 6אר באהאװנסע אין איר, און װײל איר נוגלעכקײם איז נישס געניג דערױיזן, באסראכס םען זי םאר א א1יססערלישן שפיל, 6אר א ספאום, װעלכן ם׳װידםעס, װײסם גאס םארװאס, אין די בײםיננען װײניקער א1י6םערקזאםקייס װי דעם סיסבאל אין רונבי. דאס לירישע װערס איבס אין דײסשלאנד נערעדס אין א ■וסםן חלל• איך קאנססאסיר עס און האב קײן םענית נישם. עם האס קײן זין נישס אנבוקלאגן א פאלק, א בײם׳ דער6אר, װאס זי האס נישם קײן באבױנג בו געדיכסן. ס׳איז בעסער א1יסבונע• פינען די םיבות דערפון: זײ זענען לײכס אויםגחיק. ליריק םײ אין איר א1י6קוםען סײ אין איר א1י6נאם געהער אין ת1ך גו דער ױגנם; גענ1יער גערעדם: זי געםונס זיך אץ אן ענגער שאיהעלםעגיש גו אגעשפאנם, געשסײגערם און גלײכבײםיק װײך־בעסוםלםן בישםאנד םון דעם לעבנם-שריקײם, װעלכע ה1יבם ייך אן םים דעם רײף-װערן אין שלעפס זיך נאך א שםיק בײם. דאס ערשםע װעלס-באנעםען אנסשסײס דא םער דורך א פארנע6יל, אײדער דורך דער קלארער דערשארוננ; דאס געפיל הילס איץ די זאק. אײדעי דער סארשסאנד באנעםם זײ העל• זעעריש. דער דאזיקער בושםאנד 6ץ נישס-זיכערקיים, די דאזיקע אופבאשסיםםע בענקשא6ס (דער קערן און דער הויפס-שסריך 6ון דער נאנבער דײסשער ליריק 6ון אמאל) האם געשא6ן דעם ייננן דיכסער, האס געשאםן זײן פובליקום; א ױגנס, װאם איז געװען ■ונקס אז1י װי דער דיכסער םארפלאנםערס אין די ס6קות 6ונס געפיל, װעלכע האס איר אײגענעם דריקנדיקן גע• םים געװאלס אייסלעכן אינם םוזיקאליש-גײםםיקן געניסן םון אן ענלעכן נעםיס־איבער6לוס. און — דער דאזיקער בושסבנד, װײזם םיר א1יס, איז דער איבםיקער ױגנס סרעםד. די הײנסיקע ױגנם האס <דאס א־ז נישס קײן פארװורף, נאר א קאנססאסױוננ) א קורבערע בײס םץ רײף װערן, ן סריערדיק װיםן, נאך גרעסערע פארלאנגען בו קלארקײס, זי איז נעװארן אונםער דעם דרוק פון דער בײם זאכלעכער, ענערגישער און װײניקער סר1יםעריש. דאס נישס״זיכערע, דאס אוםבאװוססע האס דא װײניק װאס בו זאגן, דעריבער איז זי דער ליריק, דעם .אינקאםםענסוראנלען*, חי געסע רו6ס עס אן, בםעם אינגאנבן 6רעםד. עם זןנען זעל• םענער געװארן די ױנגע םײדעלעך, װעלכע פארשרײבן שײנע פערזן אין זײערע סאנ-ביכער, נאך זעלסענער סרעסן זיך די